V SA 1732/03

WyrokWSA w Warszawie2004-04-28

Skład orzekający: Barbara Mleczko-Jabłońska, Ewa Jóźków, Barbara Wasilewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, stwierdzając wadliwość decyzji organu pierwszej instancji w zakresie klasyfikacji taryfowej towaru, może utrzymać ją w mocy, jeśli prawidłowe rozstrzygnięcie wiązałoby się z przekroczeniem terminu do powiadomienia o długu celnym?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy, stwierdzając wadliwość decyzji organu pierwszej instancji, nie może utrzymać jej w mocy, nawet jeśli prawidłowe rozstrzygnięcie wiązałoby się z przekroczeniem terminu do powiadomienia o długu celnym. W takiej sytuacji organ odwoławczy powinien uchylić wadliwą decyzję i umorzyć postępowanie, aby nie naruszyć prawa strony do zaskarżenia orzeczeń i zasady dwuinstancyjności.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zgłoszeń celnych importowanych towarów (części alarmowych – czujniki podczerwieni) dokonanych przez Agencję Celną działającą w imieniu spółki "V." Sp. z o.o. Organy celne stwierdziły nieprawidłową klasyfikację taryfową towarów i wydały decyzje nakładające dług celny. Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, mimo że sam uznał klasyfikację za nieprawidłową, powołując się na upływ terminu do powiadomienia o długu celnym. Spółka "V." Sp. z o.o. wniosła skargę do sądu, zarzucając błędną klasyfikację i bezprawne wezwanie do zapłaty odsetek.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej Port Lotniczy w W. z dnia [...] marca 2003 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Urzędu Celnego Port Lotniczy w W. z dnia [...].10.2001 r. i umorzył postępowanie w sprawie.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia - Barbara Mleczko-Jabłońska, Sędziowie - Ewa Jóźków, - Barbara Wasilewska (spr.), Protokolant - Marianna Igielska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi "V." Spółki z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej Port Lotniczy w W. z dnia [...] marca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. ustala wpis ostateczny w wysokości 470,70 (czterysta siedemdziesiąt 70/100) złotych, 3. nakazuje zwrócić "V." Spółce z o.o. w W. z kasy Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłacony w dniu [...].06.2003 r. pod poz. [...] nadpłacony wpis sądowy w wysokości 116,60 (sto szesnaście 60/100) złotych, 4. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz "V." Spółki z o.o. w W. kwotę 1000 (jeden tysiąc) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 5. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. W dniach [...].05.1999 r., [...].04.1999 r., [...].09.1999 r., [...].11.1999 r., [...].12.1999 r., [...].11.1999 r., [...].12.1999 r., [...].12.1999 r. według zgłoszeń celnych dokonanych przez działającą w imieniu firmy "V." Sp. z o.o. _ Agencję Celną [...], objęto procedurą dopuszczenia do obrotu towar w postaci: części alarmowych – m.in. czujniki podczerwieni pasywnej oraz uchwyty do nich umożliwiające zamocowanie przedmiotowych czujników, klasyfikując je do kodu PCN 8541 40 90 0 ze stawką celną 0%. Zgłoszenia zostały przyjęte jako spełniające wymogi formalne. Po przeprowadzeniu kontroli zgłoszeń celnych w trybie art. 83 Kodeksu celnego stwierdzono nieprawidłową klasyfikację taryfową importowanych towarów. Decyzją z dnia [...].10.2001 r. Dyrektor Urzędu Celnego Port Lotniczy w W. uznał zgłoszenia celne za nieprawidłowe i stwierdzając, iż importowane czujki podczerwieni stanowią części urządzeń alarmowych, zaklasyfikował je do kodu PCN 8531 90 80 0 jako stanowiące części urządzeń przeciwwłamaniowych, przeciwpożarowych oraz innych temu podobnych, ze stawką celną konwencyjną 3 %. Obliczył także kwotę długu celnego według nowych stawek celnych oraz stwierdził, iż od wymierzonej kwoty cła należne są odsetki wyrównawcze. Zaskarżoną decyzją, Dyrektor Izby Celnej Port Lotniczy w W., po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania wyjaśniającego, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Stwierdził jednocześnie, iż klasyfikacja dokonana przez organ pierwszej instancji była nieprawidłowa. Czujki podczerwieni pasywnej powinny zostać zaklasyfikowane do pozycji 8536 taryfy celnej obejmującej urządzenia elektryczne dla przełączania i zabezpieczania obwodów elektrycznych, a w jej obrębie do kodu PCN 8536 41 10 0 ze stawką celną zawieszoną 5%. Pomimo, iż rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji w zakresie klasyfikacji taryfowej było nieprawidłowe, Dyrektor Izby Celnej utrzymał je w mocy, zobligowany postanowieniem art. 230 § 4 ustawy Kodeks celny. Zgodnie z dyspozycją tego przepisu, powiadomienie dłużnika o zarejestrowaniu kwoty należności celnych nie może nastąpić po upływie 3 lat licząc od dnia powstania długu celnego. Dług celny w przywozie powstaje z chwilą przyjęcia zgłoszenia celnego (art. 209 § 2 ustawy Kodeks celny). Wydanie przez Dyrektora Izby Celnej decyzji orzekającej o prawidłowej klasyfikacji taryfowej powodowałoby konieczność obliczenia w nowej, wyższej wysokości, kwoty wynikającej z długu celnego. Ponieważ dług celny powstał w 1999 r., powiadomienie o zarejestrowaniu kwoty długu celnego nastąpiłoby po upływie 3 lat, a zatem z naruszeniem przepisu art. 230 § 4 ustawy Kodeks celny. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów celnych obydwu instancji. Skarżonym decyzjom zarzucił błędne ustalenie klasyfikacji taryfowej importowanych towarów oraz bezprawne wezwanie do zapłaty odsetek wyrównawczych. Zarzucił, iż utrzymanie w mocy wadliwego rozstrzygnięcia narusza przepis art. 78 konstytucji, który przewiduje prawo strony do zaskarżenia orzeczeń wydanych w pierwszej instancji, a także przepisy art. 121 i 125 § 1 Ordynacji Podatkowej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej Port Lotniczy w W. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko oraz argumentację zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny, właściwy do rozpoznania sprawy z mocy art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271), zważył, co następuje: Przedmiotem oceny Sądu jest w niniejszej sprawie decyzja Dyrektora Izby Celnej w W., utrzymująca w mocy wadliwe rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Podstawową zasadą ogólną postępowania administracyjnego w państwie prawa jest zasada legalności (praworządności). Zasada ta wymaga, aby akt władczej ingerencji organu administracji państwowej w sferę praw obywatela oparty był na konkretnie wskazanym przepisie prawa. Dyrektor Izby Celnej, oceniając decyzję organu pierwszej instancji ustalił, iż decyzja ta narusza prawo, a konkretnie przepisy dotyczące klasyfikacji taryfowej towarów, pomimo to utrzymał decyzję w mocy. Tym samym niezgodna z prawem jest decyzja utrzymująca w mocy wadliwe rozstrzygnięcie. Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności, wyrażoną w art. 127 Ordynacji Podatkowej, istotą postępowania odwoławczego jest ponowne rozpatrzenie sprawy w pełnym zakresie przez organ odwoławczy. Kontrola instancyjna organu odwoławczego obejmuje, więc zarówno legalność rozstrzygnięcia sprawy przez organ pierwszej instancji, jak i ocenę przez ten organ stanu faktycznego sprawy. W sytuacji, gdy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji było niezgodne z obowiązującymi przepisami, a z uwagi na upływ terminu przedawnienia nie można już skorygować wadliwej decyzji, obowiązkiem organu odwoławczego jest wydanie decyzji uchylającej taką decyzję i umarzającej postępowanie w sprawie. Sąd podziela stanowisko Dyrektora Izby Celnej w W., iż upływ 3 – letniego terminu, o którym mowa w art. 230 § 4 ustawy Kodeks celny nie zezwala na powiadomienie dłużnika o zarejestrowaniu długu celnego w kwocie wyższej, niż kwota, o której dłużnik został powiadomiony w przewidzianym prawem terminie. Takiej możliwości nie ma ani organ pierwszej instancji ani organ odwoławczy. Z przepisu tego jednakże nie wynika, że skoro upłynął termin do powiadomienia dłużnika o kwocie należności, to należy utrzymać w mocy wadliwą decyzję organu pierwszej instancji. Rację ma skarżący, że przy takiej interpretacji przepisów, zagwarantowane w art. 78 Konstytucji prawo do zaskarżania decyzji wydanych w pierwszej instancji i zasadą dwuinstancyjności określoną w art. 127 Ordynacji Podatkowej byłoby fikcją. Wnosząc odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji strona żąda skontrolowania rozstrzygnięcia w postępowaniu odwoławczym. Organ odwoławczy może utrzymać w mocy decyzję organu pierwszej instancji, ale wyłącznie w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie to jest w pełni prawidłowe i oparte na obowiązujących przepisach. Jeśli decyzja jest wadliwa, zobowiązany jest ją uchylić i – albo orzec, co do istoty sprawy, albo przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia właściwemu organowi, albo umorzyć postępowanie w sprawie. Skoro w niniejszej sprawie w terminie zakreślonym przepisami art. 65 § 5 i art. 230 Kodeksu celnego nie ustalono prawidłowej klasyfikacji taryfowej towaru i kwoty długu celnego, organ odwoławczy powinien uchylić decyzję i umorzyć postępowanie w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny dopatrzył się w niniejszej sprawie naruszenia przepisów postępowania, skutkujących wadliwością rozstrzygnięcia, dlatego opierając się na treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powołanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło