V SA 2416/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA H. Szafrańska-Falkiewicz, Sędziowie NSA P. Piszczek (spr.), C. Zieliński, Protokolant A. Milewska, po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] marca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie Pozbawienie uprawnień kombatanckich uchyla decyzję I i II instancji Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] .05.2003 r. – stosownie do treści art. 127 § 1 pkt 1 kpa oraz bliżej nieokreślonych przepisów ustawy z dnia 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tj. Dz.U. Nr 42 z 2002 r., poz. 371) – po ponownym rozpatrzeniu sprawy na wniosek E. S., utrzymał własną decyzję z dnia [...] .03.2003 r. W motywach – po przedstawieniu istoty wcześniejszych postępowań – Organ wskazał, że "wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie zasługuje na uwzględnienie. Dotychczasowe ustalenia odpowiadają stanowi faktycznemu, a decyzja o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich zgodna jest z obowiązującym prawem". W skardze – wnoszącej o "sprawiedliwe i dokładne rozpatrzenie sprawy" podniesiono zarzut naruszenia szeregu przepisów powołanej ustawy o kombatantach (...). Autor skargi nawiązuje też do wcześniejszych rozstrzygnięć Naczelnego Sądu Administracyjnego, a także zebranego w sprawie materiału dowodowego, wywodząc, że będzie dochodził należnych mu uprawnień kombatanckich w Europejskim Trybunale Praw Człowieka w Strasburgu. W odpowiedzi na skargę – żądając jej oddalenia – Kierownik Urzędu podniósł argumenty zbieżne z motywami zaskarżonych aktów administracyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie jest zasadna. Na wstępie zauważyć należy, że w myśl art. 36 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przepis ten określa podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się postępowania. Jest nią – bez wątpienia – sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że podstawowym celem kontroli sądowej jest eliminowanie z obowiązującego porządku prawnego aktów (zwłaszcza decyzji i postanowień) i czynności organów administracji publicznej niezgodnych z prawem i przywrócenie stanu zgodnego z prawem. Ta funkcja kontroli sądowej jest istotna zarówno z punktu widzenia podmiotu skarżącego jak i całego aparatu administracyjnego państwa, który winien być zainteresowany w eliminowaniu z obrotu prawnego niezgodnych z prawem aktów i czynności swoich funkcjonariuszy. Prawidłowość, a tym samym legalność działania organów administracyjnych stanowi bowiem istotny element efektywności i istotną przesłankę istnienia społecznej akceptacji działania aparatu administracyjnego państwa. Stopień zaś akceptacji działania tego aparatu, jest przenoszony na ocenę funkcjonowania całego państwa. Wadą przeprowadzonego postępowania administracyjnego jest przede wszystkim to, iż trybu, w jakim skarżący domaga się uchylenia bądź zmiany decyzji, nie wolno domniemywać. Przepis wyraźnie stanowi (art. 235 § 1 kpa), że "skargę ... uważa się zależnie od jej treści za żądanie wznowienia postępowania lub za żądanie stwierdzenia nieważności decyzji albo jej uchylenia lub zmiany z urzędu." Tak więc należało zwrócić się do skarżącego by ten wybrał jedną z opcji. Za nieuzasadniony natomiast należy uznać wniosek, iż skoro "pismo... nie zawierało ustawowych przesłanek do wznowienia postępowania bądź stwierdzenia nieważności decyzji, wniosek strony uznany został... za wniosek o zmianę decyzji w trybie art. 154 kpa". Być może strona – precyzując żądanie – wskazałaby ustawowe przesłanki, o których była mowa. Zwrócić też trzeba uwagę, iż wydane w sprawie decyzje w ogóle nie odnoszą się ani do treści żądania, ani do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Tak np. ostatni akt administracyjny wydany w sprawie, którego treść motywów przytoczono wyżej, nie odnosi się do zarzutów wniesionego środka zaskarżenia. Na dodatek błędnie nawiązuje się do decyzji o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich, gdy w rozstrzygnięciu decyzji Organu I instancji mowa jest o decyzji o pozbawieniu uprawnień kombatanckich. Mając na względzie potrzebę przeprowadzenia postępowania administracyjnego zgodnego z kpa (w tym również widząc potrzebę powołania w decyzji konkretnych przepisów ustawy o kombatantach) Sąd stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1c, art. 200 powołanego Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (uznając, iż naruszenie przepisów proceduralnych mogło mieć wpływ na wynik sprawy), orzekł jak w sentencji.