V SA 2260/03
WyrokWSA w Warszawie2004-05-28
Skład orzekający: Barbara Wasilewska, Małgorzata Dałkowska-Szary, Beata Krajewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy choroba pełnomocnika, udokumentowana zwolnieniem lekarskim, może stanowić ważną przyczynę uzasadniającą przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji administracyjnej, jeśli pełnomocnictwo zostało udzielone w dniu nadania odwołania i wniosku o przywrócenie terminu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że choroba pełnomocnika udokumentowana zwolnieniem lekarskim nie może stanowić podstawy do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, jeśli pełnomocnictwo zostało udzielone dopiero w dniu nadania odwołania i wniosku o przywrócenie terminu, a termin do wniesienia odwołania upłynął wcześniej. Brak ważnego umocowania pełnomocnika w momencie, gdy choroba uniemożliwiła mu działanie, oznacza, że strona nie uprawdopodobniła braku swojego zawinienia w uchybieniu terminu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w P. Decyzja ta została doręczona importerowi w dniu 6 grudnia 2002 r., a termin do wniesienia odwołania upłynął 20 grudnia 2002 r. Odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu zostało nadane 24 grudnia 2002 r. przez adwokata A. K., który powołał się na zwolnienie lekarskie jako przyczynę uchybienia terminu. Dyrektor Izby Celnej w W. odmówił przywrócenia terminu, wskazując, że pełnomocnictwo zostało udzielone dopiero w dniu nadania odwołania, a zatem adwokat nie posiadał umocowania w czasie, gdy choroba uniemożliwiła mu działanie. Sąd administracyjny oddalił skargę importera.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia - Barbara Wasilewska (spr.), Sędziowie - Małgorzata Dałkowska-Szary, - Beata Krajewska, Protokolant - Marianna Igielska, po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. K. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] kwietnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w P. nr [...] z dnia [...].11.2002 r. - oddala skargę -
Decyzją z [...] listopada 2002 r. r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w P. uznał zgłoszenie celne zawarte w JDA SAD nr [...] za nieprawidłowe w zakresie dotyczącym wartości celnej, stawki celnej oraz kwoty wynikającej z długu celnego.
Decyzja został doręczona na adres P.P.H.U. "K." A. K. – importera, ponieważ nie ustanowił on pełnomocnika w sprawie. Odbiór decyzji nastąpił w dniu 6 grudnia 2002 r., jak wynika z odpowiedzi na reklamację PPUP Poczta Polska Urzędu Pocztowego W. [...] (k.45 akt administracyjnych).
Odwołanie od powyższej decyzji, wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia, sporządzone przez adwokata A. K., zawierające datę 24 grudnia 2002 r. zostało nadane, listem poleconym, w Urzędzie Pocztowym w dniu 24 grudnia 2002 r. (k.33 akt administracyjnych).
Postanowieniem z [...] kwietnia 2003 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w W. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podniósł, że przywrócenie terminu na podstawie regulacji z art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej może mieć miejsce jedynie w wypadku łącznego spełnienia wszystkich przesłanek określonych tym przepisem.
Organ II instancji zauważył, iż umocowanie adwokata A. K. do reprezentowanie Strony znajdujące się w aktach sprawy zostało udzielono w dniu 24.12.2002 r. tj. w dniu nadania odwołania oraz wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Natomiast w dniu 20.12.2002 r. upłynął termin 14-dniowy do wniesienia odwołania. Zatem z dołączone przez pełnomocnika zwolnienie lekarskie nie może stanowić przestanki uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, ponieważ w tym czasie adwokat A. K. nie posiadał umocowania do reprezentowania strony.
W skardze na powyższe postanowienie pełnomocnik A. K. – A. K. wniósł o jego uchylenie. Ponownie podkreślił, że postanowienie narusza art. 162 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej, przez błędna wykładnię polegającą na przyjęciu, że niemożność wniesienia w terminie odwołania od decyzji administracyjnej z powodu przebywania pełnomocnika na zwolnieniu lekarskim, nie stanowi przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet mimo największego w danych stosunkach wysiłku. Pełnomocnik skarżącego podał, że w grudniu 2002 r. prowadził kancelarię samodzielnie, nie zatrudniając żadnego personelu, osobiście wykonywał wszelkie czynności związane ze sporządzaniem pism, nadawaniem ich w urzędzie pocztowym i z powodu choroby nie mógł osobiście nadać odwołania w dniu, w którym upływał termin do jego wniesienia.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Urzędu Celnego w W. wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał stanowisko i argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Skarżący w dniu 15.10.2003 r. złożył do akt pismo procesowe zatytułowane "Uzupełnieni uzasadnienie skargi", w którym podniósł, że udzielając adwokatowi A. K. pełnomocnictwa, upoważnił go do prowadzenia sprawy i do działania w postępowaniu toczącym się przed Urzędem Celnym w P. w sprawie ustalenia wartości celnej samochodu. Organ celny I instancji nie kwestionował pełnomocnictwa, ani w trakcie prowadzonego postępowania ani po jego zakończeniu i wydaniu decyzji w dniu [...],11.2002 r., o czy świadczy fakt, ze na każdym piśmie otrzymanym z organów celnych widnieje pełnomocnik. Podkreślił, że pełnomocnictwa udzielił do postępowania w sprawie ani przed określonym organem. Stanowisko powyższe zaprezentował również na rozprawie w dniu 28 maja 2004 r., występując bez pełnomocnika.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z 30.08.2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych [Dz.U. nr 153, poz. 1271] sprawy, w których skargi, tak jak w niniejszej sprawie, zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zakres kognicji sądów administracyjnych ogranicza się do badania zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, to znaczy ustalenia, czy organ orzekający w sprawie prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy prawa, w oparciu o należycie ustalony stan faktyczny. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w omówionym zakresie należy stwierdzić, że zarzuty "skargi nie są zasadne.
Stosownie do postanowień art. 223 § 1 i § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie lub ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi.
Zgodnie z art. 152 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa w zw. z art. 262 ustawy - Kodeks celny odbierający pismo potwierdza doręczenie mu pisma własnoręcznym podpisem, ze wskazaniem daty doręczenia. Przepis ten reguluje szczegółowo sposób wypełnienia obowiązku pokwitowania odbioru pisma, który wynika z przepisu art. 144 Ord. pod.
Istotnym elementem pokwitowania jest data doręczenia pisma, z którą związane są różnego rodzaju skutki prawne, w tym m.in. początek biegu terminu środka zaskarżenia.
Z załączonego do akt administracyjnych zwrotnego potwierdzenia odbioru [k. 45] wynika, że decyzja z [...].11.2002 r. została doręczona adresatowi – A. K. w dniu 6 grudnia 2002 r., na wcześniej wskazany adres, podobnie jak postanowienie z dnia [...].02.2002 r.. Skarżący nie kwestionuje daty i prawidłowości doręczenia na wskazany przez niego adres. Termin, wynoszący 14 dni do wniesienia odwołania, upłynął 20 grudnia 2002 r.. Odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia zostały nadane w Urzędzie pocztowym w dniu 24 grudnia 2002 r.. Pełnomocnictwo podpisane przez skarżącego również nosi datę 24 grudnia 2002 r. (k.53 – orygiał, k.42 – kserokopia). Skarżący okazanego mu na rozprawie pełnomocnictwa nie kwestionował jako udzielonego adwokatowi A. K.
Zgodnie z art. 162 Ord. pod. w razie uchybienia terminu należy z ważnych powodów termin ten przywrócić na prośbę zainteresowanego, wniesioną w ciągu siedmiu dni od daty ustania przyczyny uchybienia, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.
Przywrócenie terminu do złożenia prośby jest niedopuszczalne.
Wniosek pełnomocnika – adwokata A. K. – podaję jako przyczynę uchybienia terminowi, chorobę udokumentowana zwolnieniem lekarskim w dniach od [...] do [...].12.2002 r., zatem przed data figurującą na pełnomocnictwie. Ma rację organ celny, że zwolnienie lekarskie, podane jako przyczyna uchybienia terminowi do wniesienia odwołania nie może stanowić przesłanki uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, ponieważ w tym czasie adwokat A. K. nie posiadał umocowania do reprezentowania strony.
W tej sytuacji ocena organu orzekającego, iż skarżący nie uprawdopodobnił braku swojego zawinienia, nie może zostać uznana za dowolną i mieści się w granicach swobodnego uznania.
Chybiony jest zarzut skarżącego, iż adwokat A. K. został ustanowiony w sprawie od początku jej prowadzenia przez organ celny I instancji i nie cofnął tego pełnomocnictwa, zatem błędna jest ocena i stanowisko organu odwoławczego, ze zwolnienie lekarskie pełnomocnika w ostatnim dniu terminu do złożenia odwołania stanowi usprawiedliwioną przyczynę uchybienia temu terminowi. Zarówno postanowienie z dnia [...].02.2002 r. jak i decyzja z dnia [...].11.2002 r. Naczelnika Urzędu Celnego w P. kierowane były i wysyłane wyłącznie na adres skarżącego. W żadnym z pism nie pojawia się nazwisko adwokata. Dopiero w odwołaniu z dnia 24.12.2002 r. figuruje nazwisko i pieczątka adwokata A. K. Nadal jednak brak jest pełnomocnictwa. Pełnomocnictwo i to z brakami formalnymi zostało złożone dopiero na wezwanie organów celnych skierowane do skarżącego w dniu 22.01.2003 r. Wobec braków pełnomocnictwa organ celny II instancji zwrócił się po raz pierwszy bezpośrednio do adwokata, pismem z dnia 18.03.2003 r., o nadesłanie prawidłowego pełnomocnictwa, zawierającego umocowanie do występowania przed organem II instancji. Zatem żadne pełnomocnictwo nie zostało złożone do akt przed 24.12.2002 r. i w żadnym piśmie ani decyzji przed 24.12.2002 r. nie figuruje nazwisko adwokata A. K.
Uprawnienia Sądu administracyjnego ograniczone są do badania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Badając z tego punktu widzenia rozstrzygnięcie Dyrektora Urzędu Celnego w W., Sąd uznał, że oparte ono zostało na właściwej ocenie stwierdzonych faktów i odpowiedniej interpretacji przepisów procedury administracyjnej w zakresie doręczeń i terminów.
W tej sytuacji Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, gdyż zarówno argumentacja skargi jak i analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju, że mogłyby one mieć wpływ na podjęte rozstrzygnięcie. Nie doszło do naruszenia zasady ochrony słusznego interesu skarżącej czy też zasady zaufania obywateli do organów Państwa. Wydając rozstrzygnięcie organ celny działał na podstawie przepisów prawa, prowadził postępowanie w sposób budzący zaufanie do organów celnych i podjęły wszelkie niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. W ocenie Sądu wnioski organu odwoławczego wyprowadzone z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wykraczają poza swobodną ocenę dowodów, a zatem nie naruszają prawa.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło