V SA 1079/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia NSA - Czesław Zieliński, Sędzia WSA - Irena Kudiura (spr.), Protokolant - Katarzyna Kotulińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2004 r. sprawy ze skargi "A." M.H. na decyzję Dyrektora Izby Celnej [...] w W. z dnia [...] lutego 2003 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe - oddala skargę - Na podstawie zgłoszenia celnego z [...] grudnia 1999 r. JDA SAD nr [...] Dyrektor Urzędu Celnego w W., objął procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym odzież używaną sprowadzoną z N. przez M. H. – "A." z/s w R. Do określenia kwoty wynikającej z długu celnego zastosowano stawkę celną obniżoną (zerową) jak dla towarów pochodzących z Unii Europejskiej, na podstawie deklaracji eksportera – J. H. "A." z/s w B., umieszczonej na fakturze handlowej z [...].12.1999 r. nr [...], stwierdzającej preferencyjne pochodzenie towaru. W wyniku kontroli dowodów pochodzenia, przeprowadzonej przez n. władze celne w firmie eksportera odzieży stwierdzono, że towary wymienione w ww. fakturze nie są towarami pochodzącymi w rozumieniu Protokołu nr 4 Układu Europejskiego. W związku z powyższym Dyrektor UC w W. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie po czym postanowienie to zostało ponowione przez Urząd Celny w R., co miało związek z reorganizacją służb celnych i brakiem dowodu doręczenia postanowienia stronie (k.17 odwrót). Decyzją zaś z dnia [...] października 2002 r. Naczelnik Urzędu Celnego w R. nr [...] uznał przedmiotowe zgłoszenie za nieprawidłowe w części dotyczącej stawki celnej oraz wymiaru cła i ponownie określił kwotę wynikającą z długu celnego z zastosowaniem stawki celnej konwencyjnej w wysokości 21,4%. Po rozpoznaniu odwołania importera Dyrektor Izby Celnej [...] w W. decyzją z [...].02.2003 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że przedmiotowa odzież nie spełnia kryteriów pochodzenia określonych w art. 2.1a, art. 5, art. 6 i art. 7 Protokołu nr 4 Układu Europejskiego, ponieważ n. władze celne w wyniku przeprowadzonego postępowania weryfikacyjnego nie potwierdziły preferencyjnego pochodzenia towaru, w związku z tym zamieszczona na fakturze deklaracja nie może stanowić podstawy do zastosowania obniżonej stawki celnej. Organ odwoławczy nie podzielił podniesionych w odwołaniu zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania (art. 121, 125, 139 § 1, 140, i 200 Ordynacji podatkowej) uznając, że w świetle wyników dochodzenia n. władz celnych organ pierwszej instancji miał podstawę prawną do uznania, że zadeklarowane w zgłoszeniu celnym preferencyjne pochodzenie towaru, potwierdzone na fakturze eksportera, nie odpowiadało rzeczywistości i uzasadniało wszczęcie postępowania i dokonania korekty stawki celnej oraz określenia kwoty wynikającej z długu celnego. W skardze z [...].03.2003 r. wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, M. H. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej [...] w W. zarzucając, że została ona wydana z rażącym naruszeniem jej prawa do obrony i uniemożliwieniem jej udziału w postępowaniu przez obrazę: – art. 121 Ordynacji podatkowej poprzez pogwałcenie podstawowych praw skarżącej i przypisanie jej błędów, które popełnili funkcjonariusze celni, co w konsekwencji spowodowało, że postępowanie przeprowadzone było w sposób nie budzący zaufania do organów celnych, – art. 123 Ordynacji podatkowej przez całkowite pozbawienie strony możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym oraz nie podjęcie wszelkich działań niezbędnych w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, – art. 178 § 3 Ordynacji podatkowej przez nie wydanie stronie z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów dokumentów mimo, że było to niezbędne do obrony jej praw, – art. 188 Ordynacji podatkowej przez odmowę uwzględnienia wniosków dowodowych strony, – art. 192 Ordynacji podatkowej przez pozbawienie strony możliwości wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, – art. 200 Ordynacji podatkowej przez nie wyznaczenie w formie postanowienia trzydniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Skarżąca zarzuciła także fakt wszczęcia postępowania przez organ pierwszej instancji bez posiadania odpowiednich dokumentów. Dyrektor Izby Celnej [...] w W. wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. W myśl art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi, tak jak w niniejszej sprawie, zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżąca, jako podstawę wniesionej skargi wskazała naruszenie przez organy celne przepisów Ordynacji podatkowej. W związku z oparciem skargi na tej podstawie należy wskazać, że w myśl art. 145 § 1 pkt 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w wypadku naruszenia przepisów postępowania Sąd uwzględnia skargę tylko wówczas, gdy naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu sytuacja taka w rozpatrywanej sprawie nie zaistniała. Zawarte w skardze zarzuty dotyczące nie wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i pominięcia zgłoszonych przez stronę wniosków dowodowych – w ocenie Sądu – nie dają podstawy do zakwestionowania prawidłowości rozstrzygnięcia organów celnych w części dotyczącej pochodzenia towaru. Wzruszenia tego rozstrzygnięcia nie uzasadnia, w szczególności podniesiony przez skarżącą argument, iż wynik weryfikacji dowodów pochodzenia, przeprowadzonej przez n. władze celne jest mało konkretny i niejednoznaczny. Zarzut ten nie znajduje potwierdzenia w treści pisma n. władz celnych z dnia [...].09.2001 r. nr [...] i załączonej do niego tabeli, z których wynika, że przeprowadzona w firmie eksportera kontrola wywozów wskazała, że towary objęte rachunkiem z dnia [...].12.1999 r. nr [...] " nie są towarami preferencyjnymi w myśl Porozumienia UE/Polska". Wbrew stanowisku skarżącej pismo to w sposób konkretny wskazuje przedmiotową fakturę i w sposób jednoznaczny stwierdza, że objęty nią towar nie był towarem pochodzącym w rozumieniu Protokołu nr 4 Układu Europejskiego, a tym samym, że zamieszczona na tej fakturze przez eksportera deklaracja o pochodzeniu towaru jest nieprawidłowa. Z treści art. 32 Protokołu 4 Układu Europejskiego wynika, że do weryfikacji dowodów pochodzenia towarów uprawnione są wyłącznie władze celne kraju eksportu. Dokonana przez te władze weryfikacja dowodów pochodzenia prowadzona jest w ramach współpracy organów celnych państw stron Układu Europejskiego. W związku z powyższym uznać należy, że wystawiony przez n. władze celne dokument weryfikacyjny ma charakter dokumentu urzędowego i stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone ( w rozumieniu art. 194 § 2 Ordynacji podatkowej). Dokument ten korzysta z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą oświadczenia organu, od którego pochodzi. Art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej dopuszcza możliwość obalenia mocy dowodowej dokumentu urzędowego w wyniku przeprowadzenia dowodu przeciwko temu dokumentowi. Tylko przeprowadzenie przeciwdowodu jest podstawą do nie uznania faktu stwierdzonego dokumentem urzędowym. Skarżąca nie przeprowadziła dowodu przeciwko dokumentowi urzędowemu n. władz celnych z dnia [...].09.2001 r. nr [...]. Zgłoszony przez skarżącą w piśmie z [...].01.2003 r. wniosek o przeprowadzenie dowodu z akt kontroli przeprowadzonej w siedzibie importera przez Policję Celną w R. oraz z zeznań świadka A. H. na okoliczność pochodzenia towaru, nie mógł doprowadzić do ustalenia preferencyjnego pochodzenia towaru. Wynika to z faktu, że jedyną formą przeprowadzenia weryfikacji pochodzenia towaru jest kontrola przeprowadzona przez władze celne kraju eksportu. Kontrola taka została przeprowadzona a jej wynik jest wiążący dla władz celnych kraju, z którego wywodzi się importer. Organ celny mógł zatem nie uwzględnić żądania przeprowadzenia tego dowodu, gdyż okoliczności dotyczące pochodzenia