V SA 1397/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Marzenna Zielińska, Sędziowie WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, - Irena Kudiura (spr.), Protokolant - Katarzyna Kotulińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2004 r. sprawy ze skargi B. Sp. z o.o. w W. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] marca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania celnego - oddala skargę - Postanowieniem z dnia [...].12.2002 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. odmówił zawieszenia postępowania celnego wszczętego postanowieniem z dnia [...].11.2002 r w sprawie o numerze jak wyżej, dotyczącej ustalenia rzeczywistej wartości celnej towarów objętych procedurą dopuszczenia do obrotu wg SAD [...] z [...].12.1999 r. W sprawie tej B. Sp. z o.o. w W. wniosła o wystąpienie do Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej (WCO) o uzyskanie porady w przedmiocie wpływu rabatu udzielonego po zgłoszeniu celnym na wartość celną importowanego towaru. Zdaniem importera, kwestia wpływu udzielonego po zgłoszeniu celnym rabatu (zniżki) na wartość celną towaru stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 201 §1 pkt 2 Ordynacji podatkowej w związku z art. 262 Kodeksu celnego i uzasadnia zawieszenie postępowania celnego do czasu uzyskania w tej kwestii powyższej opinii. Postanowieniem z dnia [...] marca 2003 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w W. utrzymał w mocy postanowienie organu celnego I instancji . W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że przedstawiona przez importera kwestia nie stanowi zagadnienia wstępnego, które wymagałoby rozstrzygnięcia sprawy przez inny organ i nie uzasadnia zawieszenia postępowania celnego. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Spółka B. wniosła o uchylenie powyższych postanowień, zarzucając naruszenie: - przepisów art. 120, art. 121 §1, art. 122, art. 124, art.,187,art.,191, 201 §1 pkt 2 i art. 210 §1 pkt 6 i § 4 w zw. z art. 219 Ordynacji podatkowej, - przepisów art. 91 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, postanowień art. III lit. d i g Konwencji o utworzeniu Rady Współpracy Celnej, sporządzonej w Brukseli dnia 15.12.1950 r. (Dz.U. z 1978 r. Nr 11, poz. 43) oraz postanowień pkt 2 i 3 zał. II Porozumienia w sprawie stosowania art. VII Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu 1994 (Dz.U. z 1995 r. Nr 98, póz. 483 z późn. zm.). W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny, właściwy do rozpoznania sprawy z mocy art.97§ 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153 poz. 1271), zważył, co następuje. W myśl art. 201 §l pkt 2 ustawy z 29.08.1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) w związku z art. 262 ustawy z 9.01.1997 r. - Kodeks celny (Dz.U. Nr 75 z 2001 r., poz. 802 ze zm.) organ celny zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zawieszenie postępowania na omawianej podstawie uzależnione jest zatem od łącznego wystąpienia trzech przesłanek: - postępowanie administracyjne (celne) jest w toku, - istnieje zagadnienie wstępne oraz - rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Jeśli chodzi o tę ostatnią przesłankę, to organ musi ustalić związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym, którego ocena, gdyby ono samo w sobie mogło być przedmiotem odrębnego postępowania, należy ze względu na jego przedmiot do kompetencji innego organu państwowego niż ten, przed którym toczy się postępowanie w głównej sprawie i nie było wcześniej prawomocnie przesądzone [v. Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz B. Adamiak, J. Borkowski, C.H. Beck, W-wa 2003, s.430]. Z zagadnieniem prejudycjalnym mamy do czynienia jedynie wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy celnej uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem kwestii prawnej. Nie powstaje zatem w przypadku, gdy na rozpatrzenie i wydanie decyzji celnej mogą mieć wpływ ustalenia faktyczne dokonane przez wskazany w przepisie inny organ lub sąd. W doktrynie prawa administracyjnego istnieje również zgodność co do tego, że o ile "zagadnienie" wykazuje jedynie pośredni, luźny związek z rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji, nie ma ono charakteru zagadnienia wstępnego. Mogą wiązać się z nim określone skutki procesowe, ale powstanie takiego "zagadnienia" nie rodzi obowiązku zawieszenia postępowania administracyjnego (v. G. Łaszczyca, PiP 2002/7/63, Pojęcie zagadnienia wstępnego w Kpa). Zdaniem skarżącej, wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia w toczącym się postępowaniu o uznanie zgłoszenia celnego za nieprawidłowe i określenie kwoty wynikającej z długu celnego, uzależnione jest od uprzedniego wyjaśnienia (udzielenia porady) przez Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej (WCO) kwestii wpływu rabatu na wartość celną towaru, w sytuacji gdy rabat ten został przyznany importerowi po dacie dopuszczenia towaru do obrotu na polskim obszarze celnym. Należy przy tym zauważyć, że strona skarżąca w skardze zarzuca naruszenie postanowień art. III lit. "d" i "g" Konwencji o utworzeniu Rady Współpracy Celnej, sporządzonej w Brukseli 15.12.1950 r., a także przepisu pkt 2 i 3 załącznika II do tekstu Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu 1994, powołując w uzasadnieniu właściwość Technicznego Komitetu Światowej Organizacji Celnej. Punkty 2 i 3 Załącznika II do Porozumienia określają zadania Komitetu Technicznego Ustalania Wartości Celnej, który ma być ustanowiony "pod auspicjami" Rady Współpracy Celnej (CCC). Minister Finansów w załączniku do rozporządzenia z dnia 24 sierpnia 1999 r. w sprawie wyjaśnień do Taryfy celnej (Dz.U. Nr 74, poz. 830 ze zm.) w tomie I na odwrocie strony tytułowej (nie numerowanej) zamieścił krótką informację o Radzie Współpracy Celnej (CCC), opatrując ją przypisem, że organizacja ta w czerwcu 1994 r. przyjęła nieformalną, roboczą nazwę "Światowa Organizacja Celna (WCO)". W rezultacie prowadzi to do przywoływania tej samej organizacji pod różnymi nazwami. Wypowiadając się w zakresie zasadności odmowy uwzględnienia wniosku o zawieszenie postępowania w sprawie zmierzającej do wydania orzeczenia merytorycznego, należy zauważyć, iż strona skarżąca w sprawie o zawieszenie postępowania celem rozstrzygnięcia wstępnego zagadnienia prawnego, nawiązuje ściśle do całokształtu materiału dowodowego toczącej się sprawy merytorycznej i dokonanej przez siebie oceny tego materiału. Kwestią sporną jest bowiem między innymi to, czy rabat został importerowi przyznany przed czy po dacie dopuszczenia towaru do obrotu na polskim obszarze celnym. Łączące importera i eksportera umowy zawarte przed importem towarów ustalały zasady przyznawania rabatów. W ocenie organów celnych zawarcie umowy o udzielaniu zniżek przed importem towarów przesądza o wpływie postanowień tej umowy na wartość celną towarów, natomiast w ocenie skarżącej zniżki przyznawane były dopiero po odprawie i nie mogły mieć wpływu na wartość celną. Przez pojęcie "zagadnienia wstępnego" należy rozumieć wstępne "zagadnienie prawne", tymczasem w sprawie nie tyle chodzi o wyjaśnienie rozbieżności prawnych, a spór co do faktu. Kwestia rzeczywistego przysługiwania stałego rabatu na sprowadzany towar importerowi, a w konsekwencji zasadność uznania, że wartość celna towaru odbiega od deklarowanej, podlegają swobodnej ocenie organu administracyjnego i mogą być kwestionowane w trybie instancyjnym lub w drodze skargi do WSA, nie zaś w drodze wcześniejszego występowania do międzynarodowych organizacji o "wydanie porady". Należy ponadto zauważyć, iż powoływane przez skarżącą postanowienia art. III lit. "d" i "g" Konwencji o utworzeniu Rady Współpracy Celnej przewidują jako funkcje Rady udzielanie zaleceń w celu zapewnienia jednolitości w interpretacji i stosowaniu m.in. Konwencji w sprawie wartości celnej towarów oraz udzielanie z własnej inicjatywy lub na prośbę zainteresowanych Rządów informacji lub porad w sprawach celnych oraz udzielanie zaleceń w tym zakresie. Są to kompetencje Rady ujęte w formie zaleceń, informacji i porad i nie wynika z tych postanowień norma prawna, która ocenę takiej kwestii, jak wpływ udzielonej przez eksportera zniżki wartości (ceny) transakcyjnej towaru na wartość celną, rezerwowałaby dla Rady i wyłączała w tym zakresie właściwość krajowych organów celnych. Dotyczy to również powołanych przez skarżącą postanowień ust. 2 i 3 zał. II Porozumienia w sprawie stosowania art. VII Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu 1994, które określają funkcje Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej, również ujęte w formie możliwości konsultowania zagadnień związanych z ustalaniem wartości celnej, dostarczania informacji i wydawania opinii doradczych w tym zakresie. Także z tych postanowień nie wynika norma prawna, która w zakresie obejmującym rozstrzygnięcie co do skutków zniżki ceny towaru w odniesieniu do jego wartości celnej wyłączałaby właściwość krajowych organów celnych i właściwym w tym przedmiocie czyniła Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej Rady Współpracy Celnej (Światowej Organizacji Celnej – WCO). Sąd podziela prezentowany w orzecznictwie NSA pogląd, iż w wypadku zwrócenia się organu administracji państwowej o opinię do organu zwierzchniego, nie występuje kwestia zagadnienia wstępnego, od którego rozstrzygnięcia zależy wydanie decyzji. Tym samym nie zachodzi możliwość zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 §l pkt 4 kpa, który to przepis odpowiada w swej treści art. 201 §l pkt 2 Ordynacji podatkowej (tak w wyroku z 17.03.1988 r., SAB/Gd 14/87 - ONSA 1988, Nr l, poz. 41). To stanowisko należy zastosować także w sytuacji, gdy uprawnionym do wydania opinii jest organ organizacji międzynarodowej. W konkluzji stwierdzić należy, że wpływ zniżki ceny na wartość celną towaru nie stanowił w niniejszej sprawie zagadnienia wstępnego, rozstrzygnięcie w tym zakresie należało do krajowych organów celnych i nie zachodziła w sprawie podstawa do zawieszenia postępowania celnego. W ocenie Sądu postępowanie organów celnych było prawidłowe i oceny tej nie zmienia fakt stanowiący m.in. zarzut skargi, że w uzasadnieniu swojego postanowienia Dyrektor Izby przywołał jako autora zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu pełnomocnika, mimo że złożyła go strona. Istotnie dwukrotnie w uzasadnieniu okoliczność taka, będąca pomyłką organu miała miejsce, ale nie ma ona znaczenia dla sprawy a jej popełnienie można wytłumaczyć tym, że strona w sprawie była reprezentowana przez pełnomocnika, któremu doręczano dokumenty, w tym skarżone postanowienia. W związku z powyższym, skoro zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi( Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ) oddalił skargę.