V SA 2258/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Czesław Zieliński (spr.), Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Protokolant - Barbara Gałecka, po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi W. D. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] kwietnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz W. D. kwotę 3.170 zł (trzy tysiące sto siedemdziesiąt zł) tytułem kosztów postępowania sądowego, 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Na podstawie zgłoszenia celnego dokonanego przez skarżącego W. D. według dokumentu SAD z dnia [...].10.1989 r. nr [...] Dyrektor Urzędu Celnego w W. objął procedurą dopuszczenia do obrotu zakupiony w A. w firmie M. samochód osobowy Toyota Lexus, rok produkcji 1998, pojemność silnika 2997 cm3. Umowa sprzedaży z dnia [...].10.1999 r. zawiera uwagę, że "samochód jest uszkodzony w transporcie" i wskazuje cenę jego zakupu przez skarżącego na cenę 60.000 [...]. Przy zgłoszeniu celnym importer przedstawił ocenę techniczną samochodu z [...].10.1999 r. rzeczoznawcy [...] M. I., która określa pojazd jako "samochód uszkodzony w wypadku", wskazuje jego przebieg 23.143 km, specyfikuje uszkodzone części i ustala wartość samochodu w kwocie 20.000 zł. Kwota cła określona została od deklarowanej wartości celnej obejmującej jako jej składnik powyższą wartość (cenę) transakcyjną samochodu w kwocie 60.000 [...]. Decyzją z dnia [...].02.2002 r. nr [...], wydaną w trybie art. 65 § 4 pkt 2 lit. a Kodeksu celnego, Dyrektor Urzędu Celnego w W. uznał powyższe zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej i długu celnego, przyjmując za podstawę wymiaru cła wartość celną samochodu w kwocie 54.737,80 zł (171.055,63 [...]) ustaloną metodą tzw. "ostatniej szansy" przewidzianą w art. 29 Kodeksu celnego, precyzującym zasady określenia wartości celnej, gdy nie może być ona ustalona na podstawie przepisów art. 23 i art. 25-28 tej ustawy. Jako cenę wyjściową w kalkulacji wartości celnej według art. 29 Kodeksu celnego organ orzekający przyjął wartość podobnego samochodu, rok produkcji 1997, określoną w miesięczniku Pojazdy Samochodowe VII-99, część A "Stowarzyszenia Rzeczoznawcy Samochodowi" w kwocie 125.200 zł, którą – ze względu na rok produkcji spornego samochodu 1998 r. – podwyższył o 10% i po odliczeniu 20% z tytułu stopnia uszkodzeń i braków pojazdu oraz podatków i cła wyliczył wartość celną w kwocie 54.737,80 zł (171.055,63 [...]). W uzasadnieniu decyzji organ orzekający wskazał, że po przyjęciu zgłoszenia celnego ustalono na podstawie wcześniejszej umowy sprzedaży i rachunku z [...].10.1999 r., że w tym dniu eksporter (M.) kupił przedmiotowy samochód w firmie F. za cenę 360.000 [...] i na tej podstawie organ celny pierwszej instancji w oparciu o art. 23 § 7 Kodeksu celnego zakwestionował deklarowaną w dokumencie SAD wartość celną, którą ustalił w przedstawiony wyżej sposób metodą przewidzianą w art. 29 Kodeksu celnego. Na skutek odwołania importera Dyrektor Izby Celnej w W. decyzją z dnia [...].08.2002 r. nr [...] uchylił decyzję organu celnego pierwszej instancji z [...].02.2002 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania wskazując, że organ ten nie wskazał zasadności pominięcia metod określenia wartości celnej przewidzianych w art. 25-28 Kodeksu celnego, że w kalkulacji wartości celnej oparł się na miesięczniku Pojazdy Samochodowe VII-99 "obowiązującym" do 10.08.1999 r., podczas gdy sporny pojazd zgłoszony został w dniu [...].10.1999 r., oraz że nie wykazano prawidłowości kalkulacji wartości celnej w części dotyczącej stopnia uszkodzeń i braków w wysokości 20% oraz podwyższenia wartości o 10% ze względu na rok produkcji pojazdu. W konkluzji organ odwoławczy wskazał w uzasadnieniu decyzji z [...].08.2002 r., że konieczne jest uzupełnienie materiału dowodowego "o opinię rzeczoznawcy, w której w oparciu o opis zawarty w opinii (ocenie technicznej) nr [...] z dnia [...].10.1999 r." zostanie ustalony (w określaniu wartości celnej) procentowy udział uszkodzeń i braków zgłoszonego do procedury celnej pojazdu. Orzekając ponownie Naczelnik Urzędu Celnego w P., będący w sprawie zastępcą procesowym Dyrektora Urzędu Celnego w W., decyzją z dnia [...].10.2002 r. nr [...] uznał zgłoszenie celne samochodu z [...].10.1999 r. za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej i długu celnego i określił wartość celną, jako podstawę wymiaru cła, w wysokości 115.360 zł obejmującej jako jej składnik wartość (cenę) w kwocie 360.000 [...] będącej ceną zakupu samochodu przez eksportera od firmy F. Jako podstawę prawną określenia w ten sposób wartości celnej Naczelnik Urzędu Celnego wskazał przepis art. 25 § 1 Kodeksu celnego wywodząc, że pojazd nabyty przez eksportera od wcześniejszego sprzedawcy "jest niewątpliwie towarem identycznym" w rozumieniu tego przepisu. Dyrektor Izby Celnej w W., po rozpoznaniu odwołania importera, decyzją z dnia [...].04.2003 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu celnego pierwszej instancji z dnia [...].10.2002 r. podzielając stanowisko i argumentację tego organu przedstawione w uzasadnieniu decyzji z [...].10.2002 r. W skardze w dniu 4.06.2003 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego W. D. wystąpił z żądaniem stwierdzenia nieważności, ewentualnie uchylenia decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...].04.2003 r. oraz poprzedzającej ją decyzji organu celnego pierwszej instancji, zarzucając naruszenie przepisów art. 23-29 Kodeksu celnego oraz przepisów art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 124 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 262 Kodeksu celnego. Zdaniem skarżącej wartość (cena) transakcyjna pojazdu wyznaczająca wartość celną kształtowała się w wysokości zadeklarowanej w dokumencie SAD i brak było podstaw do jej korygowania. Skarżący podniósł ponadto, że decyzja organu pierwszej instancji wydana została przed upływem terminu zakreślonego skarżącemu do zapoznania się z materiałem dowodowym w sprawie, oraz że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem zasad praworządności i prawdy obiektywnej oraz powinności organów celnych działania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, właściwy w sprawie na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) zważył, co następuje. W świetle art. 23 i 24 Kodeksu celnego w obrocie celnym obowiązuje zasada, w myśl której wartością celną towaru jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny. W przypadku wystąpienia przeszkód wyłączających możliwość posłużenia się wartością (ceną) transakcyjną sprowadzonego towaru dopuszczalne jest zastosowanie kolejno pozostałych metod ustalania wartości celnej, określonych w art. 25-29 Kodeksu celnego. Obowiązek uwzględnienia ich kolejności (art. 24 Kodeksu celnego) oznacza, że organy celne powinny wykazać, iż nie jest możliwe zastosowanie metod ustalania wartości celnej poprzedzających metodę przyjętą ostatecznie do ustalenia wartości celnej. Konieczność zachowania kolejności przepisów art. 25-28 Kodeksu celnego wobec zakwestionowania deklarowanej wartości transakcyjnej trafnie wskazana została w decyzji organu odwoławczego z [...].08.2002 r., który ponadto słusznie wytknął, że we wcześniejszym rozstrzygnięciu organu celnego pierwszej instancji nie wykazano zasadności pominięcia metod określenia wartości celnej według art. 25-28 Kodeksu celnego i prawidłowości jej kalkulacji w części dotyczącej stopnia uszkodzeń i braków samochodu. W konkluzji organ odwoławczy wskazał w decyzji z [...].08.2002 r., że w zakresie w niej oznaczonym konieczne jest uzupełnienie materiału dowodowego "o opinię rzeczoznawcy...". Wytyczne te, merytorycznie zasadne, wskazane zostały w ostatecznej decyzji z [...].08.2002 r. w trybie przewidzianym w art. 233 § 2 in fine Ordynacji podatkowej w związku z art. 262 Kodeksu celnego i wobec ich zgodności z dyspozycją tych przepisów wytyczne te były wiążące w sprawie. Organy celne obu instancji orzekając ponownie w sprawie nie zastosowały się jednak do tych wytycznych, w szczególności nie przeprowadzono – w zakresie oznaczonym w decyzji z [...].08.2002 r. – uzupełniającego dowodu z opinii rzeczoznawcy, zaś określenia wartości celnej dokonano bez uwzględnienia okoliczności, że samochód był uszkodzony. Z tych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 200 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), należało orzec jak w sentencji wyroku.