V SA 1735/03

WyrokWSA w Warszawie2004-07-13

Skład orzekający: Bronisław Szydło, Eugeniusz Wasilewski, Joanna Kube

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy opuszczenie lokalu mieszkalnego z zamiarem stałego pobytu w innym miejscu, potwierdzone obiektywnymi okolicznościami, stanowi wystarczającą przesłankę do wymeldowania osoby z pobytu stałego, nawet jeśli osoba ta posiada klucze do lokalu i okazjonalnie do niego przychodzi?
Ratio decidendi
Opuszczenie lokalu mieszkalnego z zamiarem stałego pobytu w innym miejscu, potwierdzone obiektywnymi okolicznościami, stanowi wystarczającą przesłankę do wymeldowania osoby z pobytu stałego na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Okoliczność posiadania kluczy do lokalu i okazjonalnych odwiedzin nie ma wpływu na ocenę trwałego i dobrowolnego opuszczenia lokalu, jeśli centrum życiowe osoby przeniosło się gdzie indziej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. O. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta o wymeldowaniu skarżącego z lokalu mieszkalnego. Skarżący zarzucił naruszenie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, twierdząc, że nie opuścił mieszkania z zamiarem nieprzebywania w nim i że żona uniemożliwia mu korzystanie z lokalu. Organ administracji uznał, że skarżący dobrowolnie opuścił lokal, a jego centrum życiowe przeniosło się gdzie indziej, co potwierdził zebrany materiał dowodowy.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bronisław Szydło, Sędzia WSA : Eugeniusz Wasilewski, Asesor WSA: Joanna Kube ( spr. ), Protokolant: Marcin Korajczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lipca 2004 r. sprawy ze skargi J. O. przy udziale uczestnika postępowania K. O. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2003 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania - oddala skargę - Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2003 r. nr [...], działając na podstawie art.138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.) oraz z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. (sygn. akt K 20/01) orzekającym o niezgodności art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych z art. 52 ust. 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji RP (o czym ogłoszono w Dzienniku Ustaw z 2002 r. Nr 78, poz. 716), po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2003 r. nr [...] o wymeldowaniu J. O. z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Odnosząc się do stanu prawnego podniesiono, że w konsekwencji orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. do wydania decyzji o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego w trybie pierwszej części art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, niezbędne jest spełnienie wyłącznie jednej z dwóch przesłanek określonych w tym przepisie tj. warunku faktycznego opuszczenia miejsca pobytu stałego bez dokonania obowiązku wymeldowania się. Uzasadniając decyzję Wojewoda [...] wskazał, że warunek opuszczenia lokalu, jako przesłanka wymeldowania na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych został spełniony. W toku sprawy ustalono, że J. O. wyprowadził się z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. dobrowolnie i zabrał rzeczy osobiste. W lokalu pozostały jedynie jego rzeczy związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą i w związku z tym, że posiada klucze do lokalu przychodzi do tego lokalu. W toku prowadzonej kontroli meldunkowej w przedmiotowym lokalu nie stwierdzono, aby znajdowały się w nim rzeczy osobiste J. O. Fakt niezamieszkiwania w lokalu potwierdzili wskazani przez K. O. świadkowie. Organ stwierdził, że przebywanie w lokalu nie jest tożsame z zamieszkiwaniem w nim. Zamieszkiwanie łączy się bowiem z zamiarem stałego, czy też długotrwałego pobytu z wolą założenia w danym miejscu ośrodka osobistych i majątkowych interesów. Jest to zatem miejsce, w którym koncentrują się wszystkie codzienne sprawy, gdzie się przebywa, wypoczywa i prowadzi gospodarstwo domowe. Organ uznał, że takich cech trwałości nie nosi pobyt J. O. w przedmiotowym lokalu. Organ nie uwzględnił zarzutu skarżącego o uniemożliwianiu mu przez K. O. nocowania w lokalu, ponieważ J. O. sam podawał, że swobodnie włada lokalem. Przesłuchani w toku postępowania odwoławczego świadkowie, wskazani przez J. O., nie potwierdzili jego faktycznego zamieszkiwania w lokalu. J.O. w skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 kwietnia 2003 r. zarzucił naruszenie przepisu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżący podniósł, że nie opuścił przedmiotowego mieszkania z zamiarem nieprzebywania w nim. Podał, że fakt nienocowania w lokalu codziennie nie może oznaczać, że w miejscu tym nie ma skoncentrowanych wszystkich swoich codziennych spraw. Stwierdził, że żona uniemożliwia mu normalne korzystanie z mieszkania i w obawie przed nią nie nocuje w lokalu. Wskazał, że obecnie żona zmieniła zamki w drzwiach i kłódkę od piwnicy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z argumentacją zbieżną z uzasadnieniem zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stąd, właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, bowiem na obszarze tego Sądu znajduje się siedziba Wojewody [...] - art. 13 § 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów stwierdzić należy, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawą materialnoprawną rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie jest przepis art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, w którym od 19 czerwca 2002 r. nie występuje już, z mocy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r.. przesłanka utraty uprawnienia do przebywania w lokalu. Czyli, jeżeli osoba posiadająca dotychczas uprawnienie do przebywania w lokalu opuści dotychczasowe miejsce pobytu stałego bez wymeldowania, to od dnia 19 czerwca 2002 r. wystarczającą i jedyną przesłanką do wymeldowania jest opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu bez wymeldowania. Pobyt stały w danym lokalu oznacza zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego lub długotrwałego przebywania, z wolą koncentracji w danym miejscu swoich spraw życiowych, w tym założenia ośrodka osobistych i majątkowych interesów (art. 10 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych - wyrok z dnia 14 maja 2001 r. sygn. akt V SA 1496/00 - LEX nr 54454). Przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne (por. wyrok z dnia 23 kwietnia 2001 r. sygn. akt V SA 3169/00 LEX nr 50123). Opuszczenie lokalu jest to nie tylko fizyczne nieprzebywanie, ale i zamiar opuszczenia danego lokalu, z jednoczesnym zerwaniem związków z lokalem dotychczasowym i założeniem w nowym ośrodku swoich osobistych i majątkowych interesów. Zamiar, który da się określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Zgromadzony materiał dowodowy wskazuje, że skarżący nie ma zamiaru na stałe przebywać w przedmiotowym lokalu, a jego centrum życiowym stało się inne miejsce. Samo werbalne deklarowanie takiego zamiaru nie ma w sprawie decydującego znaczenia, skoro niepoparte zostało żadnymi konkretnymi działaniami, wolę taką urzeczywistniającymi. Wprawdzie skarżący w skardze wskazał, że złożył w dniu 6 grudnia 2002 r. zawiadomienie o przestępstwie do Prokuratury Rejonowej [...], to jednak na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie przyznał, że postępowanie to zostało prawomocnie umorzone. Skarżący nie podjął żadnych innych środków prawnych w celu umożliwienia mu dalszego zamieszkiwania w spornym lokalu. Fakt opuszczenia lokalu przez J. O. wskazany przez wnioskodawczynię wymeldowania – K. O., potwierdzony został przez przesłuchanych w sprawie świadków oraz przeprowadzoną kontrolę meldunkową. Niezamieszkiwanie w przedmiotowym lokalu potwierdził także sam skarżący. W pozwie rozwodowym złożonym w dniu 20 grudnia 2002 r. w Sądzie Okręgowym w [...], zawarte jest jego oświadczenie, że mieszka poza domem (k. 45 akt adm.). Fakt ten potwierdził również w dniu 3 grudnia 2002 r. podając do protokołu, że przedmiotowy lokal składający się z dwóch pokoi, użytkuje jego żona (k. 5 akt adm.). W ocenie Sądu, okoliczność opuszczenia o charakterze trwałym i dobrowolnym lokalu nr [...]przy ul. [...] w W. przez skarżącego została przekonywująco i zgodnie z zasadami poprawnego wnioskowania wykazana przez Wojewodę [...]. Na ustalenia te nie ma wpływu fakt, że skarżący dysponował kluczami od mieszkania i okazyjnie do niego przychodził przed wymianą zamków przez K. O. Mając na uwadze powyższe okoliczności należy stwierdzić, że organ orzekający miał podstawę do oceny, że w sprawie zachodzi podstawa do wymeldowania skarżącego z pobytu stałego na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 97 § 1 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło