V SA 1281/03
WyrokWSA w Warszawie2004-06-07
Skład orzekający: Janusz Zajda, Krystyna Madalińska-Urbaniak, Barbara Wasilewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rabat udzielony importerowi przez eksportera, wynikający z umowy zawartej przed dokonaniem zgłoszenia celnego, ale zadeklarowany dopiero po jego przyjęciu (w formie not kredytowych), powinien zostać uwzględniony przy ustalaniu wartości celnej towaru?Ratio decidendi
Sąd uznał, że rabat wynikający z umowy zawartej przed dokonaniem zgłoszenia celnego, nawet jeśli jego wysokość została sprecyzowana po przyjęciu zgłoszenia celnego (w formie not kredytowych), stanowi czynnik kształtujący wartość transakcyjną towaru. Wartość ta, pomniejszona o uzyskany rabat, powinna stanowić podstawę ustalenia wartości celnej. Sąd podkreślił, że jeśli importer nie zadeklarował rabatu w zgłoszeniu celnym, a następnie otrzymał notę kredytową, powinien był wystąpić o korektę zgłoszenia celnego. Brak takiego działania, w połączeniu z nieprzedłożeniem umowy z dnia 1996 r., uzasadnia przypisanie stronie świadomego działania mającego na celu ustalenie nieprawidłowej wartości celnej.Stan faktyczny
Spółka z o.o. dokonała zgłoszenia celnego dla partii leków, deklarując wartość celną wynikającą z faktur. Dyrektor Urzędu Celnego uznał zgłoszenie za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej, obniżając ją z uwzględnieniem rabatu udzielonego przez eksportera na podstawie umowy z 1996 r. i not kredytowych. Dyrektor Izby Celnej utrzymał tę decyzję w mocy. Spółka zaskarżyła decyzje, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i Kodeksu celnego, w tym brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego oraz błędne nieuwzględnienie rabatu jako fakultatywnego i 'postimportowego'.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia - Janusz Zajda, Sędziowie - Krystyna Madalińska-Urbaniak, - Barbara Wasilewska (spr.), Protokolant - Katarzyna Wielgosz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi "[...] " Spółki z o.o. w [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej Port Lotniczy w [...] z dnia [...] lutego 2003 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe - oddala skargę -
Na podstawie zgłoszenia celnego dokonanego przez [...] Sp. z o.o. w [...], (poprzednika prawnego skarżącej), według dokumentu SAD z dnia [...].11.2000 r. Nr [...] Dyrektor Urzędu Celnego w [...] objął procedurą dopuszczenia do obrotu sprowadzoną z [...] partię leków, przyjmując deklarowaną wartość celną towaru w wysokości odpowiadającej wartości (cenie) transakcyjnej w kwocie 1 167 224,10 USD, wynikającej z przedstawionych przy zgłoszeniu celnym faktur z dnia [...] listopada 2000 r. Nr [...], [...] i [...], wystawionych przez dostawcę zagranicznego (eksportera).
Decyzją z dnia [...].04.2002 r. Nr [...], wydaną w trybie art. 65 § 4 pkt 2 lit. a Kodeksu celnego, Dyrektor Urzędu Celnego w [...] uznał powyższe zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej długu celnego i orzekając w tej części wartość celną towaru będącą podstawą wymiaru cła, określił w skorygowanej (obniżonej) wysokości, ustalonej z uwzględnieniem udzielonego importerowi przez eksportera rabatu, obniżającego fakturowane pierwotnie należności eksportera.
Orzekając w sprawie, na skutek odwołania strony Dyrektor Izby Celnej w [...] decyzją z dnia [...].02.2003 r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu celnego pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że po przyjęciu zgłoszenia celnego, w wyniku kontroli przeprowadzonej u importera, ujawniono zarejestrowane w księgowości Spółki, zawartą przez nią z eksporterem firmą "[...]" SA z [...], umowę o sprzedaży, dystrybucji i wsparciu technicznym z [...].01.1996 r., przewidującą stosowanie w imporcie leków rabatu udzielanego importerowi według zasad ustalanych okresowo przez te podmioty oraz noty kredytowe obniżające wartość importowanych leków.
W ramach powyższej umowy, rabaty (zniżki) realizowane były na podstawie not kredytowanych eksportera, określających kwotowe wysokości otrzymywanych przez importera rabatów.
Według ustaleń dokonanych w toku kontroli, wysokość rabatu właściwa dla zgłoszenia celnego w niniejszej sprawie wynikała z sumy rabatów udzielonych przez eksportera według not kredytowych nr [...] z dnia [...].11.2000 r., [...] z dnia [...].11.2000 r., nr [...] z dnia [...].11.2000 r. dotyczące faktur i leków objętych fakturami przedstawionymi przy zgłoszeniu celnym.
W tym stanie rzeczy, zdaniem organu odwoławczego, uzasadniona była w świetle art. 23 § 1 Kodeksu celnego korekta (obniżenie) wartości celnej towaru dokonana przez organ celny pierwszej instancji.
W skardze wniesionej w dniu 04.04.2003 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego [...] Sp. z o.o. w [...] wystąpiła z żądaniem uchylenia decyzji organów celnych obu instancji zarzucając naruszenie przepisów:
▪ art. 120-124 i art. 187 Ordynacji podatkowej
▪ art. 21, art. 23 § 1 (w związku z art. 65 § 3 i art. 85 § 1) i art. 64, art. 65 § 5 i art. 246 § 3 Kodeksu celnego
Rozwijając w motywach skargi zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej, skarżąca wywodzi, że postępowanie dowodowe przeprowadzone zostało z naruszeniem powinności organów celnych wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Ograniczając się, bowiem do ustaleń dokonanych w toku kontroli u importera, organy celne nie podjęły innych działań zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
W konsekwencji, zdaniem skarżącej, decyzje organów celnych wydane zostały w oparciu o niepełny materiał dowodowy, bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, z naruszeniem obowiązującej w postępowaniu administracyjnym zasady prawdy obiektywnej, a także powinności działania w sposób budujący zaufanie do organów celnych.
W ramach zarzutów o charakterze merytorycznym skarżąca podkreśla z naciskiem, że rabat od zafakturowanych cen dostaw został jej udzielony "wstecznie", miał charakter "wstępny", mógł być zmieniony i w dniu zgłoszenia celnego nie było możliwości określenia wartości celnej odmiennie, niż według i w wysokości ceny transakcyjnej wynikającej z faktur przedstawionych przy zgłoszeniu celnym.
Wynikało to również stąd, że rabat przewidziany został jako fakultatywny w tym sensie, że "istniała tylko możliwość otrzymania rabatu."
W tym stanie rzeczy, ze względu na tzw. "postimportowy" charakter udzielonego rabatu, dopiero po dokonaniu zgłoszenia celnego, nie powinien on – zdaniem skarżącej – wpływać na wartość celną towaru, która według skargi kształtowała się w wysokości wartości (ceny) transakcyjnej określonej w przedstawionych przy zgłoszeniu fakturach eksportera.
Skarżąca podniosła ponadto, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisu art. 65 § 5 Kodeksu celnego, tj. po upływie przewidzianego w tym przepisie trzyletniego terminu od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, orzekając w sprawie na podstawie przepisów ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) zważył, co następuje.
W myśl art. 85 § 1 Kodeksu celnego, należności celne przywozowe są wymagalne według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia i według stawek w tym dniu obowiązujących.
Stosownie do zasady przewidzianej w art. 23 § 1 Kodeksu celnego, wartością celną towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny, ustalona, o ile jest to konieczne, z uwzględnieniem art. 30 i art. 31 tej ustawy.
W niniejszej sprawie wartość celna przedmiotu importu zadeklarowana została w przyjętym przez organ celny zgłoszeniu celnym, w wysokości odpowiadającej wartości (cenie) transakcyjnej określonej w fakturach eksportera przedstawionych w zgłoszeniu.
W wyniku późniejszej kontroli przeprowadzonej u importera, ujawniona została zawarta przez importera z eksporterem umowa z [...].01.1996 r. o sprzedaży, dystrybucji i wsparciu technicznym, przewidująca stosowanie w imporcie leków rabatu dla importera oraz noty kredytowe eksportera, według których skarżąca otrzymała od niego rabaty od zgłoszonych do odprawy leków w wysokości zafakturowanych przez eksportera cen.
Na tym tle istotna w sprawie jest kwestia, czy wartością transakcyjną, wyznaczającą w myśl zasady art. 23 § 1 Kodeksu celnego wartość celną towaru, jest fakturowana przez eksportera cena pomniejszona o kwotę uzyskanego przez importera rabatu, czy też cena w wysokości określonej w fakturach, bez uwzględnienia obniżki z tytułu rabatu.
Zawarta przez skarżącą z eksporterem umowa sprzedaży leków objętych zgłoszeniem celnym z [...].11.2000 r. wykonana została w czasie obowiązywania zawartego przez te podmioty porozumienia – umowy z [...].01.1996 r.
Postanowienia tego porozumienia stanowiły, więc w istocie część składową aktu sprzedaży importerowi leków objętych zgłoszeniem, skoro sprzedaż realizowana była w czasie obowiązywania wcześniejszego porozumienia i na warunkach tego porozumienia.
Stanowi ono, że rabat udzielany będzie jako marża brutto konieczna dla skompensowania kosztów poniesionych w związku z promocją, sprzedażą i dystrybucją oraz że zasady rabatu będą okresowo ustalane przez strony.
Jest poza sporem, że w praktyce skarżąca otrzymywała rabat według dokumentów rozliczeniowych w postaci not kredytowych eksportera, a więc w istocie źródłem uprawnienia importera do rabatu była umowa – porozumienie z [...].01.1996 r.
Uzasadnia to ocenę, że w ramach generalnej zasady kauzalności czynności cywilno – prawnych przyczyną (podstawą) usprawiedliwiającą udzielanie rabatu przez eksportera był sam fakt importu leków przez skarżącą, a nie wsparcie techniczne skarżącej bądź wzajemne jej świadczenia, w szczególności promocja bądź dystrybucja.
Świadczenia takie nie zostały udokumentowane, nie stanowiły one - jak wskazano – kryterium kształtującego wysokość rabatu i w konsekwencji nie może być on uznany za ekwiwalent tego rodzaju świadczeń.
Zastrzeżony w umowie sprzedaży rabat był czynnikiem kształtującym wartość (cenę) transakcyjną towaru w wysokości – pomniejszonej o uzyskany rabat – ceny transakcyjnej wynikającej z faktur eksportera przedstawionych przy zgłoszeniu celnym i tak określona wartość (cena) transakcyjna stanowiła – stosownie do zasady przewidzianej w art. 23 § 1 Kodeksu celnego – wartość celną towaru.
Chybiony jest wywód skarżącej, że rabat miał charakter fakultatywny w tym sensie, że "istniała tylko możliwość (a nie pewność) otrzymania rabatu".
Porozumienie – umowa z [...].01.1996 r. stanowi, że marża w formie rabatu "przekazywana będzie" importerowi, czyli że udzielenie rabatu przewidziane zostało w umowie jako obligatoryjne, a nie fakultatywne.
Postanowienie to potwierdza jednocześnie dodatkowo, że rabat zastrzeżony został przez strony już w umowie sprzedaży leków.
Nie zachodzi tu, więc taka sytuacja, gdy – jak w przypadku tzw. rabatu "postimportowego" – czynność prawna będąca źródłem prawa importera do rabatu dokonana jest dopiero po dokonaniu zgłoszenia celnego i jego przyjęciu przez organ celny.
W niniejszej sprawie po dokonaniu zgłoszenia nastąpiło jedynie deklaratywne określenie notą kredytową eksportera zastrzeżonego umową rabatu.
Jeśli strona skarżąca nie zadeklarowała w zgłoszeniu celnym rabatu, twierdząc, że w czasie zgłoszenia nie znała jego wysokości, to mogła i powinna na podstawie art. 65 § 4 pkt 2 Kodeksu celnego wystąpić z wnioskiem o stosowną korektę zgłoszenia celnego po otrzymaniu noty kredytowej obejmującej rabat. Skarżąca nie uczyniła jednak tego.
W tym stanie rzeczy i gdy skarżąca faktycznie otrzymała rabat, uzasadniona była w świetle art. 65 § 4 pkt 2 Kodeksu celnego dokonana korekta (obniżenie) wartości celnej towaru.
Chybiony jest również zarzut naruszenia przepisu art. 65 § 5 Kodeksu celnego, stanowiącego, że decyzja korygująca zgłoszenie celne w trybie art. 65 § 4 tej ustawy nie może być wydana, jeżeli upłynęły 3 lata od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego.
Decyzja organu odwoławczego z [...].02.2003 r. stanowiła instancyjną kontrolę legalności decyzji organu pierwszej instancji nie zawiera rozstrzygnięcia korygującego elementy zgłoszenia celnego ponad korektę organu I instancji i w konsekwencji jej wydanie nie podlegało czasowemu ograniczeniu przewidzianemu w art. 65 § 5 Kodeksu celnego.
Nie można zgodzić się z zarzutem skarżącej, że organ celny I instancji, orzekając o uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe, niesłusznie odmówił zwrotu Spółce kwot nadpłaconych należności celnych. Zgodnie z art. 246 § 3 Kodeksu celnego, należności celne nie podlegają zwrotowi ani umorzeniu, jeżeli okoliczności, które doprowadziły do zapłacenia lub zarejestrowania kwoty niewynikającej z obowiązujących przepisów, są wynikiem świadomego działania osoby zainteresowanej. W świetle okoliczności sprawy stwierdzenie braku podstaw do zwrotu cła, należy uznać za zasadne, bowiem wartość celna będąca podstawą określenia cła, w chwili dokonywania zgłoszenia celnego została ustalona w sposób nieprawidłowy, tj. na podstawie deklarowanej przez skarżącą wartości transakcyjnej w wysokości innej niż kwota faktycznie należna i następnie uiszczona. Nie przedłożenie do zgłoszenia celnego umowy z dnia [...].01.1996r. uzasadnia przypisanie Stronie świadomego działania, mającego na celu ustalenie wartości celnej w nieprawidłowej wysokości oraz chęć zawyżenia przez skarżącą wartości celnej importowanych leków, ponieważ, po otrzymaniu not kredytowych od eksportera nie zwróciła się do organu celnego o korektę (w trybie art. 65 § i § 5 Kodeksu celnego) wcześniej dokonanego zgłoszenia celnego.
W konkluzji stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Z tych względów, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało oddalić skargę jako niezasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło