V SA 1267/03
WyrokWSA w Warszawie2004-06-04
Skład orzekający: Małgorzata Borowiec, Bronisław Szydło, Joanna Kube
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opuszczenie lokalu stałego bez wymeldowania, po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. (sygn. akt K 20/01), jest wystarczającą przesłanką do wymeldowania na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, bez konieczności badania innych przesłanek, takich jak prawo do lokalu?Ratio decidendi
Po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. (sygn. akt K 20/01), który orzekł o niezgodności art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych z Konstytucją RP, przepis ten utracił moc od 19 czerwca 2002 r. W konsekwencji, w przypadku wymeldowania na podstawie art. 15 ust. 2 tej ustawy, jedyną i wystarczającą przesłanką do wymeldowania jest faktyczne, trwałe i dobrowolne opuszczenie miejsca pobytu stałego bez dokonania obowiązku wymeldowania się. Badanie innych przesłanek, takich jak prawo do lokalu, nie jest już wymagane.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. G. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta W. o wymeldowaniu skarżącej z pobytu stałego. Wojewoda uznał, że skarżąca opuściła lokal w 1988 r. i nie zamieszkuje w nim od tego czasu, co stanowi podstawę do wymeldowania na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, po uwzględnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji, podnosząc, że opuściła lokal z powodu problemów rodzinnych, ale nie zrezygnowała z prawa do niego.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Borowiec, Sędzia WSA Bronisław Szydło, Asesor WSA Joanna Kube (spr.), Protokolant Wojciech Wiktorowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2003 nr [...] w przedmiocie wymeldowania - oddala skargę -
Wojewoda [...] decyzją z dnia[...]lutego 2003 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Prezydenta W. z dnia [...]stycznia 2003 r. [...]orzekającej o wymeldowaniu M.G. z pobytu stałego z lokalu [...] przy ul. [...]w W. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Uzasadniając Wojewoda [...] wskazał, że warunek opuszczenia lokalu niewątpliwie został spełniony, ponieważ zgromadzony materiał dowodowy wskazuje, że M. G. w przedmiotowym lokalu nie zamieszkuje od 1988 r. Fakt ten nie jest kwestionowany przez samą zainteresowaną, która w oświadczeniu złożonym do protokołu, jak i w pismach i innych dokumentach znajdujących się w aktach sprawy podkreśla, że w 1988 r. opuściła lokal nr [...] przy ul. [...] w W.. Taki stan sprawy podaje także wnoszący o wymeldowanie Z.J.. Odzwierciedlenie takiego stanu rzeczy znalazło potwierdzenie w wyroku Sądu Rejonowego dla W., który odmówił wymienionej przywrócenia posiadania tego lokalu (wyrok z dnia [...] kwietnia 2000 r. sygn. [...]).
W związku z tym, że zostało wykazane opuszczenie przedmiotowego lokalu przez M. G., Wojewoda [...] uznał, że zaistniała podstawa do wydania decyzji o wymeldowaniu w trybie pierwszej części art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 Nr 87, poz. 960 ze zm.).
Odnosząc się do stanu prawnego, Wojewoda [...] podniósł, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 27 maja 2002 r. orzekł o niezgodności art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. 2001 r. Nr 87, poz. 960) z art. 52 ust. 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji RP (o czym ogłoszono w Dzienniku Ustaw z 2002 r. Nr 78, poz. 716). W konsekwencji tego orzeczenia, do wydania decyzji o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego w trybie pierwszej części art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji, niezbędne jest spełnienie wyłącznie jednej z dwóch przesłanek określonych w tym przepisie tj. warunku faktycznego opuszczenia miejsca pobytu stałego bez dokonania obowiązku wymeldowania się.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 kwietnia 2003 r. skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. Podała, że w 1988 r. m. in. z powodu alkoholizmu męża opuściła wraz z synem lokal nr [...]przy ul. [...] w W. Stwierdziła, że nie zrezygnowała z tego mieszkania, ponieważ posiada wraz z synem prawo do tego lokalu. Wskazała, że nie jest możliwe zamieszkiwanie pod wspólnym dachem z byłym mężem oraz, że od 24 lat oczekuje na mieszkanie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc argumenty zbieżne z uzasadnieniem zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie należy wyjaśnić, że w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stąd, właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, bowiem na obszarze tego Sądu znajduje się siedziba Wojewody[...] – art. 13 § 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów stwierdzić należy, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przepis art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych nakładał na osobę dokonującą zameldowania się na pobyt stały lub czasowy ponad 2 miesiące obowiązek przedstawienia organowi meldunkowemu potwierdzenia uprawnienia do przebywania w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie.
Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 27 maja 2002 r. (sygn. akt K 20/01) orzekł o niezgodności przepisu art. 9 ust. 2 powołanej ustawy o ewidencji ludności z przepisami art. 52 ust. 1 i art. 83 w zw. z art. 2 Konstytucji RP. Przepis ten utracił moc od 19 czerwca 2002 r.
W uzasadnieniu do tego orzeczenia (OTK – A 2002/3/34) Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych dotyczy danych, które nie są objęte ewidencją ludności, a zameldowanie jest formą realizacji obowiązku meldunkowego przez zgłoszenie wymaganych danych właściwemu organowi. W uzasadnieniu podnosi też, że stosowanie art. 9 ust. 2 odnosi się również do art. 15 ust. 2, art. 29 ust. 1 i art. 47 ust. 2 omawianej ustawy.
Oznacza to, że w pierwszym stanie faktycznym przepisu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych od 19 czerwca 2002 r. nie występuje już, z mocy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. – przesłanka uprawnienia do przebywania w lokalu. Czyli, jeżeli osoba posiadająca dotychczas uprawnienie do przebywania w lokalu opuści dotychczasowe miejsce pobytu stałego bez wymeldowania, to od dnia 19 czerwca 2002 r. wystarczającą i jedyną przesłanką do wymeldowania - jest opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu bez wymeldowania.
Należy w związku z tym stwierdzić, że organy administracyjne trafnie przyjęły, że badaniu i ocenie w przedmiotowej sprawie podlega jedynie fakt niezamieszkiwania skarżącej w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W.
Jak wynika z ustaleń organu orzekającego, M. G. nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu, Fakt ten potwierdzony został przez skarżącą w skardze do Sądu z dnia 2 kwietnia 2003 r. Nie budzi również wątpliwości, że skarżąca opuściła lokal dobrowolnie. Jak wynika bowiem z wyroku Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...] kwietnia 2000 r. sygn. akt [...] powództwo skarżącej o przywrócenie naruszonego posiadania lokalu nr [...] przy ul. [...] zostało oddalone.
W tej sytuacji spełniona została jedyna i konieczna przesłanka opuszczenia lokalu, opuszczenia o charakterze trwałym i dobrowolnym. Jak wynika z akt sprawy, skarżąca nie podnosiła zarzutu aby po wydaniu powołanego wyroku z dnia [...] kwietnia 2000 r. obejmowała lokal ponownie w posiadanie.
Mając na uwadze powyższe okoliczności należy stwierdzić, że organ orzekający miał podstawę do oceny, że w sprawie zachodzi podstawa do wymeldowania skarżącej z pobytu stałego z lokalu nr [...]przy ul. [...] w W. na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 97 § 1 powołanej ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło