V SA 1951/03

WyrokWSA w Warszawie2005-04-07

Skład orzekający: Joanna Zabłocka, Piotr Piszczek, Mirosława Pindelska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ celny prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, opierając się na upływie terminu 3 lat od powstania długu celnego, gdy kwota należności celnych wynosiła zero?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że doszło do naruszenia przepisów postępowania. Kluczowym zarzutem było to, że funkcjonariusz celny, który brał udział w wydaniu decyzji pierwszej instancji, uczestniczył również w postępowaniu odwoławczym, co stanowiło naruszenie art. 262 § 2 Kodeksu celnego. Takie naruszenie jest podstawą do wznowienia postępowania i obligatoryjnego uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 b) PPSA.
Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Urzędu Celnego. Dyrektor Izby Celnej odmówił wszczęcia postępowania, wskazując na upływ 3-letniego terminu od powstania długu celnego, który według organu powstał w lipcu 1999 r. Skarżąca spółka kwestionowała sposób liczenia terminu, argumentując, że dług celny, którego należność wynosiła zero, nie powstał. Ponadto zarzuciła naruszenie przepisów o wyłączeniu funkcjonariusza celnego z postępowania odwoławczego.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...].04.2003 r. oraz zasądzenie od Dyrektora Izby Celnej na rzecz N. Sp. z o.o. kwoty 250 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Sędzia NSA - Piotr Piszczek (spr.), Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Protokolant - ref. sąd Joanna Gierak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi N. Spółki z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] kwietnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji I. Uchyla zaskarżoną decyzję. II. Zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz N. Sp. z o.o. w W. kwotę 250 (dwieście pięćdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu [...] .07.2002 r. N. złożył do Dyrektora Izby Celnej wniosek o uchylenie na podstawie art. 253 § 1 Ordynacji podatkowej decyzji Dyrektora z dnia [...] lipca 2002 r.. Decyzją nr [...] z dnia [...] .10.2002r. Dyrektor Izby Celnej [...] odmówił uchylenia w/w decyzji. W dniu [...] stycznia 2003 r. N. Spółka z o.o. złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z [...].04.2002 r. na podstawie art. 248 § l w związku z art. 247 § l pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. -Ordynacja podatkowa . Decyzją z dnia [...] .02.2003 r. Dyrektor Izby Celnej [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w W. z dnia [...].04.2002r. Dyrektor wskazał, iż zgodnie z art. 265- pkt 1 kodeksu celnego organ celny nie wszczyna bądź odmawia wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jeżeli upłynęły 3 lata od dnia powstania długu celnego. W myśl art. 3 § 1 pkt 2 kodeksu celnego dług celny to powstałe z mocy prawa zobowiązanie do uiszczenia należności celnych przywozowych (dług celny w przywozie) lub należności celnych wywozowych (dług celny w wywozie) odnoszące się do towarów. W myśl zaś art. 65§ 3 pkt 2 Kodeksu celnego przyjęcie zgłoszenia celnego powoduje z mocy prawa określenie kwoty wynikającej z długu celnego. W niniejszej sprawie przyjąć, więc- zdaniem Dyrektora Izby Celnej - należy, że dług celny, o którym mowa art. 265- powstał w dniu 12.07.1999 r. Decyzją z dnia [...].04.2003 r. Dyrektor Izby Celnej w W. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...].02.2003 r. odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w W. z dnia [...].04.2002 r. Od powyższego rozstrzygnięcia N. Spółka z o.o. złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz o uchylenia poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] lutego 2003 r. z powodu ich niezgodności z prawem oraz zasądzenia na rzecz Skarżącego kosztów postępowania oraz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa celnego oraz przepisów Ordynacji podatkowej, szczególności regulacji zawartych w rozdziale IX Kodeksu celnego oraz przepisów działu IV Ordynacji podatkowej, w tym w szczególności art. 265- pkt. 1 kodeksu celnego w związku z przepisami prawa materialnego tj. art. 65 w związku z art. 3 kodeksu celnego. Zdaniem skarżącej trzyletni termin, o którym mowa w art. 265- pkt 1 kodeksu celnego należy liczyć od daty wydania decyzji Dyrektora Urzędu Celnego, czyli odpowiednio od 15 kwietnia 2002 r., kiedy to, działając na podstawie art.65 § 4 organ określił dług celny Spółki. W związku z tym, zdaniem skarżącej, decyzja może zostać uznana za nieważną w okresie trzech lat od [...] kwietnia 2002 r., czyli w okresie do kwietnia 2005 r. Zarzuty skargi strona rozszerzyła w piśmie procesowym złożonym na rozprawie. Wskazała m.in., iż gdyby przyjąć sposób rozumowania Dyrektora Izby Celnej, co do sposobu interpretacji art. 265- kodeksu celnego to przepis ten w ogóle nie mógłby mieć zastosowania, gdyż dług celny nie powstał. Kwota cła wliczona zarówno w zgłoszeniu celnym jak i decyzji uznającej to zgłoszenie za nieprawidłowe wynosi "0". Zgodnie z art. 3 § 1 pkt 2 długiem celnym jest powstałe z mocy prawa zobowiązanie do uiszczenia należności celnych. Jeżeli należności celne wynoszą "0" to nie można twierdzić, że powstało jakiekolwiek zobowiązanie do ich uiszczenia, a więc że powstał dług celny. Ponadto wskazała, iż postępowanie odwoławcze prowadzone było z naruszeniem art.262- § 2 kodeksu celnego, gdyż brała w nim udział osoba, która podpisała decyzję, od której było składane odwołanie, czego dowodem są pisma kierowane do skarżącej w toku postępowania odwoławczego z 1.04.2003 r. podpisane przez tę samą osobę. Zgodnie natomiast z art. 262- § 2 kodeksu celnego osoba taka podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu odwoławczym. Dyrektor Izby Celnej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wobec tego, że w sprawie niniejszej skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r., a postępowanie nie zostało przed tym dniem zakończone, stosownie do art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2003 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), do rozpoznania skargi właściwy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie zaś z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 i art. 13 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Badając pod tym względem zaskarżoną decyzję, Sąd uznał, że w toku prowadzonego przez organ celny postępowania doszło do naruszenia przepisów postępowania, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego ( art. 145 § 1 pkt 1 b) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Na rozprawie pełnomocnik skarżącej złożył do akt kopię pisma skierowanego do N. w toku rozpatrywania wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, w którym organ wyznacza stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Pismo to zostało podpisane przez funkcjonariusza celnego Dariusza Pirogowicza, który z upoważnienia Dyrektora Izby wydał decyzję w I instancji. Zgodnie z art. 262- § 2 kodeksu celnego pracownik lub funkcjonariusz celny, który brał udział w wydaniu decyzji, której dotyczy odwołanie podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu odwoławczym i wydaniu decyzji w tym postępowaniu. Naruszenie tej normy stanowi przesłankę do wznowienia postępowania ( art. 240 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej), a w konsekwencji także podstawę do obligatoryjnego uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 b) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wobec konieczności uwzględnienia skargi na podstawie najdalej idącego zarzutu Wojewódzki Sąd Administracyjny nie wypowiada się w sprawie zasadności pozostałych zarzutów zawartych w skardze. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględnił skargę i uchylił zaskarżoną decyzję, o kosztach orzekając w oparciu o art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło