V SA 2091/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marzenna Zielińska, Sędziowie WSA Irena Kudiura, Krystyna Madalińska-Urbaniak, Protokolant Katarzyna Kotulińska, po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2004 r. sprawy ze skargi D. M. – Hurtownia [...] "D." na decyzję Dyrektora Izby Celnej [...] w W. z dnia [...] kwietnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji - skargę oddala - Decyzją z dnia [...] . 04. 2003 r. nr [...] , wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), art. 262, art. 2652 pkt 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny (Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.), Dyrektor Izby Celnej [...] w W. utrzymał w mocy decyzję własną nr [...] z dnia [...].02.2003 r., którą odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w W. nr [...] z dnia [...].01.2002 r. W uzasadnieniu Dyrektor Izby Celnej [...] w W. stwierdził, że zgodnie z art. 2652 pkt 1 Kodeksu celnego organ celny nie wszczyna bądź odmawia wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jeżeli upłynęły 3 lata od dnia powstania długu celnego. Przepis ten został dodany przez art. 1 pkt 36 ustawy z dnia 10.04.1999 r. o zmianie ustawy - Kodeks celny ( Dz. U. z 1999 r. nr 40, poz. 402), która weszła w życie z dniem 21.05.1999 r. i znajduje zastosowanie do spraw wszczętych po tym dniu. Z kolei w myśl art. 3 § 1 pkt 2 Kodeksu celnego dług celny to powstałe z mocy prawa zobowiązanie do uiszczenia należności celnych przywozowych ( dług celny w przywozie) lub należności celnych wywozowych ( dług celny w wywozie) odnoszące się do towarów. Dyrektor Izby Celnej [...] w W. wyjaśnił także, iż decyzja Dyrektora Urzędu Celnego w W. nr [...] z dnia [...].01.2002 r. wydana została w sprawie zgłoszenia celnego nr [...] z dnia [...].01.1999r. W myśl art. 65 § 3 pkt 2 Kodeksu celnego przyjęcie zgłoszenia celnego powoduje z mocy prawa określenie kwoty wynikającej z długu celnego. W niniejszej sprawie przyjąć należy, że dług celny, o którym mowa w art. 2652 Kodeksu celnego powstał w dniu [...].01.1999 r., gdyż zgodnie z art. 209 § 2 Kodeksu celnego dług celny powstaje w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego, późniejsza decyzja Dyrektora Urzędu Celnego w W. z dnia [...].01.2002 r. dokonała jedynie korekty już istniejącego długu celnego. Przedmiotowy wniosek wpłynął zaś do Izby Celnej [...] w W. dopiero w dniu [...].12.2002 r. W tym dniu obowiązywał już przepis art. 2652 pkt 1 Kodeksu celnego i w związku z tym niemożliwe było wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w W. z uwagi na upływ terminu wskazanego w niniejszym przepisie (z dniem [...].01.2002 r.). W skardze pełnomocnik Skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji w całości jako niezgodnych z prawem, podtrzymując wszystkie wcześniejsze zarzuty stawiane w każdym stadium prowadzonego postępowania. Przedmiotowym decyzjom zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: przepisów ustawy z dnia 29.08.1997r. Ordynacja podatkowa oraz art.233 § l pkt. l, art. 262 i art. 265 2 pkt. l ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. - Kodeks celny (Dz. U. z 2001r. nr 75 , poz. 802 ze zm.) w związku z art. 249 § l O. p. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik Skarżącej podniósł m.in., że w niniejszej sprawie błędnie przyjęto, że dług celny, o którym mowa w art. 2652 Kodeksu celnego powstał w dniu [...].01.1999r., a późniejsza decyzja Dyrektora Urzędu Celnego w W. z dnia [...].01.2002r. dokonała jedynie korekty już istniejącego długu celnego. Jego zdaniem, takie założenie pozostaje w sprzeczności z drugim członem powołanego przepisu art. 65 ( pominiętym w skarżonej decyzji), który uzależnia powstanie długu celnego (w innym czasie niż przyjęcia zgłoszenia celnego) od wydania przez organ celny decyzji o kwocie wynikającej z długu celnego. Stwierdził, że w tym konkretnym przypadku należało stosować przepis art. 249 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym odmawia się wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli żądanie zostało wniesione po upływie roku od jej doręczenia. Wprawdzie termin 3-letni z art. 2652 Kodeksu celnego zawiera samodzielne uregulowanie, niezależne od treści przepisów Ordynacji podatkowej, to zdaniem pełnomocnika, niezależnie od tej regulacji nie utracił on prawa do żądania stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej. W przeciwnym wypadku naruszono by konstytucyjną zasadę równości obywateli, organów i instytucji wobec prawa. ( organy celne wydawałyby decyzje np. w ostatnich dniach upływu 3-letniego terminu z art. 2652, co skutecznie pozbawiało obywateli prawa do obrony). W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej [...] w W. wniósł o jej oddalenie, podnosząc argumenty jak w zaskarżonej decyzji. Orzekając w sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wobec tego, że w sprawie niniejszej skarga została wniesiona przed dniem 01.01.2004 r. a postępowanie nie zostało przed tym dniem zakończone, stosownie do art. 97 ustawy z dnia 30. 08. 2003r.- Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), właściwy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Zgodnie zaś z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) Sąd ten sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Badając pod tym względem zaskarżoną decyzję, Sąd nie podzielił zarzutów skargi dotyczących naruszania przepisów prawa przez organ celny. Do rozpatrzenia wniosku Skarżącej z dnia [...].12.2002 r. zastosowanie miały przepisy ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny (Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.) oraz na podstawie art. 262 tegoż kodeksu odpowiednio przepisy działu IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.). Art. 2652 pkt 1 Kodeksu celnego jednoznacznie stanowi, że "jeżeli upłynęły 3 lata od dnia powstania długu celnego organ celny nie wszczyna bądź odmawia wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji". Zgodnie zaś z art. 209 § 2 Kodeksu celnego "dług celny powstaje w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego". W sprawie niniejszej nie ulega wątpliwości, że przyjęcie zgłoszenia celnego nastąpiło w dniu [...].01.1999 r., a zatem należy przyjąć, że i dług celny, o którym mowa w art. 2652 Kodeksu celnego powstał w dniu [...].01.1999 r., gdyż zgodnie z cytowanym wyżej art. 209 § 2 K. cel. dług celny powstaje w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego, Natomiast przedmiotowy wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Urzędu Celnego wpłynął do Izby Celnej [...] w W. dopiero w dniu [...].12.2002 r. Wobec jednoznacznego i kategorycznego brzmienia art. 2652 pkt 1 Kodeksu celnego, należy podzielić stanowisko organu, że w tej sytuacji niemożliwe było wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w W. z uwagi na upływ terminu wskazanego w tym przepisie. Należy przy tym podkreślić, że przekroczenie 3-letniego terminu, o którym mowa w art. 2652 pkt 1 Kodeksu celnego, w niniejszej sprawie nastąpiło niezależnie od tego, od jakiej daty należy liczyć początek biegu terminu, albowiem gdyby nawet przyjąć (jak to przyjął Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 24. 06. 2002 r. FPS 7/02), że w stosunku do postępowań zakończonych decyzją ostateczną termin 3-letni należy liczyć od dnia wejścia w życie art. 2652 Kodeksu celnego (tj. od dnia 21.05.1999 r.), gdyż przepis ten zawiera samodzielne uregulowanie, niezależne od treści przepisów Ordynacji podatkowej, to i ten termin został przekroczony, gdyż wniosek został złożony dopiero [...] grudnia 2002 r. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji wyroku.