przedmiotowego towaru zostały wystarczająco stwierdzone dokumentem n. władz celnych z [...].09.2001 r. (art. 188 Ordynacji podatkowej). Zarzucone przez skarżącą naruszenie przez organ celny art. 178 § 3 Ordynacji podatkowej w wyniku nie wydania skarżącej uwierzytelnionych odpisów dokumentów dotyczących weryfikacji dowodu pochodzenia towaru, przeprowadzonej przez n. władze celne – w ocenie Sądu – nie miało wpływu na wynik sprawy, albowiem skarżąca mogła ocenić znaczenie tych dokumentów przez zapoznanie się z ich treścią po otrzymaniu wezwania do wypowiedzenia się w sprawie zebranego w sprawie materiału dowodowego. Wezwanie takie zostało doręczone skarżącej w dniu [...].09.2002 r. a więc przed wydaniem decyzji przez organ pierwszej instancji, co czyni nietrafnym zarzut naruszenia art. 192 i art. 200 Ordynacji podatkowej. Chybiony jest także zarzut skarżącej dotyczący nie wyznaczenia przez organ celny terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego w sprawie materiału dowodowego w formie postanowienia, ponieważ forma taka nie jest wymagana, a niezależnie od tego skarżąca nie wykazała, że niezachowanie wezwania w tej formie miało jakikolwiek wpływ na wynik sprawy. Nietrafny jest także zarzut skarżącej, że postępowanie celne zostało wszczęte bez posiadania przez organ celny odpowiednich dokumentów, gdyż z treści postanowienia z dnia [...] sierpnia 2002 r. wynika, że postępowanie zostało wszczęte w oparciu o dokumenty weryfikacji dowodu pochodzenia, sporządzone przez n. władze celne. Zarzut skarżącej, iż do udziału w tym postępowaniu powinna być wezwana w charakterze strony agencja celna, która dokonała zgłoszenia celnego jest nietrafny, gdyż agencja celna działała jako przedstawiciel bezpośredni w rozumieniu art. 253 § 1 Kodeksu celnego i zgodnie z istotą tego przedstawicielstwa działała na rzecz osoby reprezentowanej (skarżącej), a tym samym czynność zgłoszenia dokonana w granicach umocowania pociągnęła za sobą skutki bezpośrednio dla reprezentowanego. Oznacza to, że zgłaszającym w znaczeniu prawnym i zarazem dłużnikiem (art. 209 § 3 zd. pierwsze Kodeksu celnego) nie była agencja celna, lecz podmiot przez nią reprezentowany, czyli skarżąca (por. wyrok SN z 6 czerwca 2002 r. sygn. akt III RN 89/01, ONSP 2003/8/190). Wzruszenia zaskarżonej decyzji nie uzasadnia również podniesiony przez skarżącą zarzut, iż organy celne dokonywały powtórnej kontroli towaru mimo, że podlegał on takiej kontroli w dacie zgłoszenia, co wynika z treści SAD , i że to organ celny określał stawkę celną. Zarzut ten nie jest trafny ponieważ zgodnie z treścią art.60 § 1, art. 64 i art. 65 Kodeksu Celnego to strona dokonująca zgłoszenia celnego i składająca wymagane dokumenty, dokonuje określenia swojego zobowiązania wobec Skarbu Państwa. Uznając takie zgłoszenie za poprawne pod względem formalnym organ celny miał prawo je przyjąć i objąć zgłoszony towar procedurą dopuszczenia do obrotu na terytorium kraju. Nie pozbawia to jednak organów celnych prawa do uzasadnionej, późniejszej kontroli towaru już po tym fakcie. Na koniec należy odnieść się do podnoszonego przez stronę w odwołaniu, zarzutu dwukrotnego wydania postanowienia o wszczęciu postępowania. Zgodzić się należy ze stanowiskiem Dyrektora Izby Celnej, że było to działanie nieprawidłowe, ale nie niosące dla strony żadnych negatywnych skutków. Stwierdzić tylko należy, że niezależnie od reorganizacji służb celnych i braku dowodu doręczenia takiego postanowienia stronie, organ celny właściwy do dalszego prowadzenia postępowania, powinien był dokonać jedynie jego ponownego, skutecznego doręczenia. Tym niemniej, w związku z brakiem naruszenia przepisów postępowania w stopniu, który miałby istotny wpływ na wynik sprawy , Sąd nie podzielił także zarzutu skarżącej, że postępowanie celne w sprawie zostało przeprowadzone w sposób nie budzący zaufania do organów celnych (art. 121 Ordynacji podatkowej). Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.