V SA 1581/03

WyrokWSA w Warszawie2004-06-18

Skład orzekający: Sędzia NSA Czesław Zieliński, Sędzia NSA Marzenna Zielińska, Asesor WSA Michał Sowiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ celny drugiej instancji, stwierdzając merytoryczną wadliwość decyzji organu pierwszej instancji w zakresie klasyfikacji taryfowej towaru, może utrzymać tę decyzję w mocy, powołując się na zasadę "reformationis in peius", nawet jeśli prawidłowa klasyfikacja byłaby mniej korzystna dla importera?
Ratio decidendi
Organ celny drugiej instancji, stwierdzając merytoryczną wadliwość decyzji organu pierwszej instancji w zakresie klasyfikacji taryfowej towaru, nie może utrzymać tej decyzji w mocy, powołując się na zasadę "reformationis in peius". Jeśli decyzja organu pierwszej instancji jest wadliwa, powinna zostać wzruszona, nawet jeśli prawidłowa klasyfikacja byłaby mniej korzystna dla importera. Ponadto, ustalenia organu odwoławczego muszą być miarodajne i oparte na właściwych dowodach, a sentencja decyzji musi precyzyjnie określać wszystkie elementy rozstrzygnięcia, w tym wysokość i podstawę naliczania odsetek.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zgłoszenia celnego towaru "bazowy koncentrat tropikalny i ananasowy" przez M. Sp. z o.o. Naczelnik Urzędu Celnego uznał zgłoszenie za nieprawidłowe w zakresie klasyfikacji taryfowej, stawki celnej i wymiaru cła, klasyfikując towar do innego kodu PCN i wymierzając wyższe cło. Dyrektor Izby Celnej, uznając towar za zagęszczony sok ananasowy, stwierdził, że nie podlega on klasyfikacji ani deklarowanej przez importera, ani tej przyjętej przez organ pierwszej instancji. Utrzymał jednak decyzję organu pierwszej instancji w mocy, powołując się na zasadę "reformationis in peius". Spółka M. wniosła skargę do sądu, zarzucając naruszenie Konstytucji RP i Kpa.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego, zasądził koszty postępowania na rzecz skarżącej Spółki i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Czesław Zieliński (spr.), Sędzia NSA Marzenna Zielińska, Asesor WSA Michał Sowiński, Protokolant Katarzyna Kotulińska, po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi M. Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej [...] w [...] z dnia [...] marca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego [...] w [...] z dnia [...].07.2002 r. nr [...], 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w [...] na rzecz M. Sp. z o.o. w W. kwotę 1400 zł (jeden tysiąc czterysta zł) tytułem kosztów postępowania sądowego, 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Na podstawie zgłoszenia celnego dokonanego przez skarżącą M. Sp. z o.o. w W. jako importera, według dokumentu SAD z dnia [...].08.1999 r. nr [...] Dyrektor Urzędu Celnego w [...] objął procedurą dopuszczenia do obrotu sprowadzony z [...] towar określony jako "bazowy koncentrat tropikalny i ananasowy", zaklasyfikowany w dokumencie SAD przez importera do kodu taryfowego PCN 2106 90 59 0, obejmującego pozostałe – z poz. 2106 – aromatyzowane lub barwione syropy cukrowe (do produkcji lemoniady lub innych napojów), ze stawką celną autonomiczną 20%. Decyzją z dnia [...].07.2002 r. nr [...] wydaną w trybie art. 65 § 4 pkt c Kodeksu celnego, Naczelnik Urzędu Celnego [...] w [...] uznał powyższe zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie klasyfikacji taryfowej, stawki celnej i wymiaru cła i orzekając w tej części zaklasyfikował towar do kodu PCN 2106 90 98 0, obejmującego pozostałe – z poz. 2106 – przetwory spożywcze gdzie indziej nie wymienione i nie włączone, inne niż nie zawierające tłuszczów mleka, sacharozy, izoglukozy, glukozy lub skrobii (lub zawierające je w minimalnych oznaczonych w taryfie ilościach), wymierzył cło według stawki celnej autonomicznej 27,5% i stwierdził, że poboru odsetek wyrównawczych dokona Wydział Finansowy Izby Celnej [...] w [...]. Orzekając w sprawie na skutek odwołania importera Dyrektor Izby Celnej [...] w uzasadnieniu swej decyzji z dnia [...].03.2003 r. nr [...] stwierdził, że towar objęty zgłoszeniem celnym z [...].08.1999 r. "jest de facto zagęszczonym sokiem ananasowym", co – jak wskazał – wyklucza klasyfikowanie tego towaru zarówno do kodu PCN 2106 90 59 0, deklarowanego przez importera w dokumencie SAD, jak i do kodu PCN 2106 90 98 0 przyjętego w decyzji organu celnego pierwszej instancji. Według ustaleń Dyrektora Izby Celnej, zgłoszony przez importera towar podlega klasyfikacji taryfowej według właściwego dla tego towaru kodu taryfowego PCN 2009 40 91 0 taryfy celnej, obejmującego sok ananasowy. Decyzję organu celnego pierwszej instancji Dyrektor Izby Celnej utrzymał jednak w mocy tłumacząc, iż uczynił to ze względu na instytucję "reformationis in peius", wyłączającą wymiar cła według właściwej 30% stawki celnej od wartości celnej soku ananasowego, mniej korzystnej dla importera od stawki zastosowanej w decyzji pierwszej instancji. W skardze wniesionej w dniu 25.04.2003 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego Spółka M. wystąpiła z żądaniem uchylenia decyzji obu instancji, zarzucając naruszenie: – art. 2 Konstytucji RP przez dokonanie wymiaru cła według zasad odmiennych niż stosowane przez organy celne we wcześniejszym okresie, – art. 34 Konstytrucji RP i art. 5 ustawy z dnia 19.11.1999 r. – Prawo o działalności gospodarczej, przez uchybienie powinności równoprawnego traktowania podmiotów występujących w obrocie gospodarczym, – art. 7 Kpa przez niewyjaśnienie istotnych w sprawie okoliczności, – art. 9 Kpa przez działanie narażające skarżącą na szkodę. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, właściwy w sprawie na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) zważył, co następuje. Stosownie do zasady zawartej w regule 1 Ogólnych Reguł Interpretacji Polskiej Nomenklatury Scalonej, dla celów prawnych klasyfikację taryfową towarów należy ustalać zgodnie z brzmieniem pozycji taryfowych i uwag do sekcji lub działu taryfy celnej. Klasyfikacja taryfowa towaru o nazwie "bazowy koncentrat tropikalny i ananasowy" nie wynika wprost z treści tego rodzaju regulacji taryfowych. Organ celny pierwszej instancji jako uzasadnienie dokonanej przez ten organ klasyfikacji taryfowej towaru wskazał jego skład, w szczególności zawartość w składzie produktu m.in. kwasku cytrynowego, witaminy C i beta-karotenu, nie wyjaśniając jednak, dlaczego zawartość tych składników przesądza o klasyfikacji do kodu PCN 2106 90 98 0. Organ celny drugiej instancji oparł swoje rozstrzygnięcie na całkowicie odmiennych przesłankach, przyjął jako dowód w sprawie wyniki badań Centralnego Laboratorium Celnego dotyczące próbek towaru z dostawy z 1998 r., innej niż objęta zgłoszeniem z [...].08.1999 r. (k. 29 akt adm. oraz k. 24 i 42 akt sąd.), powołał się na Kodeks praktyki dla oceny soków owocowych i warzywnych w Unii Europejskiej, wskazując jako istotną w zakresie klasyfikacji taryfowej tzw. liczbę formolową właściwą dla soku ananasowego i jako prawidłową określił klasyfikację według kodu PCN 2009 40 91 0, odmienną zarówno od klasyfikacji deklarowanej przez importera w dokumencie SAD, jak i od klasyfikacji przyjętej w decyzji organu pierwszej instancji. Decyzję tę utrzymał jednak w mocy. Już ta okoliczność kwalifikuje zaskarżone rozstrzygnięcie jako nieprawidłowe. Jeśli bowiem decyzja organu celnego pierwszej instancji w ocenie organu odwoławczego była merytorycznie wadliwa ze względu na błąd co do klasyfikacji taryfowej towaru, a konsekwencji także co do stawki celnej i wymiaru cła, to podlegała ona wzruszeniu. Nie stała temu na przeszkodzie powoływana przez organ odwoławczy instytucja "reformationis in peius", wyłączająca zaklasyfikowanie towaru do prawidłowego zdaniem tego organu kodu taryfowego łączącego się z niekorzystną dla importera stawką celną. Rozstrzygające bowiem jest stwierdzenie - w ocenie organu odwoławczego - merytorycznej wadliwości rozstrzygnięcia Naczelnika Urzędu Celnego, będącej przesłanką powinności wzruszenia tej decyzji, jeśli nawet w ramach jej wzruszenia wyłączona była możność dokonania korekty zgodnej z prawidłową – zdaniem organu odwoławczego – klasyfikacją taryfową towaru. Podnieść ponadto należy, że ustalenia organu odwoławczego w przedmiocie klasyfikacji taryfowej nie mogą być poczytane za w pełni miarodajne w sprawie wobec ich oparcia na wynikach badań dotyczących próbek pobranych z dostawy z 1998 r., innej niż dostawa objęta zgłoszeniem celnym z dnia [...].08.1999 r. (k. 29 akt adm. oraz k. 24 i 42 akt sąd.). Zawarte w sentencji decyzji utrzymanej w mocy zaskarżoną decyzją sformułowanie wskazujące, że poboru i określenia kwoty odsetek wyrównawczych dokona właściwy Wydział Izby Celnej, nie spełnia wymagań decyzji jako rozstrzygnięcia w indywidualnej sprawie o odsetki między oznaczonymi podmiotami, a niezbędnych by decyzja mogła stanowić podstawę tytułu wykonawczego. W szczególności nie wskazuje wysokości odsetek (stopy procentowej), początkowej daty ich naliczania od oznaczonej kwoty i daty końcowej (do dnia wpłaty) i nie zawiera oceny merytorycznych przesłanek prawa do odsetek wyrównawczych. Z tych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 i art. 200 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), należało orzec jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło