V SA 2654/03
WyrokWSA w Warszawie2004-06-04
Skład orzekający: Barbara Wasilewska, Małgorzata Dałkowska-Szary, Beata Krajewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy agencja celna, która dokonała zgłoszenia celnego na podstawie sfałszowanego upoważnienia, może być uznana za dłużnika celnego?Ratio decidendi
Agencja celna, która dokonuje zgłoszenia celnego na podstawie sfałszowanego upoważnienia do działania w imieniu lub na rzecz innej osoby, jest traktowana jako działająca we własnym imieniu i na własną rzecz, co czyni ją dłużnikiem celnym zgodnie z art. 255 Kodeksu celnego. W takiej sytuacji organy celne mają uzasadnioną podstawę do zakwestionowania wartości transakcyjnej podanej w dokumentach i ustalenia wartości celnej na podstawie innych metod.Stan faktyczny
Agencja celna zgłosiła do obrotu samochód osobowy, dołączając fakturę i ocenę techniczną wskazującą na uszkodzenia. Organ celny uznał zgłoszenie za nieprawidłowe, kwestionując wartość celną ze względu na podejrzenie fałszerstwa dokumentów (faktury i upoważnienia do reprezentacji). Postępowanie karne wykazało, że upoważnienie było sfałszowane, a T. J., rzekomy importer, nigdy nie był za granicą i nie udzielił upoważnienia. Sąd administracyjny rozpatrywał skargę agencji celnej na decyzję Dyrektora Izby Celnej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego o uznaniu zgłoszenia za nieprawidłowe i określeniu długu celnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Barbara Wasilewska Sędziowie : NSA - Małgorzata Dałkowska-Szary (spr.) WSA - Beata Krajewska Protokolant – Marianna Igielska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2004 r. sprawy ze skargi V. Agencja Celna G. P., J. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] maja 2003 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe i określenia kwoty wynikającej z długu celnego - oddala skargę -
W dniu 05.04.2000r. Agencja Celna V. G. P., J. S., legitymując się upoważnieniem do działania jako przedstawiciel bezpośredni T. J. zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu według zgłoszenia celnego [...] towar w postaci samochodu osobowego m-ki Toyota [...], nr podwozia [...], rok produkcji [...]. Do zgłoszenia celnego dołączono fakturę handlową z dnia [...].08.1999r. na kwotę [...] [...] wystawioną dla kupującego T. J. przez [...] TOYOTA z K. oraz ocenę techniczną Nr [...] z dnia [...].04.2000r. wystawioną przez Uprawnionego Rzeczoznawcę Stowarzyszenia Rzeczoznawców Techniki Samochodowej i Ruchu Drogowego Oddz. w B. J. J. Z ww. oceny wynikało, że samochód jest w stanie uszkodzonym (przez powódź) i zużycie pojazdu wynosi 65%.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2003r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 207 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 262, art. 13 § 1, art. 21, art. 23 §1, art. 35 § 1, art. 65 § 4 pkt. 2 lit. b, art. 83, art. 85 § 2 i art. 209 Kodeksu celnego - Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. uznał powyższe zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie dotyczącym wartości celnej ustalając tę wartość na kwotę [...] [...] i orzekł, że kwota cła wynosi [...] zł. Przedmiotowa decyzja została skierowana do Agencji Celnej V. G. P., J. S., która - w ocenie organu - zgodnie z art. 209 § 3 Kodeksu celnego jako zgłaszający jest dłużnikiem.
