V SA 1931/03
WyrokWSA w Warszawie2004-02-18
Skład orzekający: Irena Kudiura, Ewa Jóźków, Piotr Piszczek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy termin 3 lat do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, liczony od dnia powstania długu celnego, powinien być liczony od daty zgłoszenia celnego, czy od daty wydania decyzji korygującej wartość celną?Ratio decidendi
Sąd uznał, że termin 3 lat do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, liczony od dnia powstania długu celnego, powinien być liczony od daty przyjęcia zgłoszenia celnego, a nie od daty wydania decyzji korygującej wartość celną. Przyjęcie zgłoszenia celnego powoduje z mocy prawa określenie długu celnego, nawet jeśli jego kwota wynosi zero ze względu na zerową stawkę celną. Sąd oddalił również zarzut naruszenia przepisów o wyłączeniu funkcjonariusza celnego, uznając, że podpisanie pisma informacyjnego po przeprowadzeniu postępowania dowodowego nie stanowi udziału w wydaniu decyzji w rozumieniu przepisów.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi N. Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej utrzymującą w mocy decyzję odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Urzędu Celnego. Skarżąca kwestionowała termin, od którego należy liczyć 3-letni okres do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, oraz zarzuciła naruszenie przepisów o wyłączeniu funkcjonariusza celnego. Organ celny odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że upłynął 3-letni termin od daty zgłoszenia celnego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Irena Kudiura (spr.), Sędzia NSA del. do WSA - Ewa Jóźków, Sędzia NSA del. do WSA - Piotr Piszczek, Protokolant - Elżbieta Winiarska, po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2004 r. sprawy ze skargi N. Sp. z o.o w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej [...] w W. z dnia [...] kwietnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji z dnia [...].04.2002 r. Oddala skargę
Decyzją Dyrektora Izby Celnej [...] z [...].04.2003 r. nr [...] po rozpoznaniu wniosku N. Sp. z o.o w W. o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymano w mocy decyzję tegoż Dyrektora Izby Celnej z dnia [...].02.2003 r. odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w W. nr [...] z dnia [...].04.2002 r.
Organ II instancji uzupełniając treść podstawy prawnej rozstrzygnięcia o art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa i art. 262 ustawy z dnia 9.01.1997 r. Kodeks celny (t.j. Dz.U. 7/2001 poz. 802) w motywach wskazał, iż brak jest podstaw do zmiany decyzji organu I instancji ponieważ organ ten dokonał prawidłowych ustaleń w oparciu o przeprowadzone postępowanie dowodowe i wydał właściwe rozstrzygnięcie. Przede wszystkim Dyrektor Izby Celnej [...] w W. podniósł, że w sposób trafny zastosowana została w przedmiotowej sprawie treść art. 265 2 pkt 1 Kodeksu celnego, w oparciu o który odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ze względu na to, że przed datą wpływu wniosku strony w tym przedmiocie tj. [...] lutego 2003 r. upłynęło 3 lata od daty zgłoszenia celnego. Organ celny wskazał iż w myśl art. 65 § 3 pkt 2 Kodeksu celnego przyjęcie zgłoszenia celnego powoduje z mocy prawa określenie kwoty wynikającej z długu celnego. Dlatego też od tej daty należy liczyć termin do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji.
Od decyzji organu II instancji strona złożyła skargę, w której żądając uchylania obu decyzji zarzuciła:
• naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej zawartych w rozdziale IX i IV Ordynacji podatkowej oraz przepisów Kodeksu celnego w szczególności art. 265 2 pkt 1 w związku z art. 65 i art. 3 poprzez ich błędną interpretację, a następnie błędne zastosowanie do niniejszej sprawy.
Dyrektor Izby Celnej [...] w odpowiedzi na skargę wnosił o oddalenie skargi podtrzymując argumenty zawarte uprzednio w uzasadnieniu skarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi, tak jak w niniejszej sprawie, zostały wniesione do Naczelnego Sądu administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Skarga nie jest zasadna.
Na wstępie zauważyć należy, że w myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przepis ten określa podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się postępowania. Jest nią bez wątpienia sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej.
Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że podstawowym celem kontroli sądowej jest eliminowanie z obowiązującego porządku prawnego aktów (zwłaszcza decyzji i postanowień) i czynności organów administracji publicznej niezgodnych z prawem. Ta funkcja kontroli sądowej jest istotna zarówno z punktu widzenia podmiotu skarżącego jak i całego aparatu administracji państwa, który winien być zainteresowany w eliminowaniu z obrotu prawnego niezgodnych z prawem aktów i czynności swoich funkcjonariuszy.
W powyższym kontekście – oceniając skargę wskazać trzeba, że brak jest podstaw do uwzględnienia zarówno zarzutów skargi jak i zarzutu naruszenia art. 262 1 § 2 Kodeksu celnego, podniesionego w piśmie procesowym strony z [...] lutego 2004 r. złożonego na rozprawie przed WSA.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego brak jest podstaw do przyjęcia stanowiska skarżącej, że termin 3 lat o jakim jest mowa w treści art. 265 2 pkt 1 Kodeksu celnego, w czasie którego możliwe jest wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, i który liczony jest od dnia powstania długu celnego, powinien być liczony nie od daty dokonania zgłoszenia celnego towaru wg SAD[...] tj. [...].12.1999r., a od daty wydania decyzji z dnia [...].04.2002 r. w sprawie uznania zgłoszenia celnego towaru objętego tym SAD za nieprawidłowe.
