V SA 1937/03

WyrokWSA w Warszawie2004-02-26

Skład orzekający: Krystyna Madalińska-Urbaniak, Barbara Wasilewska, Stanisław Kaliński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ celny prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, opierając się na trzyletnim terminie liczonym od dnia powstania długu celnego, gdy kwota cła wynosiła zero?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że doszło do naruszenia przepisów postępowania, które stanowiło podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Konkretnie, naruszono przepis o wyłączeniu z postępowania odwoławczego funkcjonariusza, który brał udział w wydaniu decyzji objętej odwołaniem. To naruszenie stanowiło obligatoryjną podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 b PPSA.
Stan faktyczny
Spółka "N.P." importowała farmaceutyki, dołączając do zgłoszenia celnego fakturę handlową. W wyniku kontroli ujawniono umowy dystrybucyjne przewidujące upusty cenowe. Dyrektor Urzędu Celnego uznał zgłoszenie za nieprawidłowe w części dotyczącej wartości celnej, obniżając ją o udzielone upusty. Spółka złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, jednak Dyrektor Izby Celnej odmówił wszczęcia postępowania, powołując się na upływ trzyletniego terminu od powstania długu celnego. Po utrzymaniu tej decyzji w mocy przez Dyrektora Izby Celnej, spółka złożyła skargę do sądu administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów prawa celnego i Ordynacji podatkowej, w tym błędne liczenie terminu do stwierdzenia nieważności.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od Dyrektora Izby Celnej na rzecz "N.P." Spółki z o.o. kwotę 250 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia NSA - Barbara Wasilewska, Sędzia NSA - Stanisław Kaliński (spr.), Protokolant - Katarzyna Kotulińska, po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2004 r. sprawy ze skargi "N.P." Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej [...] w W. z dnia [...] kwietnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w W. nr [...] 1. Uchyla zaskarżoną decyzję. 2. Zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz "N.P." Spółki z o.o. w W. kwotę 250 (dwieście pięćdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu [...].06.1999 r. według SAD numer [...] objęto procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym farmaceutyki, które były przedmiotem importu dokonanego przez Sp. z o.o. "N.P." z siedzibą w W. Do zgłoszenia celnego dołączono m.in. fakturę handlową nr [...], wystawioną przez eksportera, tj. d. firmę N.N. W wyniku czynności kontrolnych przeprowadzonych w siedzibie Sp. z o.o. N.P. w dniach [...].11.2001 r. do [...].12.2001r. przez funkcjonariuszy Działu Powtórnej Kontroli Celnej Urzędu Celnego w W. ujawniono dwie umowy: z dnia [...].04.1998 r. i [...].12.2000 r. dystrybucji i o dystrybucję zawarte pomiędzy polską Spółką N.P. a d. firmą N.N. na dostawę produktów farmaceutycznych, wyprodukowanych przez N.N. Umowy te przewidywały, że w przypadku przekroczenia wielkości zakupów określonych w rocznym planie zakupów N.P. ma prawo do otrzymania upustu. Wobec powyższego postanowieniem z dnia [...].03.2002 r., na podstawie art. 165 § 1, § 2 i § 4 Ordynacji podatkowej, Dyrektor Urzędu Celnego w W. wszczął z urzędu postępowanie celne, dotyczące zgłoszenia celnego SAD nr [...] z dnia [...].06.1999 r. Decyzją nr [...] z dnia [...].04.2002 r. Dyrektor Urzędu Celnego w W. uznał powyższe zgłoszenie za nieprawidłowe w części dotyczącej wartości celnej towaru i orzekając w tej części określił wartość celną w skorygowanej(obniżonej) wysokości, ustalonej z uwzględnieniem udzielonych importerowi przez eksportera upustów cenowych, obniżających pierwotnie fakturowane należności eksportera. Decyzją z dnia [...].07.2002 r. Dyrektor Izby Celnej [...] pozostawił bez rozpatrzenia odwołanie strony od powyższej decyzji powołując się na art. 14 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 1997 r. Nr 137, poz. 926 ze zm.) w związku z art. 262, art. 272 ustawy z dnia 9.01.1997 r. – Kodeks celny (tekst jednolity w Dz.U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802). W dniu [...].07.2002 r. Spółka N.P. złożyła wniosek o uchylenie na podstawie art. 253 § 1 Ordynacji podatkowej decyzji Dyrektora z dnia [...] lipca 2002 r. Nr [...]. Decyzją nr [...] z dnia [...].10.2002 r. Dyrektor Izby Celnej [...] odmówił uchylenia ww. decyzji. W dniu [...] lutego 2003 r. N.P. Spółka z o.o. złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z [...].04.2002 r. na podstawie art. 248 § l w związku z art. 247 § l pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. –Ordynacja podatkowa . Decyzją nr [...] z dnia [...].02.2003 r. Dyrektor Izby Celnej [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w W. nr [...] z dnia [...].04.2002 r. Dyrektor wskazał, iż zgodnie z art. 265² pkt 1 Kodeksu celnego organ celny nie wszczyna bądź odmawia wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jeżeli upłynęły 3 lata od dnia powstania długu celnego. W myśl art. 3 § 1 pkt 2 Kodeksu celnego dług celny to powstałe z mocy prawa zobowiązanie do uiszczenia należności celnych przywozowych (dług celny w przywozie) lub należności celnych wywozowych (dług celny w wywozie) odnoszące się do towarów. W myśl zaś art. 65§ 3 pkt 2 Kodeksu celnego przyjęcie zgłoszenia celnego powoduje z mocy prawa określenie kwoty wynikającej z długu celnego. Zdaniem Dyrektora Izby Celnej – należy przyjąć, że dług celny, o którym mowa art. 265² powstał w dniu [...].06.1999 r. Decyzją nr [...] z dnia [...].04.2003 r. Dyrektor Izby Celnej [...] w W. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...].02.2003 r. odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w W. z dnia [...].04.2002r. Od powyższego rozstrzygnięcia N.P. Spółka z o.o. złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz uchylenia poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Izby Celnej [...] w W. z dnia [...] lutego 2003 r., zasądzenia na rzecz skarżącej kosztów postępowania oraz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa celnego oraz przepisów Ordynacji podatkowej, szczególności regulacji zawartych w rozdziale IX Kodeksu celnego oraz przepisów działu IV Ordynacji podatkowej, w tym w szczególności art. 265² pkt. 1 Kodeksu celnego w związku z przepisami prawa materialnego tj. art. 65 w związku z art. 3 Kodeksu celnego. Zdaniem skarżącej trzyletni termin, o którym mowa w art. 265² pkt 1 Kodeksu celnego należy liczyć od daty wydania decyzji Dyrektora Urzędu Celnego czyli odpowiednio od [...] kwietnia 2002 r., kiedy to, działając na podstawie art.65 § 4 organ określił dług celny Spółki. W związku z tym, zdaniem skarżącej, decyzja może zostać uznana za nieważną w okresie trzech lat od [...] kwietnia 2002 r., czyli w okresie do kwietnia 2005 r. Zarzuty skargi strona rozszerzyła w piśmie procesowym złożonym na rozprawie w dniu 20 lutego 2004 r. Wskazała m.in. iż gdyby przyjąć sposób rozumowania Dyrektora Izby Celnej co do sposobu interpretacji art. 265² Kodeksu celnego to przepis ten w ogóle nie mógłby mieć zastosowania, gdyż dług celny nie powstał. Kwota cła wliczona zarówno w zgłoszeniu celnym jak i decyzji uznającej to zgłoszenie za nieprawidłowe wynosi "0". Zgodnie z art. 3 § 1 pkt 2 długiem celnym jest powstałe z mocy prawa zobowiązanie do uiszczenia należności celnych. Jeżeli należności celne wynoszą "0" to nie można twierdzić, że powstało jakiekolwiek zobowiązanie do ich uiszczenia, a więc że powstał dług celny. Ponadto wskazała, iż postępowanie odwoławcze prowadzone było z naruszeniem art.262¹ § 2 Kodeksu celnego, gdyż brała w nim udział osoba, która podpisała decyzję, od której było składane odwołanie, czego dowodem są pisma kierowane do skarżącej w toku postępowania odwoławczego z [...].04.2003 r. podpisane przez tę samą osobę. Zgodnie natomiast z art. 262¹ § 2 Kodeksu celnego osoba taka podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu odwoławczym. Dyrektor Izby Celnej [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wobec tego, że w sprawie niniejszej skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r., a postępowanie nie zostało przed tym dniem zakończone, stosownie do art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2003 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), do rozpoznania skargi właściwy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie zaś z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 i art. 13 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Badając pod tym względem zaskarżoną decyzję, Sąd uznał, że w toku prowadzonego przez organ celny postępowania doszło do naruszenia przepisów postępowania, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 240 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej). Na rozprawie w dniu [...] lutego 2004r. pełnomocnik skarżącej złożył do akt kopię pisma skierowanego do N.N. w toku rozpatrywania odwołania, w którym organ wyznacza stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Pismo to zostało podpisane przez funkcjonariusza celnego D. P., który z upoważnienia Dyrektora Izby wydał decyzję w I instancji. Zgodnie z art. 262¹ § 2 Kodeksu celnego pracownik lub funkcjonariusz celny, który brał udział w wydaniu decyzji, której dotyczy odwołanie podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu odwoławczym i wydaniu decyzji w tym postępowaniu. Naruszenie tej normy stanowi przesłankę do wznowienia postępowania (art. 240 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej), a w konsekwencji także podstawę do obligatoryjnego uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 b Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wobec konieczności uwzględnienia skargi na podstawie najdalej idącego zarzutu Wojewódzki Sąd Administracyjny nie wypowiada się w sprawie zasadności pozostałych zarzutów zawartych w skardze. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględnił skargę i uchylił zaskarżoną decyzję, o kosztach orzekając w oparciu o art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło