V SA 2463/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA del. do WSA - Urszula Raczkiewicz Sędzia NSA del. do WSA - Kazimierz Brzeziński (spr.) Sędzia WSA - Irena Kudiura Protokolant - Beata Smulska po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi S. J. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] września 2001 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego - uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] stycznia 2001 r. Nr [...] Zaskarżoną decyzją, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, po ponownym rozpatrzeniu sprawy utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] stycznia 2001 r. Nr [...] , którą umorzył postępowanie administracyjne w sprawie z wniosku S. J. o przyznanie uprawnień kombatanckich z tego względu, że wniosek o przyznanie uprawnień został złożony przez zainteresowanego po upływie terminu ([...] .12.1998 r.) przewidzianego w art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.). W skardze do Sądu z 10 października 2001 r. S. J. wyjaśnił, że urodził się w więzieniu w dniu [...] lutego 1949 r., gdzie przebywała jego matka – A. J., skazana wyrokiem Wojskowego Sądu Rejonowego z dnia [...] stycznia 1949 r., sygn. akt Sr [...] za czyn z art. 18 § 1 w zw. z art. 14 § 1 dekretu z dnia 13 czerwca 1946 r., uznana winną tego, że mając wiarygodną wiadomość, że w mieszkaniu jej przebywali członkowie związku mający na celu popełnienie zbrodni, nie zawiadomiła o tym organów ścigania. Wyrok ten został unieważniony postanowieniem Sądu Wojewódzkiego w [...] z dnia [...] lutego 1994 r. sygn. akt. [...] w związku z ustaleniem przez ten Sąd, ze skazanie A. J. miało bezpośredni związek z działalnością na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. Skarżący podniósł, że skoro jego matka z powodu doznanych represji otrzymała uprawnienia kombatanckie, to także on jako osoba osadzona w więzieniu i podlegająca represjom razem z matką, powinien również otrzymać uprawnienia kombatanckie "... z dniem otrzymania ich przez jego matkę". Postanowieniem z dnia 9 lipca 2002 r. sygn. akt V SA 2755/01 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie zawiesił postępowanie sądowe wskazując, ze rozpoznanie skargi zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny pytania prawnego, czy art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach ustalający końcowy termin do składania wniosków o przyznanie uprawnień kombatanckich jest zgodny z Konstytucją RP. Wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2003 r. sygn. akt SK 4/02 (OTK-A 2003/4/31) Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach jest niezgodny z art. 2 i art. 32 Konstytucji RP. W związku z wydaniem przez Trybunał Konstytucyjny powyższego wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 11 czerwca 2003 r. podjął zawieszone postępowanie sądowe. Z kolei Kierownik Urzędu postanowieniem z dnia [...] października 2003 r., na podstawie art. 145a § 1 i 2 kpa, wznowił postępowanie administracyjne umorzone decyzją z dnia 12 stycznia 2001 r., utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...] września 2001 r., a następnie decyzją z dnia [...] listopada 2003 r. Nr [...] , na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy o kombatantach, przyznał skarżącemu uprawnienia kombatanckie z tytułu uwięzienia w okresie od lutego 1949 r. do czerwca 1949 r. wraz z matką represjonowaną za działalność polityczną. Wydając decyzję z [...] listopada 2003 r. Kierownik Urzędu z naruszeniem art. 151 § 1 pkt 2 kpa, nie uchylił decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego. W związku z wydaniem przez Kierownika Urzędu decyzji z dnia [...] listopada 2003 r., skarżący w piśmie z 7 stycznia 2004 r. podtrzymał swoją skargę z 10 października 2001 r. w całości i wniósł o wydanie postanowienia zobowiązującego ZUS do zaliczenia go do inwalidów wojennych ze względu na utratę słuchu spowodowaną pobytem w więzieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr153,poz.1270) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Powyższe przepisy mają zastosowanie do rozpoznania niniejszej sprawy na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W myśl art. 97 § 1 sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W myśl przytoczonych przepisów do kompetencji sądów administracyjnych nie należy wydawanie decyzji o przyznaniu uprawnień kombatanckich lub uprawnień inwalidy wojennego, o co wnosi skarżący, lecz kontrola zgodności z prawem decyzji administracyjnych, postanowień i innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W związku z tak ustanowionymi kompetencjami sądu administracyjnego rozpoznanie skargi wymagało ustalenia przez Sąd, czy wydane przez Kierownika Urzędu decyzje w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego są zgodne z prawem i mogą być pozostawione w obrocie prawnym jak uczynił to Kierownik Urzędu. Stwierdzenie przez Trybunał Konstytucyjny, że art. 23 ust. 3 ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.), powołany w podstawie prawnej decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego, jest niezgodny z Konstytucją RP, stanowiło podstawę do żądania przez skarżącego na podstawie art. 145a kpa wznowienia postępowania administracyjnego. Wobec zaistnienia w sprawie naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił obydwie decyzje Kierownika Urzędu w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego. W konsekwencji uchylenia tych decyzji, rozpatrzenia wymagać będzie przez Kierownika Urzędu wniosek skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej na decyzję z [...] listopada 2003 r.