Zdaniem WSA trafne jest stanowisko organu II instancji, który wskazuje, że dniem powstania długu celnego w procedurze dopuszczenia towaru do obrotu, jest data przyjęcia zgłoszenia celnego – zgodnie z art. 209 § 2 Kodeksu celnego w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji – (vide wyrok NSA V SA 753/02 zd. 2).
Nie ma także racji skarżąca gdy podnosi, że w istocie dług celny w przedmiotowej sprawie nie powstał, bo kwota cła, wyliczona zarówno w zgłoszeniu celnym jak i w decyzji z [...].04.2002 r. korygującej wartość celną i kwotę długu celnego wynosi "0" ze względu na zerową stawkę celną. Stwierdzić bowiem trzeba, że przyjęcie zgłoszenia celnego powoduje z mocy prawa objęcie towaru procedurą celną i określenie długu celnego (art. 65 § 3 Kodeksu celnego). Długiem celnym w przywozie w myśl treści art. 3 § 1 pkt 2 powołanego kodeksu, jest zobowiązanie powstałe z mocy prawa do uiszczenia należności celnych przywozowych. Zgodnie z art. 85 § 1 Kodeksu celnego należności celne przywozowe są wymagalne wg wartości celnej towaru w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego. Tak więc dla powstania długu celnego i jego wartości istotna jest wartość celna towaru w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego. W przypadku gdy w zgłoszeniu celnym dla towaru zastosowana zostanie stawka "0", kwota długu celnego niezależnie od wartości celnej będzie miała wartość zerową. W przedmiotowej sprawie prawidłowo przyjęto, że datą zgłoszenia celnego jest data [...].12.1999 r. a nie data [...].04.2002 r., tj. data wydania decyzji korygującej wartość celną w zgłoszeniu celnym wydanej w wyniku czynności kontrolnych na podstawie art. 65 § 4 Kodeksu celnego.
Jeśli chodzi zaś o zarzut dotyczący nieważności zaskarżonej decyzji organu II instancji z dnia [...] kwietnia 2003 r. ze względu na naruszenie treści art. 262 1 § 2 Kodeksu celnego (w brzmieniu na datę wydania decyzji), który stanowi, że pracownik lub funkcjonariusz celny, który brał udział w wydaniu decyzji, której dotyczy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, podlega wyłączeniu od udziału w ponownym rozpatrzeniu sprawy i wydaniu decyzji, to zdaniem WSA jest on niesłuszny. Zarzut ten dotyczy osoby, która podpisała pismo z dnia [...].04.2003 r. (k. 34 akt) czyli D. P. Istotnie funkcjonariusz ten wydał z upoważnienia Dyrektora Izby Celnej [...] decyzję z dnia [...].02.2003 r., którą odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w W. z dnia [...].04.2002 r. nr [...]. Faktem jest także, że podpisał on pismo z dnia [...].04.2003 r. skierowane do strony, w którym w oparciu o art. 200 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa (mającej w sprawie zastosowanie zgodnie z art. 262 Kodeksu celnego), poinformował stronę, że przed wydaniem decyzji , organ wyznaczył stronie 7-mio dniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, w czasie którego może ona skorzystać z przysługującego jej prawa, a nadto, że sprawę prowadzi J. A. Z faktu podpisania tego pisma skarżąca wysnuła wniosek, że osoba która go podpisała prowadziła postępowanie dowodowe co skutkuje jej wyłączeniem. Brak jej wyłączenia prowadzi zaś do zaistnienia podstawy do wznowienia postępowania, a co za tym idzie jest to podstawą do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się do tego stanowiska i nie negując znaczenia art. 200 Ordynacji podatkowej dla obrony praw strony, należy mieć na uwadze to, że przewiduje on określone w nim uprawnienia strony i konieczność wyznaczenia jej przez organ celny terminu do realizacji tego uprawnienia (zapoznania się z całym materiałem dowodowym) po przeprowadzeniu postępowania dowodowego a zatem po zakończeniu czynności ustalania stanu faktycznego sprawy (vide komentarz do ustawy Ordynacja podatkowa – B.Adamiak, J.Borkowski, R.Mastalski, J.Zubrzycki wyd. II Unimex str. 649 i 650).
Podpisanie pisma powinno być wobec tego traktowane zgodnie ze stanem faktycznym i jego znaczeniem w sprawie, a więc jako czynność informacyjno-techniczna, podjęta po przeprowadzeniu postępowania dowodowego zmierzająca do poinformowania strony o służących jej uprawnieniach. Z akt sprawy nie wynika, ażeby wspomniany funkcjonariusz wykonywał jakiekolwiek inne czynności przed wydaniem zaskarżonej decyzji jak również ażeby uczestniczył w wydaniu samej decyzji. Uznać zatem należy, że nie brał on udziału w prowadzeniu postępowania dowodowego i wydaniu decyzji w rozumieniu art. 262 1 § 2 Kodeksu celnego.
Mając powyższe okoliczności na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę w oparciu o art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło