V SA 1681/03
WyrokWSA w Warszawie2004-06-04
Skład orzekający: Małgorzata Dałkowska-Szary, Stanisław Kaliński, Irena Kudiura
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sfałszowane świadectwo pochodzenia towaru może stanowić podstawę do zastosowania konwencyjnej stawki celnej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że sfałszowane świadectwo pochodzenia nie może stanowić podstawy do zastosowania konwencyjnej stawki celnej. Pochodzenie towarów objętych Wykazem nr 3 musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia, a jego brak lub sfałszowanie skutkuje zastosowaniem stawki autonomicznej lub wyższej stawki konwencyjnej, jeśli jest ona wyższa od stawki autonomicznej. Uchybienie w oznaczeniu strony skarżącej w decyzji organu pierwszej instancji nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, gdyż mogło zostać sprostowane.Stan faktyczny
Spółka M. Sp. z o.o. (wcześniej F. Sp. z o.o.) importowała tkaniny syntetyczne z Republiki [...], deklarując zastosowanie konwencyjnej stawki celnej 9% i dołączając świadectwo pochodzenia. Organy celne uznały zgłoszenie za nieprawidłowe, ponieważ świadectwo pochodzenia zostało sfałszowane, co potwierdziły ekspertyzy. W konsekwencji zastosowano wyższą stawkę celną. Spółka wniosła skargę, zarzucając m.in. brak czynnego udziału w postępowaniu dowodowym i nieistotność sfałszowania świadectwa.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Małgorzata Dałkowska-Szary, Sędzia NSA - Stanisław Kaliński (spr.), Sędzia WSA - Irena Kudiura, Protokolant - Beata Smulska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi M. Sp. z o.o. w J. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] marca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe - oddala skargę -
Dyrektor Izby Celnej w [...] decyzją z dnia [...] marca 2003 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 1997 r. Nr 137, poz. 926), art. 13 § 1, art. 15 § 1 i § 2, art. 85 § 1, art. 262 § 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny (Dz.U. z 1997 r. Nr 23, poz. 117 ze zm.), § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 1999 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej oraz ust. 3 części "A" Postanowień wstępnych do Taryfy Celnej (Dz.U. z 1999 r. Nr 107, poz. 1217), § 11 ust. 1, § 13 i § 20a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia (Dz.U. z 1997 r. Nr 130, poz. 851 ze zm.). utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w [...] z dnia [...] stycznia 2002 r. nr [...] o uznaniu zgłoszenia celnego zawartego w dokumencie SAD nr [...] z dnia [...].02.2000 r. za nieprawidłowe i określenia kwoty wynikającej z długu celnego.
W uzasadnieniu stwierdzono, że Dyrektor Urzędu Celnego w [...] na podstawie zgłoszenia celnego SAD nr [...] z dnia [...].02.2000 r. objął importowany z Republiki [...] towar procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym na warunkach zadeklarowanych w zgłoszeniu, czyli ze stawką konwencyjną 9%.
W wyniku kontroli zgłoszenia celnego dokonanej w trybie art. 83 Kodeksu celnego organ celny ustalił, iż świadectwo pochodzenia nr [...] z dnia [...].01.1999 r., wystawione przez [...] Izbę Przemysłowo-Handlową, nosi ślady przerabiania. Ekspertyza wykonana przez Laboratorium Kryminalistyki Generalnego Inspektoratu Celnego w [...] nr [...] z dnia [...].10.2001 r. potwierdziła, że w świadectwie pochodzenia dokonano przeróbek danych zawartych w polach 4, 6, 7, 8 i 9.
Dyrektor Urzędu Celnego w [...] wszczął z urzędu postępowanie w sprawie zgłoszenia celnego nr [...] z dnia [...].02.2000 r., a następnie decyzją nr [...] z dnia [...].01.2002 r. uznał zgłoszenie powyższe za nieprawidłowe w części dotyczącej zastosowanej stawki celnej i wymiaru cła, przyjmując do określenia kwoty długu celnego autonomiczną stawkę celną w wysokości 30% wartości towarów.
W toku postępowania odwoławczego [...] władze celne na prośbę władz polskich dokonały sprawdzenia autentyczności omawianego świadectwa stwierdzając w piśmie z dnia [...].02.2002 r., że zostało sfałszowane.
Orzekając na skutek odwołania Dyrektor Izby Celnej w [...] utrzymał w mocy decyzję organu celnego pierwszej instancji i wyjaśnił, że zgodnie z art. 13 § 1 ustawy Kodeks celny, cła określane są na podstawie Taryfy celnej lub innych środków taryfowych.
W myśl art. 15 § 1 Kodeksu celnego niepreferencyjne pochodzenie towarów określa się w celu:
1) stosowania taryfy celnej, z wyjątkiem środków wymienionych w art. 13 § 3 pkt 4 i pkt 5 (obniżone i preferencyjne stawki celne),
2) stosowania środków polityki handlowej ustanowionych w odrębnych przepisach,
3) sporządzania i wydawania świadectw potwierdzających pochodzenie towarów.
Według § 2 art. 15, reguły ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów określają art. 16-19.
W myśl przepisu art. 19 § 1 ustawy Kodeks celny, ustalenie pochodzenia towarów, o których mowa w art. 16 i art. 17, dokonywane jest przez organ celny na podstawie dowodu pochodzenia towarów.
Zgodnie z treścią § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia (Dz.U. Nr 130, poz. 851), pochodzenie towarów wymienionych w Wykazie nr 3 musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia.
Tkaniny syntetyczne, stanowiące przedmiot obrotu towarowego z zagranicą w niniejszej sprawie, objęte sekcją XI Taryfy, zostały wymienione w Wykazie nr 3 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r., co oznacza, że ich pochodzenie dla zastosowania konwencyjnej stawki celnej musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia.
W ocenie Dyrektora Izby Celnej w [...] ze względu na wyniki weryfikacji świadectwa pochodzenia nr [...] dokonanej przez uprawniony organ [...], brak jest podstaw do uznania niepreferencyjnego pochodzenia towaru i zastosowania wobec niego konwencyjnej stawki celnej.
Powołując się na ust. 10 Części "A" Postanowień wstępnych do Taryfy celnej, stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21.12.1999 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej, organ odwoławczy stwierdził, że do towarów wymienionych w Wykazie nr 3, dla których pochodzenie nie zostało udokumentowane świadectwem pochodzenia, jeżeli można ustalić ich kraj lub region pochodzenia, stosuje się stawkę celną autonomiczną lub stawkę celną konwencyjną, jeżeli jest wyższa od stawki celnej autonomicznej.
Skoro skarżąca nie przedłożyła wobec sprowadzonego towaru prawidłowego świadectwa pochodzenia, brak jest podstaw do przyjęcia [...] pochodzenia towaru dla zastosowania konwencyjnej stawki celnej. Zdaniem organu odwoławczego [...] pochodzenie towaru wymagane dla stawki autonomicznej zostało ustalone na podstawie zapisu na fakturze nr [...] z dnia [...].01.2000 r.
Odnosząc się do zarzutu spółki, iż nie została powiadomiona o terminie i miejscu przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, wyjaśniono, że ekspertyza organu celnego została przeprowadzona w ramach czynności kontrolnych przewidzianych w art. 83 Kodeksu celnego. Czynności takie nie należą do postępowania administracyjnego w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej.
W przedmiotowej sprawie kontrola przeprowadzona w trybie art. 83 Kodeksu celnego ujawniła, że przepisy regulujące procedurę dopuszczenia do obrotu towaru zgłoszonego przez importera zostały zastosowane w oparciu o nieprawidłowy dowód pochodzenia. Ujawnienie tej okoliczności stanowiło podstawę do wszczęcia postępowania administracyjnego, o którym skarżąca została poinformowana postanowieniem z dnia [...].12.2001 r.
Przeglądając akta sprawy skarżąca postulowała jedynie o załączenie do akt oryginału spornego świadectwa, który został dołączony do akt postępowania karno-skarbowego i przekazany organom prokuratorskim. W aktach administracyjnych znajduje się kopia tego dokumentu z potwierdzeniem jej zgodności z oryginałem.
Fakt sfałszowania świadectwa nr [...] z dnia [...].01.1999 r. potwierdziła ponadto weryfikacja przeprowadzona przez [...] Izbę Przemysłowo-Handlową, a zatem brak jest podstaw do twierdzenia, iż materiał dowodowy istotny dla rozstrzygnięcia sprawy jest niepełny i został dowolnie oceniony przez organy celne.
W skardze z dnia 28 kwietnia 2003 r. skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego "M." Sp. z o.o. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Skarżąca podniosła, że decyzja organu I instancji z dnia [...] stycznia 2002 r. skierowana została niewłaściwie do firmy "F." Sp. z o.o., gdyż jej nazwa uległa zmianie i od dnia [...] listopada 2001 r. figuruje w Krajowym Rejestrze Sądowym jako "M." Sp. z o.o. W przekonaniu strony skarżącej decyzja ta nie wywołuje żadnych skutków w sferze jej praw i obowiązków. Skarżąca podniosła także, iż nie zapewniono jej czynnego udziału w przeprowadzeniu ekspertyzy dotyczącej świadectwa pochodzenia towaru, a ponadto twierdzi, że fakt sfałszowania świadectwa pochodzenia jest bez znaczenia w sprawie, skoro organ celny ustalił i przyznał, że przedmiotowy towar pochodzi z Republiki [...], a zatem nie ma przeszkód do zastosowania wobec tego towaru stawki konwencyjnej w wysokości 9% jego wartości.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, właściwy do rozpoznania sprawy z mocy art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) zważył, co następuje: skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie stwierdzono, aby zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania mając istotny wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem przepisów prawa materialnego stanowiących podstawę rozstrzygnięcia.
Na tle materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie budzi wątpliwości trafność rozstrzygnięcia organów celnych o uznaniu zgłoszenia celnego SAD nr [...] z dnia [...].02.2000 r. dokonanego przez skarżącą, która do dnia [...] listopada 2001 r. działała pod firmą "F." Sp. z o.o. w R. – za nieprawidłowe w zakresie zastosowanej stawki celnej i określenia kwoty wynikającej z długu celnego oraz o ponownym orzeczeniu w tej części. Strona skarżąca wnosząc o dopuszczenie importowanego towaru (tkanin włókienniczych i syntetycznych) z Republiki [...] do obrotu na polskim obszarze celnym zadeklarowała w zgłoszeniu celnym stawkę konwencyjną wynoszącą 9% wartości towaru, dołączyła do zgłoszenia świadectwo pochodzenia nr [...] z dnia [...].01.1999 r. wystawione przez [...] Izbę Przemysłowo-Handlową, które – jak się okazało – było sfałszowane. Potwierdziła to zarówno ekspertyza Laboratorium Kryminalistyki Generalnego Inspektoratu Celnego w [...] jak i [...] Izba Przemysłowo-Handlowa.
Zgodnie z art. 15 § 1 Kodeksu celnego, niepreferencyjne pochodzenie towaru określa się m.in. w celu stosowania taryfy celnej, z wyjątkiem środków wymienionych w art. 13 § 3 pkt 4 i pkt 5, tzn. obniżonych stawek celnych i preferencyjnych stawek celnych. Reguły ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów zgodnie z § 2 art. 15 określone zostały w art. 16-19 Kodeksu celnego, zaś w myśl art. 19 § 1 Kodeksu celnego ustalenie pochodzenia towarów, o których mowa w art. 16 i art. 17 dokonywane jest przez organ celny na podstawie dowodu pochodzenia towarów.
Stosownie do § 11.1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu ich dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia (Dz.U. Nr 130, poz. 851 ze zm.), pochodzenie towarów wymienionych w Wykazie nr 3 musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia. Tkaniny syntetyczne włókiennicze, stanowiące przedmiot obrotu towarowego z zagranicą w rozpoznawanej sprawie, objęte sekcją XI Taryfy zostały wymienione w Wykazie Nr 3 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r. i dla zastosowania konwencyjnej stawki celnej w stosunku do tych towarów niezbędne jest ich udokumentowanie świadectwem pochodzenia. Świadectwo pochodzenia nr [...] okazało się sfałszowane (informacja [...] Izby Przemysłowo-Handlowej z dnia [...].02.2002 r., a zatem nie może stanowić podstawy do uznania niepreferencyjnego pochodzenia przedmiotowego towaru i zastosowania konwencyjnej stawki celnej.
Zgodzić się także należy z organami odwoławczymi, że w odniesieniu do towarów wymienionych w wykazie stanowiącym załącznik nr 3 do cytowanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r., których pochodzenie nie zostało udokumentowane świadectwem pochodzenia to zgodnie ust. 1a części "A" Postanowień wstępnych do Taryfy celnej stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21.12.1999 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej, jeżeli można ustalić kraj lub region pochodzenia tego towaru na podstawie dokumentu spełniającego warunki określone w § 11 ust 2 rozporządzenia R.M. z 15 października 1997 r. – stosuje się stawkę celną autonomiczną lub stawkę celną konwencyjną, jeżeli jest wyższa od stawki celnej autonomicznej.
W rozpoznawanej sprawie [...] pochodzenie towaru wymagane dla zastosowania stawki autonomicznej ustalono na podstawie zapisu na fakturze nr [...] z dnia [...].01.2000 r.
Prawdą jest, że w decyzji organu pierwszej instancji nieprawidłowo oznaczono stronę skarżącą. Nie ma jednak wątpliwości, że dotychczasowa firma "F." Sp. z o.o. zmieniła nazwę w dniu [...].11.2001 r. na "M." Sp. z o.o., lecz nadal jest tym samym podmiotem praw i obowiązków dotyczących sprowadzonego towaru. O zmianie nazwy skarżąca powiadomiła organ celny w dniu [...].01.2002 r., czyli po wydaniu decyzji. Uchybienie to nie ma istotnego znaczenia w sprawie, bowiem może ulec sprostowaniu lub wyjaśnieniu w trybie art. 215 Ordynacji podatkowej.
Wobec tego, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) należało orzec jak w sentencji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdza, że niniejsze orzeczenie jest prawomocne od 30 września 2004 r.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło