V SA 1948/03

WyrokWSA w Warszawie2005-04-07

Skład orzekający: Joanna Zabłocka, Piotr Piszczek, Mirosława Pindelska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ celny prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, opierając się na upływie terminu 3 lat od daty powstania długu celnego, gdy kwestionowana należność celna wynosiła zero?
Ratio decidendi
Organ celny nieprawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, opierając się na upływie terminu 3 lat od daty powstania długu celnego, jeśli kwestionowana należność celna wynosiła zero. W takiej sytuacji nie można mówić o powstaniu długu celnego, a tym samym o rozpoczęciu biegu terminu. Ponadto, postępowanie odwoławcze zostało przeprowadzone z naruszeniem przepisów, gdyż brała w nim udział osoba, która wydała decyzję podlegającą odwołaniu, co stanowi podstawę do wznowienia postępowania i uchylenia zaskarżonej decyzji.
Stan faktyczny
Spółka N. złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Urzędu Celnego z dnia 16.04.2002 r. Dyrektor Izby Celnej odmówił wszczęcia postępowania, wskazując na upływ 3-letniego terminu od powstania długu celnego (13.09.1999 r.). Spółka zarzuciła naruszenie przepisów prawa celnego i Ordynacji podatkowej, argumentując, że dług celny nie powstał, gdyż kwota należności wynosiła zero. Dodatkowo podniesiono zarzut naruszenia art. 262 § 2 kodeksu celnego, wskazując na udział w postępowaniu odwoławczym osoby, która wydała decyzję podlegającą odwołaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz N. Sp. z o.o. w W. kwotę 250 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Sędzia NSA - Piotr Piszczek (spr.), Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Protokolant - ref. sąd Joanna Gierak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi N. Spółki z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...]kwietnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji I. Uchyla zaskarżoną decyzję. II. Zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz N. Sp. z o.o. w W. kwotę 250 (dwieście pięćdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu [...].07.2002 r. N. złożył do Dyrektora Izby Celnej wniosek o uchylenie na podstawie art. 253 § 1 Ordynacji podatkowej decyzji Dyrektora z dnia [...] lipca 2002 r. Decyzją nr [...] z dnia [...].10.2002r. Dyrektor Izby Celnej odmówił uchylenia w/w decyzji. W dniu [...] stycznia 2003 r. N. Spółka z o.o. złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z . [...]04.2002 r. na podstawie art. 248 § 1 w związku z art. 247 § l pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. -Ordynacja podatkowa. Decyzją z dnia [...] .02.2003 r. Dyrektor Izby Celnej odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w W. z dnia [...].04.2002 r. Dyrektor wskazał, iż zgodnie z art. 265- pkt 1 kodeksu celnego organ celny nie wszczyna bądź odmawia wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jeżeli upłynęły 3 lata od dnia powstania długu celnego. W myśl art. 3 § 1 pkt 2 kodeksu celnego dług celny to powstałe z mocy prawa zobowiązanie do uiszczenia należności celnych przywozowych (dług celny w przywozie) lub należności celnych wywozowych (dług celny w wywozie) odnoszące się do towarów. W myśl zaś art. 65§ 3 pkt 2 Kodeksu celnego przyjęcie zgłoszenia celnego powoduje z mocy prawa określenie kwoty wynikającej z długu celnego. W niniejszej sprawie przyjąć, więc- zdaniem Dyrektora Izby Celnej - należy, że dług celny, o którym mowa art. 265- powstał w dniu 13.09.1999 r. Decyzją z dnia [...].04.2003 r. Dyrektor Izby Celnej w W. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...].02.2003 r. odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w W. z dnia [...].04.2002 r. Od powyższego rozstrzygnięcia N. Spółka z o.o. złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz o uchylenia poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] lutego2003 r. z powodu ich niezgodności z prawem oraz zasądzenia na rzecz Skarżącego kosztów postępowania oraz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa celnego oraz przepisów Ordynacji podatkowej, szczególności regulacji zawartych w rozdziale IX Kodeksu celnego oraz przepisów działu IV Ordynacji podatkowej, w tym w szczególności art. 265- pkt. 1 kodeksu celnego w związku z przepisami prawa materialnego tj. art. 65 w związku z art. 3 kodeksu celnego. Zdaniem skarżącej trzyletni termin, o którym mowa w art. 265- pkt 1 kodeksu celnego należy liczyć od daty wydania decyzji Dyrektora Urzędu Celnego, czyli odpowiednio od [...] kwietnia 2002 r., kiedy to, działając na podstawie art.65 § 4 organ określił dług celny Spółki. W związku z tym, zdaniem skarżącej, decyzja może zostać uznana za nieważną w okresie trzech lat od 16 kwietnia 2002 r., czyli w okresie do kwietnia 2005 r. Zarzuty skargi strona rozszerzyła w piśmie procesowym złożonym na rozprawie. Wskazała m.in., iż gdyby przyjąć sposób rozumowania Dyrektora Izby Celnej, co do sposobu interpretacji art. 265- kodeksu celnego to przepis ten w ogóle nie mógłby mieć zastosowania, gdyż dług celny nie powstał. Kwota cła wliczona zarówno w zgłoszeniu celnym jak i decyzji uznającej to zgłoszenie za nieprawidłowe wynosi "0". Zgodnie z art. 3 § 1 pkt 2 długiem celnym jest powstałe z mocy prawa zobowiązanie do uiszczenia należności celnych. Jeżeli należności celne wynoszą "0" to nie można twierdzić, że powstało jakiekolwiek zobowiązanie do ich uiszczenia, a więc że powstał dług celny. Ponadto wskazała, iż postępowanie odwoławcze prowadzone było z naruszeniem art.262- § 2 kodeksu celnego, gdyż brała w nim udział osoba, która podpisała decyzję, od której było składane odwołanie, czego dowodem są pisma kierowane do skarżącej w toku postępowania odwoławczego z [...].04.2003 r. podpisane przez tę samą osobę. Zgodnie natomiast z art. 262- § 2 kodeksu celnego osoba taka podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu odwoławczym. Dyrektor Izby Celnej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wobec tego, że w sprawie niniejszej skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r., a postępowanie nie zostało przed tym dniem zakończone, stosownie do art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2003 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), do rozpoznania skargi właściwy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie zaś z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 i art. 13 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Badając pod tym względem zaskarżoną decyzję, Sąd uznał, że w toku prowadzonego przez organ celny postępowania doszło do naruszenia przepisów postępowania, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 b) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Na rozprawie pełnomocnik skarżącej złożył do akt kopię pisma skierowanego do N. w toku rozpatrywania wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, w którym organ wyznacza stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Pismo to zostało podpisane przez funkcjonariusza celnego D. P., który z upoważnienia Dyrektora Izby wydał decyzję w I instancji. Zgodnie z art. 262- § 2 kodeksu celnego pracownik lub funkcjonariusz celny, który brał udział w wydaniu decyzji, której dotyczy odwołanie podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu odwoławczym i wydaniu decyzji w tym postępowaniu. Naruszenie tej normy stanowi przesłankę do wznowienia postępowania ( art. 240 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej), a w konsekwencji także podstawę do obligatoryjnego uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 b) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wobec konieczności uwzględnienia skargi na podstawie najdalej idącego zarzutu Wojewódzki Sąd Administracyjny nie wypowiada się w sprawie zasadności pozostałych zarzutów zawartych w skardze. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględnił skargę i uchylił zaskarżoną decyzję, o kosztach orzekając w oparciu o art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło