V SA 2333/03

WyrokWSA w Warszawie2004-07-14

Skład orzekający: Irena Kudiura, Piotr Piszczek, Michał Sowiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu celnego o uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe, wydana bez formalnego wszczęcia postępowania i bez umożliwienia stronie zapoznania się z aktami sprawy, jest zgodna z prawem?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu celnego, uznając, że postępowanie było dotknięte wadami proceduralnymi. W szczególności, organ celny nie wszczął formalnie postępowania weryfikacyjnego po kontroli zgłoszeń celnych, a także naruszył prawo strony do czynnego udziału w postępowaniu, nie wyznaczając terminu do zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji.
Stan faktyczny
Skarżący, H. D. "I.C.S. P.", zakwestionował decyzje organów celnych uznające jego zgłoszenia celne dotyczące czujników podczerwieni i części do systemów alarmowych za nieprawidłowe. Organy celne zmieniły klasyfikację taryfową towarów i nałożyły dodatkowe cło oraz odsetki. Skarżący zarzucił błędy w klasyfikacji, brak odniesienia się do jego argumentów oraz naruszenia proceduralne, w tym brak umożliwienia zapoznania się z aktami sprawy.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego. Zasądził od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Irena Kudiura, Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Asesor sądowy w WSA - Michał Sowiński (spr.), Protokolant - Marianna Igielska, po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2004 r. sprawy ze skargi H. D. "I.C.S. P." w W. na decyzję Dyrektora Izby [...] w W. z dnia [...] maja 2003 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego [...] w W. z dnia [...] listopada 2001 r. Nr [...] 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz H. D. "I.C.S. P." w W. kwotę 1257,80 zł (tysiąc dwieście pięćdziesiąt siedem złotych i osiemdziesiąt groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Na podstawie zgłoszeń celnych nr [...] z dnia [...] .11.1998 r. oraz nr [...] z dnia [...] .12.1998 r. Agencja Celna "D-C", działająca w imieniu skarżącego, zgłosiła w celu objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu m.in. czujniki podczerwieni pasywnej oraz części do systemów alarmowych stosowanych w budynkach, klasyfikując czujniki do kodu PCN 8541 40 99 0 ze stawką celną w wysokości 0%, a części do systemów alarmowych do kodu PCN 8531 90 80 0 ze stawką celną w wysokości 4,5%. Zgłoszenia celne zostały przyjęte jako spełniające wymogi formalne. Po przeprowadzeniu kontroli zgłoszeń celnych w trybie art. 83 Kodeksu celnego stwierdzono, że importowane towary zostały zaklasyfikowane do nieprawidłowego kodu Taryfy celnej. Decyzją z dnia [...] .11.2001 r. nr [...] Dyrektor Urzędu Celnego [...] w W. uznał zgłoszenia celne za nieprawidłowe i stwierdzając, iż importowane czujniki podczerwieni oraz części do systemów alarmowych stanowią kompletne urządzenia alarmowe – przeciwwłamaniowe lub przeciwpożarowe z rodzaju używanych w obiektach budowlanych, zaklasyfikował je do kodu PCN 8531 10 30 0 ze stawką celną konwencyjną 9%. Obliczył także kwotę długu celnego według nowej stawki celnej oraz stwierdził, iż od wymierzonej kwoty cła należne są odsetki wyrównawcze. W odwołaniu od decyzji organu celnego I instancji strona wniosła o jej uchylenie w części dotyczącej zmiany taryfikacji czujników podczerwieni oraz wezwania do uiszczenia odsetek wyrównawczych, wyjaśniając, iż powyższy towar spełnia swą rolę tylko wtedy gdy jest połączony z urządzeniem centralnym, ale nie koniecznie alarmowym. Skarżący wskazał na przykłady innych zastosowań czujników podczerwieni, w tym w lampach, w urządzeniach otwierających drzwi, bramy, w automatyce przemysłowej i komunikacji. Zarzucił organowi, iż nie odniósł się do zawartego w protokole z kontroli zgłoszenia celnego stwierdzenia pełnomocnika strony, iż importowany towar nie stanowi kompletnego urządzenia z pozycji 8531 10 30 0. Skarżący powołał się na uwagę 2a do sekcji XVI Taryfy celnej, która stanowi, iż części będące towarami zaliczanymi do jakichkolwiek pozycji występujących w działach 84 lub 85 należy we wszystkich przypadkach klasyfikować do tychże pozycji, jako znajdującą zastosowanie do czujników podczerwieni. Dyrektor Izby Celnej [...] w W., po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania wyjaśniającego, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Wyjaśnił, iż w wyniku kontroli zgłoszenia celnego po zwolnieniu towarów ustalono, iż importowane urządzenia tworzą system sygnalizacji włamania i napadu składający się z dwóch podzespołów tj. wykrywającego i sygnalizacyjnego włączającego się automatycznie podczas działania zespołu wykrywającego. Zespół wykrywający stanowią czujki. Natomiast centrale alarmowe (lub płytki elektroniczne central) stanowią zasadniczy element systemu, który wskazuje stany alarmowe za pomocą wskaźników wizualnych typu LED i LCD albo też za pomocą zamontowanego brzęczyka. Uwzględniając zatem stan towaru oraz regułę 2a Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej stanowiącą, iż dla towaru przedstawionego w ilości i rodzaju, który stanowi po złożeniu o zasadniczym charakterze całego wyrobu gotowego klasyfikacje należy ustalić jak dla wyrobu gotowego wwiezionego w stanie niezmontowanym, w ocenie organu odwoławczego zasadne stało się dokonanie klasyfikacji spornego towaru do kodu PCN 8531 10 30 0. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż powoływana w odwołaniu opinia Głównego Urzędu Ceł z [...] .02.1993 r. nie może być traktowana jako normatywna wykładnia taryfikacyjna, gdyż pismo to stanowiło wewnętrzną urzędową informację dotyczącą detektorów podczerwieni. Dyrektor Izby Celnej odnosząc się do zarzutu braku przesłanek do zastosowania art. 222 § 4 Kodeksu celnego zaznaczył, iż zgłoszenie towaru przez wyspecjalizowaną w zakresie prawa celnego Agencję Celną do procedury dopuszczenia do obrotu z kodem PCN 8541 40 90 0 było działaniem nieprawidłowym, wynikającym z zaniedbania obowiązku ustalenia prawidłowego kodu PCN poprzez chociażby wystąpienie z wnioskiem o wydanie wiążącej informacji taryfowej. W skardze na powyższą decyzję wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obydwu instancji zarzucając, że zostały one wydane z rażącym naruszeniem art. 233 § 1 w związku z art. 200 oraz art. 123 Ordynacji podatkowej poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji wydanej bez wyznaczenia stronie trzydniowego terminu do zapoznania się z aktami. Ponadto, skarżący zarzucił organom obu instancji, iż wydane decyzje zawierają błędne dane co do oznaczenia strony postępowania, gdyż dotyczą one innych zgłoszeń celnych, których nie dokonywał skarżący. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Celnej [...] w W. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko oraz argumentację zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. W myśl art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie, tak jak w niniejszej sprawie, nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Uprawnienie do dokonywania tzw. kontroli postimportowej zgłoszenia celnego wynika z treści art. 83 § l Kodeksu celnego. Na podstawie tego przepisu organ celny może w szczególności (zgodnie z § 2 ww. przepisu) kontrolować dokumenty i dane handlowe dotyczące operacji przywozu lub wywozu towarów objętych zgłoszeniem, jak również późniejszych operacji handlowych dotyczących tych towarów. Stosownie do art. 83 § 3 Kodeksu celnego, jeżeli z kontroli zgłoszenia celnego po zwolnieniu towaru wynika, że przepisy regulujące procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawdziwe, nieprawidłowe lub niekompletne dane lub dokumenty, organ celny podejmuje niezbędne działania w celu właściwego zastosowania przepisów prawa celnego, biorąc pod uwagę nowe dane. W ocenie Sądu uprawniony jest, podniesiony w trakcie rozprawy, zarzut skarżącego, iż postępowanie przed organem celnym I instancji dotknięte było wadą polegającą na nie wydaniu, po zakończeniu kontroli zgłoszeń celnych, postanowień o wszczęciu z urzędu postępowań celnych dotyczących weryfikacji zgłoszeń celnych (k. 33 akt sądowych). W niniejszej sprawie, w wyniku dokonanej po zwolnieniu towaru kontroli zgłoszeń celnych z [...] .11.1998 r. oraz [...] .12.1998 r. organ zakwestionował prawidłowość klasyfikacji taryfowej importowanego towaru. Konsekwencją postępowania kontrolnego powinno być w takim przypadku wydanie postanowienia o wszczęciu postępowania na podstawie art. 165 § 2 i 4 Ordynacji podatkowej. Przyjęcie argumentacji, iż w sprawie nie powinno być wydane postanowienie o wszczęciu postępowania prowadziłoby do tego, że w sprawie celnej toczyłoby się postępowanie bez formalnego powiadomienia stron o wszczęciu tego postępowania. Należy zauważyć, że w przedmiotowej sprawie od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego do dnia uruchomienia postępowania kontrolnego upłynęły ponad 2 lata. Zastosowanie w takiej sytuacji art. 65 § 7 Kodeksu celnego, który stanowi, że jeżeli organ celny po przyjęciu zgłoszenia celnego wydaje decyzję, w której uznaje zgłoszenie celne za prawidłowe lub nieprawidłowe, nie wydaje się postanowienia o wszczęciu postępowania, a za datę wszczęcia postępowania przyjmuje się datę przyjęcia zgłoszenia celnego, skutkowałoby tym, że formalnie postępowanie toczyłoby się, przy czym ani strona ani organ nie mieliby świadomości, że takie postępowanie jest w toku. Za zasadny należy uznać również zarzut naruszenia przez organ pierwszej instancji przepisu art. 200 Ordynacji podatkowej poprzez wydanie decyzji bez wyznaczenia stronie trzydniowego terminu do zapoznania się z aktami. Rozważany przepis stanowi element i przejaw realizacji zasady procesowej zapewnienia czynnego udziału strony w postępowaniu celnym zgodnie z art. 123 Ordynacji podatkowej, który stanowi, iż organy celne obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów oraz zgłoszonych żądań. Sąd nie podziela argumentacji Dyrektora Izby Celnej, iż jako wyznaczenie terminu do zapoznania się z aktami należy potraktować zapisy w protokołach z kontroli zgłoszeń celnych z dnia [...] .11.2001 r. informujące przedstawiciela kontrolowanej osoby o przysługującym prawie zgłaszania zastrzeżeń odnośnie konkretnych faktów ujętych w protokole oraz złożenia dodatkowych wyjaśnień w terminie 7 dni od dnia podpisania protokołu (k. 19 akt sądowych). Skarżącego przy sporządzaniu protokołów z kontroli zgłoszeń celnych reprezentował T. T., którego zakres umocowania, zgodnie z treścią pełnomocnictwa z 5.11.2001 r., obejmował jedynie czynności związane z udziałem w protokołach z kontroli zgłoszeń celnych. Oświadczenie pełnomocnika ustanowionego do konkretnej czynności postępowania, iż nie będzie on składał dodatkowych wyjaśnień w wyznaczonym terminie nie może zostać uznane za końcowe oświadczenie strony co do wszystkich zebranych w sprawie dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Sąd nie podzielił natomiast zarzutu skierowania decyzji organów obu instancji do osoby nie będącej stroną w sprawie. Organy celne zasadnie uznały, iż błąd polegający na nieprawidłowym oznaczeniu kodu oddziału celnego stanowi oczywistą omyłkę podlegającą sprostowaniu w trybie określonym w art. 215 Ordynacji podatkowej. Proste zestawienie błędnego określenia numeru SAD z innymi elementami decyzji wskazuje jednoznacznie, iż skarżący jest podmiotem postępowania dotyczącego weryfikacji zgłoszeń celnych. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) uchylił decyzje organów obydwu instancji, jako wydane z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rozstrzygnięcie dotyczące wykonania zaskarżonej decyzji zostało wydane przez Sąd na podstawie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło