V SA 1935/03
WyrokWSA w Warszawie2004-02-26
Skład orzekający: Krystyna Madalińska-Urbaniak, Stanisław Kaliński, Barbara Wasilewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów o wyłączeniu pracownika celnego od udziału w postępowaniu odwoławczym stanowi podstawę do uchylenia decyzji Dyrektora Izby Celnej odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji organu pierwszej instancji?Ratio decidendi
Naruszenie przepisu art. 262¹ § 2 Kodeksu celnego, polegające na udziale w postępowaniu odwoławczym funkcjonariusza, który brał udział w wydaniu decyzji, od której składano odwołanie, stanowi przesłankę do wznowienia postępowania administracyjnego. W konsekwencji, takie naruszenie jest obligatoryjną podstawą do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 b) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.Stan faktyczny
Spółka N.P. importowała farmaceutyki, a po kontroli celnej stwierdzono nieprawidłowości w wartości celnej towaru. Po wydaniu decyzji korygującej wartość, spółka wniosła o jej uchylenie, a następnie o stwierdzenie nieważności. Dyrektor Izby Celnej odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, wskazując na upływ terminu 3 lat od powstania długu celnego. Spółka złożyła skargę do sądu, zarzucając m.in. błędne liczenie terminu i naruszenie przepisów o wyłączeniu funkcjonariusza celnego z postępowania odwoławczego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej [...] w W. z dnia [...].04.2003 r. oraz zasądził od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz N.P. Spółki z o.o. w W. kwotę 250 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Madalińska-Urbaniak (spr.), Sędziowie NSA del. do WSA Stanisław Kaliński, NSA del. do WSA Barbara Wasilewska, Protokolant Katarzyna Kotulińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2004 r. sprawy ze skargi N.P. Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej [...] w W. z dnia [...] 04 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Urzędu Celnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz N.P. Spółki z o.o. w W. kwotę 250 (dwieście pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania
W dniu [...].11.1999r. według SAD numer [...] objęto procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym farmaceutyki, które były przedmiotem importu dokonanego przez Sp. z o.o. "N.P." z siedzibą w W. Do ww. zgłoszenia celnego załączono m.in. fakturę handlową nr [...], wystawioną przez eksportera, tj. d. firmę N.N. W wyniku czynności kontrolnych przeprowadzonych w siedzibie Sp. z o.o. "N.P." w dniach [...].11.2001 r. do [...].12.2001r. przez funkcjonariuszy Działu Powtórnej Kontroli Celnej Urzędu Celnego w W. ujawniono dwie umowy : z dnia [...].04.1998 r. i [...].12.2000 r. dystrybucji i o dystrybucję zawarte pomiędzy polską Spółką N.P. a d. firmą N.N. na dostawę produktów farmaceutycznych, wyprodukowanych przez N.N. Umowy te przewidywały, że w przypadku przekroczenia wielkości zakupów określonych w rocznym planie zakupów N.P. ma prawo do otrzymania upustu. Wobec powyższego postanowieniem nr [...] z dnia [...].03.2002 r., na podstawie art. 165 §1, §2 i § 4 Ordynacji podatkowej, Dyrektor Urzędu Celnego w W. wszczął z urzędu postępowanie celne, dotyczące zgłoszenia celnego nr [...] z dnia [...].11. 1999 r.
Decyzją nr [...] z dnia [...].04.2002 r. Dyrektor Urzędu Celnego w W. uznał powyższe zgłoszenie za nieprawidłowe w części dotyczącej wartości celnej towaru i orzekając w tej części określił wartość celną w skorygowanej(obniżonej) wysokości, ustalonej z uwzględnieniem udzielonych importerowi przez eksportera upustów cenowych, obniżających pierwotnie fakturowane należności eksportera. Decyzją z dnia [...].07.2002 r. Dyrektor Izby Celnej [...] pozostawił bez rozpatrzenia odwołanie strony od powyższej decyzji powołując się na art. 14 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 1997r., Nr 137, poz. 926 z późniejszymi zmianami) w związku z art. 262, art. 272 ustawy z dnia 09.01.1997r. – Kodeks celny (tekst jednolity w Dz. U. z 2001 r., Nr 75, poz. 802).
W dniu [...].07.2002 r. N.P. złożył do Dyrektora Izby Celnej [...] wniosek o uchylenie na podstawie art. 253 § 1 Ordynacji podatkowej decyzji Dyrektora z dnia [...] lipca 2002 r. nr [...]. Decyzją nr [...] z dnia [...].10.2002r. Dyrektor Izby Celnej [...] odmówił uchylenia w/w decyzji.
W dniu [...] lutego 2003 r. N.P. Spółka z o.o. złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z [...].04.2002 r. na podstawie art. 248 § l w związku z art. 247 § l pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. –Ordynacja podatkowa .
Decyzją nr [...] z dnia [...].02.2003 r. Dyrektor Izby Celnej [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w W. nr [...] z dnia [...].04.2002r. Dyrektor wskazał, iż zgodnie z art. 265² pkt 1 kodeksu celnego organ celny nie wszczyna bądź odmawia wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jeżeli upłynęły 3 lata od dnia powstania długu celnego. W myśl art. 3 § 1 pkt 2 kodeksu celnego dług celny to powstałe z mocy prawa zobowiązanie do uiszczenia należności celnych przywozowych (dług celny w przywozie) lub należności celnych wywozowych (dług celny w wywozie) odnoszące się do towarów. W myśl zaś art. 65§ 3 pkt 2 Kodeksu celnego przyjęcie zgłoszenia celnego powoduje z mocy prawa określenie kwoty wynikającej z długu celnego. W niniejszej sprawie przyjąć więc- zdaniem Dyrektora Izby Celnej - należy, że dług celny, o którym mowa art. 265² powstał w dniu [...].11.1999 r.
Decyzją nr [...] z dnia [...].04.2003 r. Dyrektor Izby Celnej [...] w W. utrzymał w mocy decyzję nr [...] z dnia [...].02.2003 r. odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w W. nr [...] z dnia [...].04.2002 r. ,
Od powyższego rozstrzygnięcia N.P. Spółka z o.o. złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz o uchylenia poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Izby Celnej [...] w W. nr [...] z dnia [...] lutego2003 r. z powodu ich niezgodności z prawem oraz zasądzenia na rzecz Skarżącego kosztów postępowania oraz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa celnego oraz przepisów Ordynacji podatkowej, szczególności regulacji zawartych w rozdziale IX Kodeksu celnego oraz przepisów działu IV Ordynacji podatkowej, w tym w szczególności art. 265² pkt. 1 kodeksu celnego w związku z przepisami prawa materialnego tj. art. 65 w związku z art. 3 kodeksu celnego . Zdaniem skarżącej trzyletni termin, o którym mowa w art. 265² pkt 1 kodeksu celnego należy liczyć od daty wydania decyzji Dyrektora Urzędu Celnego czyli odpowiednio od [...] kwietnia 2002 r., kiedy to, działając na podstawie art.65 § 4 organ określił dług celny Spółki. W związku z tym, zdaniem skarżącej, decyzja może zostać uznana za nieważną w okresie trzech lat od [...] kwietnia 2002 r., czyli w okresie do kwietnia 2005 r.
Zarzuty skargi strona rozszerzyła w piśmie procesowym złożonym na rozprawie w dniu 20 lutego 2004 r. Wskazała m.in. iż gdyby przyjąć sposób rozumowania Dyrektora Izby Celnej co do sposobu interpretacji art. 265² kodeksu celnego to przepis ten w ogóle nie mógłby mieć zastosowania, gdyż dług celny nie powstał. Kwota cła wliczona zarówno w zgłoszeniu celnym jak i decyzji uznającej to zgłoszenie za nieprawidłowe wynosi "O". Zgodnie z art. 3 § 1 pkt 2 długiem celnym jest powstałe z mocy prawa zobowiązanie do uiszczenia należności celnych. Jeżeli należności celne wynoszą "O" to nie można twierdzić, że powstało jakiekolwiek zobowiązanie do ich uiszczenia, a więc że powstał dług celny.
Ponadto wskazała, iż postępowanie odwoławcze prowadzone było z naruszeniem art.262¹ § 2 kodeksu celnego, gdyż brała w nim udział osoba, która podpisała decyzję, od której było składane odwołanie, czego dowodem są pisma kierowane do skarżącej w toku postępowania odwoławczego z [...].04.2003 r. podpisane przez tę samą osobę. Zgodnie natomiast z art. 262¹ § 2 kodeksu celnego osoba taka podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu odwoławczym.
Dyrektor Izby Celnej [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wobec tego, że w sprawie niniejszej skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r., a postępowanie nie zostało przed tym dniem zakończone, stosownie do art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2003 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), do rozpoznania skargi właściwy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :
Zgodnie zaś z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 i art. 13 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Badając pod tym względem zaskarżoną decyzję, Sąd uznał, że w toku prowadzonego przez organ celny postępowania doszło do naruszenia przepisów postępowania, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego ( art. 145 § 1 pkt 1 b) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ) . Na rozprawie w dniu 20 lutego 2004 r. pełnomocnik skarżącej złożył do akt kopię pisma skierowanego do N.N. w toku rozpatrywania wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy , w którym organ wyznacza stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się e sprawie zebranego w sprawie materiału dowodowego. Pismo to zostało podpisane przez funkcjonariusza celnego D. P., który z upoważnienia Dyrektora Izby wydał decyzję w I instancji.
Zgodnie z art. 262¹ § 2 kodeksu celnego pracownik lub funkcjonariusz celny, który brał udział w wydaniu decyzji, której dotyczy odwołanie podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu odwoławczym i wydaniu decyzji w tym postępowaniu. Naruszenie tej normy stanowi przesłankę do wznowienia postępowania ( art. 240 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej ), a w konsekwencji także podstawę do obligatoryjnego uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 b) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wobec konieczności uwzględnienia skargi na podstawie najdalej idącego zarzutu Wojewódzki Sąd Administracyjny nie wypowiada się w sprawie zasadności pozostałych zarzutów zawartych w skardze.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględnił skargę i uchylił zaskarżoną decyzję, o kosztach orzekając w oparciu o art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło