V SA 1729/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) Asesorzy WSA Janusz Walawski WSA Andrzej Kołodziej Protokolant Wojciech Wiktorowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2004 r. sprawy ze skargi N. Z. na decyzję Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców z dnia [...] kwietnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy poświadczenia posiadania obywatelstwa polskiego - oddala skargę - Decyzją z dnia [...] lutego 2003 r. Wojewoda [...], na podstawie art. 7 ust. 1 i art. 17 ust. 4 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim (Dz. U. Nr 10, poz. 49 ze zm.), odmówił poświadczenia posiadania obywatelstwa polskiego małoletniej K.Z.. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda [...] podał, że ww. urodziła się w W. w dniu [...] czerwca 2000 r. Matka dziecka posiada obywatelstwo ukraińskie, ojciec S.G.jest obywatelem polskim. Ojcostwo wymienionego zostało ustalone wyrokiem Sądu Rejonowego dla W. w sprawie sygn. [...] z dnia [...] października 2001 r. Według informacji przekazanej przez matkę dziecka, rodzice nie dokonali dla córki wyboru obywatelstwa obcego na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy o obywatelstwie polskim. Wojewoda [...] stwierdził nadto, że chociaż dziecko urodziło się w okresie obowiązywania Konwencji między Rządem PRL a Rządem ZSRR w sprawie zapobiegania powstawaniu przypadków podwójnego obywatelstwa (Dz. U. z 1966 r. Nr 4, poz. 19), to Konwencja ta nie ma zastosowania w sprawie, ponieważ nie reguluje sytuacji odpowiadającej stanowi faktycznemu rozpoznawanej sprawy. Zdaniem Wojewody [...] w sprawie znajduje zastosowanie art. 7 ust. 1 ustawy o obywatelstwie polskim, zgodnie z którym zmiany w ustaleniu osoby albo obywatelstwa dziecka podlegają uwzględnieniu przy określaniu obywatelstwa dziecka, jeżeli nastąpiły przed upływem roku od urodzenia. W związku z powyższym Wojewoda [...] uznał, że ponieważ ustalenie ojcostwa S. G. nastąpiło po upływie roku od urodzenia dziecka, w świetle powołanego przepisu zmiana dotycząca osoby ojca nie ma wpływu na obywatelstwo dziecka. W wyniku rozpatrzenia odwołania złożonego przez matkę dziecka, Prezes Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r. [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Zdaniem organu odwoławczego zmiana polegająca na sądowym ustaleniu osoby ojca mogłaby zostać uwzględniona przy określeniu obywatelstwa małoletniej K.Z. tylko wtedy, gdyby nastąpiła przed upływem roku od jej urodzenia. Ponieważ ustalenie osoby ojca miało miejsce po upływie przekraczalnego terminu określonego w art. 7 ust. 1 ustawy o obywatelstwie polskim, zmiana dotycząca osoby ojca nie ma wpływu na obywatelstwo dziecka. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi pełnomocnika ustanowionego przez matkę dziecka do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zdaniem pełnomocnika adw. L. C. zaskarżona decyzja narusza prawo materialnie – art. 17 ust. 4 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim, poprzez nieuwzględnienie w sprawie szczególnych okoliczności związanych z niemożnością złożenia wniosku w terminie ustawowym. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik stwierdził, że organy administracji w toku postępowania dokonały literalnej wykładni art. 17 ustawy o obywatelstwie polskim, który to przepis zdaniem pełnomocnika dotyczy sytuacji "normalnych", tj. takich, w których strony mają możliwość złożenia oświadczenia – wniosku. W niniejszej sprawie matka dziecka możliwości takiej nie miała, co według pełnomocnika pozwalało na poświadczenie dziecku posiadania obywatelstwa polskiego. W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Na wstępie należy podnieść, iż pełnomocnik skarżącej zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego powołuje przepis, który nie stanowił materialnoprawnej podstawy rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Powoływany przez pełnomocnika art. 17 ust. 4 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim (Dz. U. z 2000 r. Nr 28, poz. 353 ze zm.) stanowi przepis kompetencyjny, określający organ właściwy do stwierdzenia posiadania i utraty obywatelstwa polskiego. Wydaje się, że pełnomocnikowi skarżącej chodziło o przepis art. 7 ust. 1 ustawy, którego jednak nie wskazał ani w petitum skargi, ani też w jej uzasadnieniu. Zgodnie z powołanym przepisem zmiany w ustaleniu osoby albo obywatelstwa jednego lub obojga rodziców podlegają uwzględnieniu przy określeniu obywatelstwa dziecka, jeżeli nastąpiły przed upływem roku od dnia urodzenia się dziecka. Wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącej, zdaniem którego "sztywne przestrzeganie barier czasowych i niebranie pod uwagę okoliczności, które spowodowały opóźnienie w złożeniu wniosku, sprzeczne jest z podstawowymi zasadami państwa prawa", roczny termin, o jakim mowa w przepisie nie może być przywrócony ani przedłużony. Jest to zawity termin prawa materialnego, którego upływ powoduje wygaśnięcie prawa uwzględnienia w określeniu obywatelstwa dziecka zmiany, jaka nastąpiła w ustaleniu osoby ojca dziecka. Do terminu tego nie mają zastosowania przepisy rozdziału 10 Kodeksu postępowania administracyjnego. W analizowanym przepisie w istocie nie chodzi o termin do złożenia wniosku w przedmiocie stwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego, lecz o termin, w jakim muszą dokonać się zmiany w ustaleniu osoby albo obywatelstwa jednego lub obojga rodziców. Innymi słowy, wniosek o jakim wyżej mowa może być złożony w każdym czasie, jednak jego uwzględnienie jest możliwe pod warunkiem, że w ciągu 1 roku od dnia urodzenia się dziecka nastąpiła zmiana związana z osobą czy obywatelstwem jednego lub obojga rodziców. Mając na uwadze powyższe, Prezes Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców prawidłowo ocenił dokonane ustalenia faktyczne. Małoletnia K.Z. urodziła się jako dziecko ojca, którego data i miejsce urodzenia nie były znane. Nie było znane też nazwisko ojca oraz miejsce jego zamieszkania. Ustalenia w tym zakresie dokonane zostały dopiero w dniu [...] października 2001 r., na mocy urzędu Sądu Rejonowego dla W.w sprawie [...]. Wtedy też zostało przesądzone, że ojcem dziecka jest obywatel polski – S. G.. Tym samym nastąpiła zmiana w ustaleniu osoby ojca, o jakiej mowa w art. 7 ust. 1 ustawy o obywatelstwie polskim. Ponieważ zmiana ta nastąpiła po upływie terminu określonego w przepisie, nie miała wpływu na obywatelstwo dziecka. Dlatego, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę jako nieuzasadnioną należało oddalić.