V SA 1733/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Sędziowie NSA - Barbara Wasilewska, - Ewa Jóźków (spr.), Protokolant - Marianna Igielska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi V. Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej Port Lotniczy w W. z dnia [...] marca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe 1. Uchyla zaskarżoną decyzję. 2. Ustala wpis ostateczny w wys. 300 zł (trzysta). 3. Nakazuje zwrócić z kasy Naczelnego Sądu Administracyjnego kwotę 643 zł (sześćset czterdzieści trzy) wpisaną do rejestru dochodów pod poz. [...] w dn. [...].06.03. tytułem zwrotu nadpłaconego wpisu. 4. Zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz V. Sp. z o.o. w W. kwotę 800 zł (osiemset) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 5. Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się orzeczenia. Siedmioma zgłoszeniami celnymi z października, listopada i grudnia 1998 r. zgłoszono do procedury dopuszczenia do obrotu m.in. czujki podczerwieni pasywnej oraz uchwyty do nich umożliwiające zamontowanie czujników do ściany, klasyfikując czujki do kodu PCN 8541 40 99 0 ze stawką celną 0% a uchwyty do kodu PCN 8541 90 00 0 ze stawką celną zawieszoną 0%. Zgłoszenia zostały przyjęte jako spełniające wymogi formalne. Po przeprowadzeniu kontroli zgłoszeń celnych w trybie art. 83 Kodeksu celnego stwierdzono, że importowane towary zostały zaklasyfikowane do nieprawidłowego kodu taryfy celnej. Decyzją z dnia [...].10.2001 r. Dyrektor Urzędu Celnego Port Lotniczy w W. uznał zgłoszenia celne za nieprawidłowe i stwierdzając, iż importowane czujki podczerwieni stanowią części urządzeń alarmowych, zaklasyfikował je do kodu PCN 8531 90 80 0 obejmującego elektryczne urządzenia do sygnalizacji dźwiękowej lub wzrokowej (np. dzwonki, syreny, tablice sygnalizacyjne, urządzenia alarmowe przeciwwłamaniowe lub przeciwpożarowe) ze stawką celną konwencyjną 4,5% bądź obniżoną 0,9%, natomiast uchwyty czujników – do kodu PCN 3925 90 10 0 ze stawką celną konwencyjną 9%. Obliczył także kwotę długu celnego według nowych stawek celnych oraz stwierdził, iż od wymierzonej kwoty cła należne są odsetki wyrównawcze. Zaskarżoną decyzją, Dyrektor Izby Celnej Port Lotniczy w W., po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania wyjaśniającego, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Stwierdził jednocześnie, iż klasyfikacja dokonana przez organ pierwszej instancji była nieprawidłowa. Czujki podczerwieni pasywnej powinny zostać zaklasyfikowane do pozycji 8536 taryfy celnej obejmującej urządzenia elektryczne dla przełączania i zabezpieczania obwodów elektrycznych, a w jej obrębie do kodu PCN 8536 41 10 0 ze stawką celną zawieszoną 5%, natomiast uchwyty do czujek winny być klasyfikowane w pozycji 8538, a w jej obrębie do kodu PCN 8538 90 99 0. Pomimo, iż rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji w zakresie klasyfikacji taryfowej było nieprawidłowe, Dyrektor Izby Celnej utrzymał je w mocy, zobligowany - w jego ocenie - postanowieniem art. 230 § 4 ustawy Kodeks celny. Zgodnie z dyspozycją tego przepisu, powiadomienie dłużnika o zarejestrowaniu kwoty należności celnych nie może nastąpić po upływie 3 lat licząc od dnia powstania długu celnego. Dług celny w przywozie powstaje z chwilą przyjęcia zgłoszenia celnego (art. 209 § 2 ustawy Kodeks celny). Wydanie przez Dyrektora Izby Celnej decyzji orzekającej o prawidłowej klasyfikacji taryfowej powodowałoby konieczność obliczenia w nowej, wyższej wysokości, kwoty wynikającej z długu celnego. Ponieważ dług celny powstał w 1998 r., powiadomienie o zarejestrowaniu kwoty długu celnego nastąpiłoby po upływie 3 lat, a zatem z naruszeniem przepisu art. 230 § 4 ustawy Kodeks celny. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów celnych obydwu instancji. Skarżonym decyzjom zarzucił błędne ustalenie klasyfikacji taryfowej importowanych towarów oraz bezprawne wezwanie do zapłaty odsetek wyrównawczych. Zarzucił, iż utrzymanie w mocy wadliwego rozstrzygnięcia narusza przepis art. 78 konstytucji, który przewiduje prawo strony do zaskarżenia orzeczeń wydanych w pierwszej instancji, a także przepisy art. 121 i 125 § 1 Ordynacji Podatkowej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej Port Lotniczy w W. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko oraz argumentację zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny, właściwy do rozpoznania sprawy z mocy art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271), zważył, co następuje. Przedmiotem oceny Sądu jest w niniejszej sprawie decyzja Dyrektora Izby Celnej w W., utrzymująca w mocy wadliwe rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Podstawową zasadą ogólną postępowania administracyjnego w państwie prawa jest zasada legalności (praworządności). Zasada ta wymaga, aby akt władczej ingerencji organu administracji państwowej w sferę praw obywatela oparty był na konkretnie wskazanym przepisie prawa. Dyrektor Izby Celnej, oceniając decyzję organu pierwszej instancji ustalił, iż decyzja ta narusza prawo, a konkretnie przepisy dotyczące klasyfikacji taryfowej towarów, pomimo to utrzymał decyzję w mocy. Tym samym niezgodna z prawem jest decyzja utrzymująca w mocy wadliwe rozstrzygnięcie. Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności, wyrażoną w art. 127 Ordynacji Podatkowej, istotą postępowania odwoławczego jest ponowne rozpatrzenie sprawy w pełnym zakresie przez organ odwoławczy. Kontrola instancyjna organu odwoławczego obejmuje więc zarówno legalność rozstrzygnięcia sprawy przez organ pierwszej instancji, jak i ocenę przez ten organ stanu faktycznego sprawy. W sytuacji, gdy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji było niezgodne z obowiązującymi przepisami, a z uwagi na upływ terminu przedawnienia nie można już skorygować wadliwej decyzji, obowiązkiem organu odwoławczego jest wydanie decyzji uchylającej taką decyzję i umarzającej postępowanie w sprawie. Sąd podziela stanowisko Dyrektora Izby Celnej w W., iż upływ 3 - letniego terminu, o którym mowa w art. 230 § 4 ustawy Kodeks celny nie zezwala na powiadomienie dłużnika o zarejestrowaniu długu celnego w kwocie wyższej, niż kwota, o której dłużnik został powiadomiony w przewidzianym prawem terminie. Takiej możliwości nie ma ani organ pierwszej instancji ani organ odwoławczy. Z przepisu tego jednakże nie wynika, że skoro upłynął termin do powiadomienia dłużnika o kwocie należności, to należy utrzymać w mocy wadliwą decyzję organu pierwszej instancji. Rację ma skarżący, że przy takiej interpretacji przepisów, zagwarantowane w art. 78 Konstytucji prawo do zaskarżania decyzji wydanych w pierwszej instancji i zasadą dwuinstancyjności określoną w art. 127 Ordynacji Podatkowej, byłoby fikcją. Wnosząc odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji strona żąda skontrolowania rozstrzygnięcia w postępowaniu odwoławczym. Organ odwoławczy może utrzymać w mocy decyzję organu pierwszej instancji ale wyłącznie w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie to jest w pełni prawidłowe i oparte na obowiązujących przepisach. Jeśli decyzja jest wadliwa, zobowiązany jest ją uchylić i – albo orzec co do istoty sprawy, albo przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia właściwemu organowi, albo umorzyć postępowanie w sprawie. Skoro w niniejszej sprawie w terminie zakreślonym przepisami art. 65 § 5 i art. 230 Kodeksu celnego nie ustalono prawidłowej klasyfikacji taryfowej towaru i kwoty długu celnego, organ odwoławczy powinien uchylić decyzję i umorzyć postępowanie w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny dopatrzył się w niniejszej sprawie naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów materialnych skutkujących wadliwością rozstrzygnięć, dlatego opierając się na treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powołanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.