V SA 1437/03

WyrokWSA w Warszawie2004-03-23

Skład orzekający: Ewa Jóźków, Małgorzata Dałkowska-Szary, Małgorzata Rysz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ celny, odmawiając stwierdzenia nieważności decyzji, prawidłowo zinterpretował pojęcie "rażącego naruszenia prawa" w kontekście przepisów Kodeksu celnego i Ordynacji podatkowej?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ celny prawidłowo zinterpretował pojęcie "rażącego naruszenia prawa". Postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji jest trybem nadzwyczajnym i nie służy ponownej ocenie merytorycznej rozstrzygnięć. Wady wskazane przez stronę skarżącą nie nosiły cech rażącego naruszenia prawa, a ewentualne błędy mogły być przedmiotem postępowania odwoławczego, od którego strona się nie odwołała.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczy odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Izby Celnej, która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego odmawiającą stwierdzenia nieważności wcześniejszej decyzji. Spór wynikał z oceny zgłoszenia celnego towaru "płyta wykonana ze srebra" i zastosowania stawki celnej. Skarżąca kwestionowała sposób ustalenia wartości celnej, twierdząc, że nie uwzględniono wartości surowca (srebra) potrzebnego do produkcji płyty, co miało stanowić rażące naruszenie prawa celnego. Organy celne uznały, że brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Ewa Jóźków (spr.), Sędzia NSA - Małgorzata Dałkowska-Szary, Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Protokolant - Marianna Igielska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2004 r. sprawy ze skargi "S" Sp. z o.o. w D. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] marca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji - skargę oddala - Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Celnej w W. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] grudnia 2002 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w W. z dnia [...] kwietnia 2002 r. w następującym stanie faktycznym. W dniu [...] czerwca 2000 r. skarżąca zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu towar o nazwie "płyta wykonana ze srebra". Do zgłoszenia celnego została załączona faktura handlowa z dnia [...] czerwca 2000 r. nr [...] na kwotę 10.450 [...] wystawiona przez [...] firmę L. oraz świadectwo EUR 1. Zgłoszenie celne zostało przyjęte przez organ celny. W sierpniu 2000 r. skarżąca otrzymała od dostawcy dodatkową fakturę na kwotę 40.500,95 [...]. Na fakturze umieszczono zapis, że jest to faktura za zakup srebra potrzebnego na wykonanie płyty ze srebra (targetu) o zawartości 213,5 kg srebra i powołanie na fakturę z dnia [...] czerwca 2000 r. nr [...]. Pismem z dnia 26 stycznia 2001 r. skarżąca wystąpiła do Dyrektora Urzędu Celnego w W. z wnioskiem o uznanie zgłoszenia celnego z dnia [...] czerwca 2000 r za nieprawidłowe oraz określenie nowej kwoty długu celnego. Skarżąca wyjaśniła, że dodatkowa faktura z dnia [...] sierpnia nr [...], którą otrzymała, dotyczy zakupu srebra potrzebnego do wytworzenia targetu i powinna być dołączona do przedmiotowego zgłoszenia celnego. Dyrektor Urzędu Celnego zażądał przedłożenia dodatkowych dokumentów, w tym oryginału kontraktu i wyjaśnień eksportera oraz dokumentu potwierdzającego pochodzenie towaru. Dokumenty zostały przez wnioskodawcę dołączone, za wyjątkiem dokumentu potwierdzającego pochodzenie towaru. W ocenie wnioskodawcy, skoro do zgłoszenia celnego zostało załączone prawidłowe świadectwo EUR 1 potwierdzające wspólnotowe pochodzenie towaru, świadectwo to dotyczy także surowca, z którego produkt został wykonany. Po przeprowadzeniu postępowania Dyrektor Urzędu Celnego decyzją z dnia [...] kwietnia 2002 r, uznał zgłoszenie celne za nieprawidłowe dopisując w j.d.a. SAD dodatkową pozycję towarową w postaci srebra w stanie surowym i zastosował do tego towaru stawkę celną autonomiczną podwyższoną o 100 %, z uwagi na brak udokumentowanego pochodzenia towaru. Odwołanie zostało złożone z uchybieniem terminu i w związku z tym Dyrektor Izby Celnej pozostawił je bez rozpatrzenia. Pismem z dnia 19 sierpnia 2002 r. skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Urzędu Celnego, na podstawie art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, jako wydanej z rażącym naruszeniem przepisu art. 30 § 1 pkt 1c) ustawy Kodeks celny. Podniósł, że faktura dołączona do zgłoszenia celnego określała tylko wartość wykonania targetu, natomiast faktura z dnia [...] sierpnia 2000 r. dotyczyła zakupu srebra wykorzystanego do produkcji targetu, tak więc wartość ta powinna być doliczona do wykonanej usługi. W decyzji nieprawidłowo zastosowano oddzielną pozycję dla wyrobu (płyta) i oddzielną dla surowca (srebro), z którego został wykonany wyrób. Dyrektor Izby Celnej, powołanymi na wstępie decyzjami odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Urzędu Celnego. W uzasadnieniu podniósł, iż tryb stwierdzenia nieważności decyzji jest nadzwyczajnym trybem wzruszania decyzji ostatecznych. Powołał się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego w przedmiocie rażącego naruszenia prawa. Stwierdził ponadto, iż decyzja Dyrektora Urzędu Celnego nie narusza powołanego we wniosku przepisu art. 30 § 1 pkt 1 lit c), zgodnie z którym do ceny faktycznie zapłaconej lub należnej za przywożone towary dodaje się poniesione przez kupującego, lecz nie ujęte w cenie faktycznie zapłaconej lub należnej za towary koszty pakowania, zarówno w sensie materiałów jak i robocizny. Oceniając materiał dowodowy zebrany w sprawie stwierdził, że strona nie przedłożyła dokumentów potwierdzających, iż towar wyszczególniony na fakturze z dnia [...] sierpnia 2000 r. wchodził w skład towaru objętego fakturą z [...] czerwca 2000 r. W skardze na powyższą decyzję skarżący wniósł o uchylenie obydwóch decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. oraz decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w W. uznającej za nieprawidłowe zgłoszenie celne z dnia [...] czerwca 2000 r., jako wydanych z rażącym naruszeniem przepisów: • art.. 30 § 1 pkt 2 lit.c) Kodeksu celnego poprzez nieuwzględnienie w wartości celnej płyty srebrnej wartości srebra zużytego przy jej produkcji, • art. 120 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez określenie wysokości długu celnego na podstawie faktury z dnia [...] sierpnia 2000 r. Dyrektor Izby Celnej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko i argumentację zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wobec tego, że w sprawie niniejszej skarga została wniesiona przed dniem 1 stycznia 2004 r., a postępowanie nie zostało przed tym dniem zakończone, to stosownie do art. 97 ustawy z dn. 30 sierpnia 2003 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) właściwym do rozpoznania sprawy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Przepis z art. 1 § 1 i 2 powołanej ustawy - "Przepisy wprowadzające..." zakreśla ramy właściwości sądów administracyjnych do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, między innymi przez orzekanie w sprawach ze skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Zatem Sąd uprawniony jest wyłącznie do kontroli zaskarżonych decyzji pod względem ich zgodności z prawem (legalności), nie jest natomiast uprawniony do wydawania orzeczeń reformatoryjnych i nie może być adresatem wniosku strony skarżącej o wydanie rozstrzygnięcia w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w W. z dnia [...] kwietnia 2002 r. Rozpatrując skargę w zakresie swojej właściwości Sąd nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. W niniejszej sprawie postępowanie przed sądem dotyczy decyzji wydanych w trybie art. 247 i nast. Ordynacji podatkowej. Decyzjom wydanym przez Dyrektora Izby Celnej zarzucono rażące naruszenie prawa, a więc wadę wymienioną w art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Podnieść należy, iż postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji jest postępowaniem nadzwyczajnym, odrębnym od postępowania wymiarowego, które nie może być poświęcone ponownej ocenie zasadności dokonanych rozstrzygnięć merytorycznych w zakresie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe i określenia kwoty wynikającej z długu celnego. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji może dotyczyć tylko ustalenia czy decyzje, których wniosek o stwierdzenie nieważności dotyczy, obarczone są wadami, których enumeratywny wykaz określają przepisy art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej, czy też wady te nie występują. Organ nadzoru nie może rozpatrywać sprawy co do jej istoty, tak jak w postępowaniu odwoławczym. Taki zakres omawianego postępowania wiąże się niewątpliwie z treścią art. 128 Ordynacji podatkowej statuującego zasadę trwałości ostatecznych decyzji w postępowaniu przed organami celnymi. Ostatecznymi decyzjami są takie decyzje, od których nie służy odwołanie. Taki przymiot posiadały decyzje Dyrektora Urzędu Celnego w W. z dnia [...] kwietnia 2002 r., gdyż odwołanie od tej decyzji zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia.. Skarżąca Spółka, nie przestrzegając reżimu dotyczącego odwołań, sama pozbawiła się możliwości przeprowadzenia przez organ odwoławczy kontroli prawidłowości dokonanych rozstrzygnięć. Jeżeli chodzi o wyjaśnienie znaczenia użytego w art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej pojęcia "rażące naruszenie prawa", to temu celowi poświęcone jest bogate orzecznictwo sądowe, w tym Naczelnego Sądu Administracyjnego, na które także powołała się skarżąca w skardze. W orzecznictwie przeważa pogląd o formalnym rozumieniu pojęcia rażącego naruszenia prawa. Sprowadza się on do stwierdzenia, że rażące naruszenie prawa zachodzi wówczas, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu a rozstrzygnięciem objętym decyzją i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Stanowisko takie zostało wyrażone między innymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 marca 2001 r. sygn. akt III SA 390/00 (nie publ. Taka linia orzecznictwa wiąże się niewątpliwie z gramatyczną, językową wykładnią pojęcia rażącego naruszenia prawa. Według Słownika Języka Polskiego (Warszawa 1993, t. III s. 24) "rażący" to dający się łatwo stwierdzić, wyraźny, oczywisty, niewątpliwy, bezsporny. Przedstawione rozumienie pojęcia rażącego naruszenia prawa, które skład orzekający podziela, prowadzi do wniosku, że Dyrektora Izby Celnej w W. nie naruszył prawa, odmawiając stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Urzędu Celnego. Przede wszystkim skarżąca we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji powołała się na rażące naruszenie przepisu art. 30 § 1 pkt 1 lit. c). Kodeksu Celnego. Przepis ten stanowi, że do wartości celnej dodaje się koszty pakowania, zarówno w sensie materiałów, jak i robocizny. Te koszty nie były przedmiotem sprawy. Powołana we wniosku błędna podstawa prawna nie została skorygowana także we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Dopiero w skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego został powołany przepis art. 30 § 1 pkt 2 lit. c). Kodeksu Celnego, zgodnie z którym do wartości celnej wlicza się wartość materiałów zużytych przy produkcji przywiezionych towarów, dostarczonych bezpośrednio lub pośrednio przez kupującego. Ewentualne naruszenie tego przepisu nie było przedmiotem analizy organów celnych w postępowaniu toczącym się w trybie nadzwyczajnym. W niniejszej sprawie spór sprowadza się do oceny stanu faktycznego, a mianowicie, czy faktura z dnia [...] sierpnia 2000 r. wystawiona została na srebro zużyte do produkcji płyty wykonanej ze srebra, zgłoszonej do odprawy celnej w dniu [...] czerwca 2000 r. W ocenie Sądu, Dyrektor Izby Celnej zasadnie przyjął, iż niespójność wynikająca ze zgromadzonych w sprawie dokumentów (różne daty zawarcia kontraktów podane w obu fakturach, późniejsze zakupienie surowca, powołanie nr faktury załączonej do zgłoszenia w świadectwie przewozowym EUR – 1 nie pozwalała na stwierdzenie, iż decyzja Dyrektora Urzędu Celnego z dnia [...] kwietnia 2002 r. rażąco narusza prawo. Podnoszone w skardze argumenty mogły być rozpatrywane w odwołaniu od decyzji uznającej zgłoszenie celne za nieprawidłowe i wymierzającej należności celne, nie mogą natomiast uzasadniać zarzutu rażącego naruszenia prawa. Z przytoczonych względów skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 powołanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło