V SA 1856/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Sędzia WSA - Irena Kudiura (spr.), Asesor WSA - Michał Sowiński, Protokolant - Marcin Jurkowski, po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi "C." na decyzję Dyrektora Izby Celnej Port Lotniczy w W. z dnia [...] kwietnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe 1. Uchyla zaskarżoną decyzję. 2. Stwierdza, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. 3. Zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz "C." kwotę 10 zł (dziesięć) tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu [...] grudnia 2002 r. Agencja Celna E. działająca w imieniu "C." dokonała zgłoszenia celnego używanego samochodu osobowego marki [...] nr silnika [...], importowanego z [...]. Był to samochód wyprodukowany w 2001r. [...]. Do zgłoszenia celnego strona załączyła m.in. rachunek nr [...] z dnia [...] grudnia 2002 r. określający wartość samochodu na kwotę 13600 EUR tj. 54360,56 zł. Decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r. po przeprowadzeniu weryfikacji zgłoszenia celnego w trybie art. 70 ustawy z dnia 9.01.1997 r.- Kodeks celny Naczelnik Urzędu Celnego w R. uznał wspomniane zgłoszenie celne z dnia [...].12.2002 r. objęte SAD nr [...] za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej sprowadzonego samochodu oraz określenia kwoty długu celnego, wskazując, że podstawą opłaty powinna być kwota 58434 zł przy niezmienionej stawce opłaty celnej, która wynosiła 0%. Naczelnik Urzędu wskazał, że wartość celna towaru sprowadzanego z zagranicy powinna odpowiadać jego rzeczywistej wartości w dniu przekroczenia granicy, a w przypadku gdy przedstawione do odprawy celnej dokumenty nie są wiarygodne, organa celne, obowiązane są do ustalenia rzeczywistej wartości towaru. Wartość tę Naczelnik Urzędu Celnego określił na podstawie art. 23 § 7 w zw. z art. 29 § 1 Kodeksu celnego. Od decyzji tej strona wniosła odwołanie, w którym zakwestionowała jej prawidłowość i sposób ustalenia wartości celnej pojazdu w sposób przyjęty przez Naczelnika, wnosząc o przyjęcie wartości transakcyjnej pojazdu wynikającej z SAD. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej Port Lotniczy w W. na podstawie art.233 § 1 ustawy z 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa, art. 23 § 7, 29 § 1, 85 § 1 i art. 262 ustawy z 9.01.1997 r. Kodeks celny (t.j . Dz.U. 75/2001 poz. 802 z późn. zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Dyrektor Izby podzielił stanowisko organu celnego I instancji i wskazał, że art. 23 § 1 Kodeksu celnego określa, że wartością celną towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny, ustalana, o ile jest to konieczne z uwzględnieniem art. 30 i art. 31. Zgodnie z art. 27 § 7 Kodeksu celnego wartość celna nie może być przyjęta za wartość transakcyjną, o której mowa w § 1, w przypadku, gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionował wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej, które należy dołączyć do zgłoszenia celnego, albo gdy nie zostaną one przedstawione przez zgłaszającego. Ww. przepis pozwala organowi celnemu na odmowę przyjęcia deklarowanej wartości transakcyjnej za podstawę wyliczenia należności celnych, gdy w sposób oczywisty nie odpowiada ona rzeczywistej wartości towaru bądź też, gdy jest ona zaniżona względnie zawyżona. Tylko bowiem prawidłowa (rzeczywista) wartość towaru , jest wartością celną w rozumieniu art. 23 § 1 i art. 85 § 1 Kodeksu celnego. Rachunek przedstawiony przez stronę do zgłoszenia celnego, nie mógł zostać potraktowany jako wiarygodny dokument ze względu na niską cenę samochodu. Dyrektor podniósł, że porównanie ceny spornego samochodu z innymi cenami stosowanymi na rynku, z którego pochodzi przedmiotowy towar- czego dokonano w oparciu o dane zawarte w katalogu "E." nr [...] z 2003 r. str. [...] - wykazało, że jego cena, która wynosiła 19850 EUR, została znacząco zaniżona. Konsekwencją tego faktu i zakwestionowania przedłożonego rachunku w zakresie ceny, stała się konieczność jej zastępczego ustalenia, przy czym niemożliwe jest zastosowanie reguł wynikających kolejno z metod wskazanych w art. 25-28 Kodeksu celnego. Ustalenie wartości celnej używanych samochodów jest natomiast możliwe w oparciu o treść art. 29 § 1 kodeksu celnego przy zastosowaniu wskazanych w nim przepisów prawa- czyli w oparciu o metodę "ostatniej szansy". Postępowanie w zakresie ustalenia wartości celnej używanych samochodów zostało opracowane przez Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej (WCO) w studium 1.1.zawierającym wyjaśnienia do Porozumienia w sprawie stosowania art. VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r. Zgodnie z postanowieniami porozumienia w sytuacji ustalania wartości celnej używanych samochodów w oparciu o metodę " ostatniej szansy" istnieje możliwość skorzystania ze specjalistycznych katalogów i czasopism zawierających ceny rynkowe takich pojazdów na rynku kraju importu. W ocenie Dyrektora Izby Celnej Port Lotniczy Naczelnik Urzędu Celnego w R. trafnie zastosował tę metodę jak również w sposób właściwy skorzystał z katalogu "E." nr [...]. Katalog ten zawiera ceny używanych samochodów na rynku polskim. Dyrektor podał, że korzystając z katalogu i mając na uwadze podane w nim ceny pojazdu danej marki z tego samego roku i o takich samych parametrach technicznych, należy dokonać kalkulacji polegającej na odliczeniu procentowego udziału od wartości "czystej" podatku VAT i ewentualnie podatku akcyzowego. W przedmiotowej sprawie organ celny posłużył się katalogiem E., z którego wynikało, (str. 395), że wartość samochodu [...] wyprodukowanego w roku 2001 wynosiła 73500 zł. Wartość tę pomniejszono o podatek od towarów i usług w wysokości 22% tj. o kwotę 13254,10 zł. i o podatek akcyzowy w wysokości 3,1% tj. o kwotę 1811,90 zł. Tym samym ostateczna wartość samochodu została określona na kwotę 58434 zł. tj. 14619,09 EUR i była ona podstawą do określenia wymiaru długu celnego. Wartość celna spornego samochodu jest niższa niż ceny takich samochodów na rynku europejskim a jego wartość wyliczona metodą "ostatniej szansy", jest o 7% wyższa od zakwestionowanej przez organy celne jego wartości wynikającej z rachunku nr [...] z dnia [...] grudnia 2001 r., co w ocenie Dyrektora Izby dowodzi prawidłowości decyzji. C. K. od decyzji tej złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze zarzucił : • naruszenie przepisów postępowania a w szczególności : art. 12, 120, 123 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) poprzez naruszenie zasady praworządności ze względu na dowolne ustalenie wartości celnej towaru oraz naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów administracji ze względu na brak informacji o środkach dowodowych zmierzających do ustalenia obiektywnej wartości towaru. • naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a w szczególności art. 23 § 1 i art. 85 § 1 oraz art. 25-28 Kodeksu celnego poprzez bezpodstawne odrzucenie wartości transakcyjnej i zastosowanie metody "ostatniej szansy" przy pominięciu poprzedzających ją metod. W tym stanie rzeczy skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji i o zasądzenie kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi, tak jak w niniejszej sprawie, zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skargę w sprawie złożył C. K. , bez określenia nazwy pod jaką prowadzi zarejestrowaną działalność gospodarczą ,ale skoro prowadzi on ją jako osoba fizyczna, okoliczność ta nie stoi na przeszkodzie w uznaniu, że skarga została wniesiona przez uprawniony podmiot. Odnosząc się do skargi należy uznać ją za uzasadnioną. Trafny jest zarzut naruszenia treści art. 23 § 1 i art. 85 § 1 Kodeksu celnego. Naruszony został również art. 122 ustawy Ordynacja podatkowa. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę na to, że wbrew stanowisku Dyrektora Izby Celnej Port Lotniczy materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, nie dawał wystarczającej podstawy do zakwestionowania wartości transakcyjnej towaru wynikającej z przedstawionego do zgłoszenia celnego rachunku nr [...], a co za tym idzie, do uznania wspomnianego rachunku za niewiarygodny pod względem materialnym. Dyrektor Izby wydając decyzję uznał, że wartość spornego pojazdu była znacząco zaniżona, przy czym powoływał się na ceny tego rodzaju pojazdów na rynkach europejskich wynikające z treści katalogu "E." nr [...] - co jest słuszne co do zasady. Zaznaczyć jednak należy, że organ celny I instancji, który jako pierwszy zakwestionował wartość transakcyjną pojazdu, powoływał się w tej mierze na bliżej nie określone dane z kraju pochodzenia towaru, co budzić powinno uzasadnione wątpliwości co do możliwości ich weryfikacji. Niezależnie od tego wskazać trzeba, że również dane ,którymi posłużył się organ celny II instancji powołując się na ww. katalog nie powinny mieć zastosowania w odniesieniu do spornego samochodu. Jak bowiem wynika z jego treści dane te w ocenie Sądu dotyczą samochodu [...] a nie [...], co niewątpliwie może mieć znaczenie dla ceny. Ponadto należy zwrócić uwagę na to, że w istocie rzeczy wartość, która została następnie przyjęta jako wartość celna odbiegała od ceny transakcyjnej o 7%, co powoduje, że nie można stanowczo twierdzić, że jest ona kwotą, której wysokość podważa wiarygodność transakcji i przedstawionego rachunku. Z doświadczenia wiadomo, że umowy sprzedaży samochodów używanych mają to do siebie, że ceny podlegają negocjacji, zatem możliwe jest uznanie, że ceny samochodów oferowanych na określonym rynku eksportera porównywalnych co do marki, daty produkcji i parametrów technicznych, mogą się różnić. W takiej więc sytuacji gdy cena transakcyjna odbiega od innych cen na rynku kraju pochodzenia, ale nie w sposób rażący, wykazanie, że nie jest ona wiarygodna, wymaga przeprowadzenia starannego postępowania dowodowego i jasnego wskazania powodów jej korekty czego w przedmiotowej sprawie nie wykazano. W tym stanie rzeczy konieczne stało się uchylenie zaskarżonej decyzji celem umożliwienia organom celnym przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego, zmierzającego do wykazania w niewątpliwy sposób zasadności ich stanowiska. Wyjaśnić przy tym należy, że w przypadku gdy istnieją uzasadnione podstawy do zakwestionowania ceny transakcyjnej podstawą do ustalenia ceny używanego samochodu będzie art. 29 § 1 Kodeksu celnego a nie kolejne metody wynikające z art. 25-28 tego Kodeksu - co prawidłowo przyjęły organy celne. Odzwierciedleniem tego stanowiska jest orzecznictwo zarówno NSA jak i SN (np. wyrok z 8.10.2002 r. OSNP 19/2003/453). Odnosząc się do pozostałych zarzutów stron należy wyjaśnić, że nie są one trafne, w szczególności niezrozumiały jest zarzut naruszenia treści art. 12 Ordynacji podatkowej, który w sprawie w ogóle nie ma zastosowania, ponadto brak jest podstaw do przyjęcia naruszenia treści art. 123 § 1 Ordynacji przez organy celne, które w sposób prawidłowy ten przepis stosowały. Mając powyższe względy na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję. O wstrzymaniu wykonania decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 a o kosztach na podstawie art. 200 ustawy o p.p.s.a.