Po rozpatrzeniu odwołania strony, Dyrektor Izby Celnej w W. decyzją z dnia [...] maja 2003 r Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 233 § 1 pkt. 1 Ordynacji podatkowej, art. 262, art. 13 § 1, art. 21, art. 35 § 1, art. 65 § 4 pkt. 2 lit. b w zw. z art. 23 § 7, art. 25 § 1, art. 85 § 1 i art. 209 Kodeksu celnego. Organ odwoławczy wskazał, że w przedmiotowej sprawie przyjęta przez organ l instancji metoda ustalania wartości celnej importowanego pojazdu (metoda wartości transakcyjnej określona w art. 23 § 1 Kodeksu celnego) jest niewłaściwa. Jednakże mając na uwadze, że kompetencje organu odwoławczego obejmują zarówno korygowanie wad polegających na niewłaściwej ocenie okoliczności faktycznych bądź postępowania administracyjnego, wad prawnych decyzji organu l instancji polegających na niewłaściwie zastosowanym przepisie prawa materialnego, Dyrektor Izby Celnej w W. powołał w swojej decyzji właściwą podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz zawarł uzasadnienie prawne decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Powyższa korekta nie miała wpływu na wysokość długu celnego, a organ II instancji nie mając wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy i nie stwierdzając potrzeby przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia materiału dowodowego, miał obowiązek zastosować w swojej decyzji instytucję reformacji i orzec co do istoty sprawy.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że zgodnie z art. 85 § 1 Kodeksu celnego należności celne przywozowe są wymagalne według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących. Stosownie zaś do art. 23 § 1 tego kodeksu wartością celną jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny, o ile jest to konieczne, z uwzględnieniem art. 30 i art. 31 ustawy. Z kolei art. 23 § 7 Kodeksu celnego stanowi, iż wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną w przypadku, gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionował wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących do określania wartości celnej, które należy dołączyć do zgłoszenia celnego, albo gdy nie zostaną one przedstawione przez zgłaszającego. W przedmiotowej sprawie ustalono, że samochód marki Tayota [...] nr VIN [...] został wyprodukowany w grudniu 1999 r. z przeznaczeniem na rynek [...] (pismo Toyota Motor Poland z dnia 19.08.2002 r. ). Natomiast z dokumentów załączonych do zgłoszenia celnego wynika, że został zakupiony przez Pana T. J. w dniu [...].08.1999 r. (a więc zanim jeszcze został wyprodukowany). W trakcie dochodzenia przeprowadzonego przez Prokuraturę Rejonową W. ustalono, że T. J. nigdy nie był za granicą a podpis złożony na dokumencie "UPOWAŻNIENIE" dla Agencji Celnej V. do działania w formie przedstawicielstwa bezpośredniego nie jest autentycznym podpisem T. J. Ponadto, w dniu [...].07.2000 r. powołano biegłego sądowego w zakresie Techniki i Eksploatacji Pojazdów Samochodowych, który w opinii technicznej z dnia [...].07.2000 r. nie stwierdził zniszczenia powłoki lakierowanej pojazdu, oraz zniszczeń i braków elementów osprzętu nadwozia i silnika wskazanych w [...] nr [...] z dnia [...].04.2000 r. załączonej do zgłoszenia celnego. Biegły sądowy nie stwierdził też śladów mogących świadczyć o zatopieniu pojazdu podczas powodzi, śladów dokonywania napraw blacharskich nadwozia oraz lakierowania całości lub poszczególnych jego elementów).
Z informacji uzyskanych od [...] [...] Policji Konnej wynika, że przedstawiona do zgłoszenia celnego faktura b/n z dnia [...].08.1999 r. jest fałszywa. [...] Policja ustaliła, że pojazd marki Tayota [...] nr VIN [...] objęty zgłoszeniem celnym nr [...] z dnia [...].04.2000 r. został sprzedany w dniu [...].01.2000 r. przez K. S. L. TOYOTA firmie E. A. M. T. za sumę [...] [...]. Potwierdzeniem transakcji zawartej przez ww firmy jest umowa sprzedaży. Porównując oba dokumenty tj. umowę sprzedaży z dnia [...].01.2000 r. oraz fakturę z dnia [...].08.1999 r. nie ma wątpliwości, że dotyczą tego samego pojazdu TOYOTA [...] nr [...]. Rzeczywista wartość importowanego samochodu była inna niż to wynika z faktury załączonej do zgłoszenia celnego. Faktura wystawiona została przez firmę [...] TOYOTA w dniu [...].08.1999 r. a więc jeszcze przed wyprodukowaniem pojazdu..
Ocena techniczna nr [...] z dnia [...].04.2000 r. załączona do zgłoszenia celnego określająca stopień uszkodzeń pojazdu nie jest wiarygodnym dokumentem w świetle ujawnionej w drodze weryfikacji faktury oraz ustaleń dokonanych podczas postępowania wyjaśniającego. Zgodnie z treścią oceny technicznej nr [...] z dnia [...].04.2000 r przedmiotowy samochód był uszkodzony w 65%. Twierdzenie to należy poddać w wątpliwości w kontekście innych okoliczności tj. przeprowadzonego dowodu z opinii biegłego sądowego w zakresie Techniki i Eksploatacji Pojazdów Samochodowych (który w opinii technicznej z dnia [...].07.2000 r. nie stwierdził zniszczenia powłoki lakierowanej pojazdu, oraz zniszczeń i braków elementów osprzętu nadwozia i silnika, nie stwierdził też śladów mogących świadczyć o zatopieniu pojazdu podczas powodzi, śladów dokonywania napraw blacharskich nadwozia oraz lakierowania całości lub poszczególnych jego elementów), faktu, iż w dniu [...].04.2000 r. przedmiotowy pojazd został sprzedany za pośrednictwem komisu AUTO-SALON A. K. z K. (umowa sprzedaży nr [...] z dnia [...].04.2000 r.) za kwotę [...],- zł
W niniejszej sprawie, w ocenie Dyrektora Izby Celnej w W., wartość celną samochodu należało ustalić na podstawie art. 25 § 1 Kodeksu celnego.
Dyrektor Izby Celnej w W. uznał, iż uzyskana w drodze pomocy prawnej umowa sprzedaży z dnia [...].01.2000 r. jest dokumentem potwierdzającym cenę samochodu osobowego marki TOYOTA [...] nr [...], który następnie został zgłoszony do procedury dopuszczenia do obrotu w dniu [...].04.2000 r. przez Agencję Celną V. G. P., J. S. Kwota wyszczególniona na ww umowie sprzedaży ([...] [...]) powinna więc zostać przyjęta za wartość celną przedmiotowego samochodu.
Ze względu na fakt, iż oba dokumenty dotyczą tego samego samochodu (TOYOTA [...] nr [...]) należało zastosować przepis art. 25 Kodeksu celnego, zgodnie z którym za wartość celną przyjmuje się wartość transakcyjną identycznego towaru.
Odnosząc się do zarzutu strony, że zaskarżona decyzja została skierowana do Agencji Celnej V. G. P., J. S. jako do niewłaściwej strony, organ odwoławczy wskazał, że godnie z art. 209 § 1 pkt 1 Kodeksu celnego dług celny w przywozie powstaje w wypadku dopuszczenia do obrotu towaru podlegającego należnościom celnym przywozowym. § 3 ww. przepisu stanowi, że dłużnikiem jest zgłaszający. Stosownie zaś do postanowień art. 3 § 1 pkt 3 Kodeksu celnego dłużnikiem jest każda osoba zobowiązana do zapłacenia kwoty wynikającej z długu celnego. Strona nie kwestionuje, że była w niniejszej sprawie zgłaszającym. Taki status podmiotowy nakłada na taką osobę określony obowiązek - w przypadku powstania długu celnego uiszczenie kwoty wynikającej z długu celnego. Dokonując w dniu [...].04.2000r. zgłoszenia celnego przedmiotowego samochodu m-ki [...] do procedury dopuszczenia do obrotu, Agencja Celna V. G. P., J. S. przedłożyła upoważnienie podpisane przez Pana T. J. do działania w formie przedstawicielstwa bezpośredniego. Jednakże postępowanie prowadzone przez Prokuraturę Rejonową W wykazało, że T. J. nigdy nie sprowadzał z zagranicy żadnego samochodu, a podpis na upoważnieniu dla Agencji Celnej V. z dnia [...].04.2000r. nie jest podpisem T. J. którego danymi osobistymi posłużono się przy przywozie samochodu do Polski. Wobec niewykrycia sprawcy przestępstwa postanowieniem z dnia [...].06.2002r. sygn. akt [...] Prokuratura Rejonowa W. umorzyła śledztwo. W ocenie organu w rozpatrywanej sprawie nie można zatem uznać, że ww. agencja celna działała jako przedstawiciel bezpośredni, a więc w imieniu i na rzecz T. J. W myśl zaś art. 255 Kodeksu celnego osobę, która dokonuje czynności bez upoważnienia do działania w imieniu lub na rzecz innej osoby, albo osobę, która dokonuje czynności w imieniu lub na rzecz innej osoby bez upoważnienia do jej reprezentowania, uważa się za działającą we własnym imieniu i na swoją rzecz.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzupełnionej pismem procesowym z dnia 12 stycznia 2004 r., Agencja Celna V. G. P., J. S. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji. Zaskarżonym decyzjom zarzuciła:
1) obrazę przepisów prawa materialnego, a to art. 255 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz.U. Nr 23, poz. 117 ze zm.), polegającą na dowolnym uznaniu, iż agencja celna dokonująca czynności w oparciu o udzielone jej upoważnienie do reprezentowania Pana T. J., które okazało się następnie sfałszowane przez nieustalona osobę, może być uznana za działającą we własnym imieniu i na swoją rzecz,
2) rażącą obrazę przepisów postępowania, która miała istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 233 § l pkt l ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz.926 z późn. zm.), polegającą na utrzymaniu przez organ odwoławczy w mocy decyzji organu I instancji z jednoczesnym dokonaniem de facto jej zmiany przez powołanie właściwej podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz zawarcie uzasadnienia prawnego decyzji.
Uzasadniając zarzuty naruszenia prawa materialnego skarżąca wskazała, że agencja celna jako przedstawiciel bezpośredni w rozumieniu art. 253 § 1 Kodeksu celnego, działa w imieniu i na rzecz osoby swojego mocodawcy. W takim przypadku, zgłaszającym, a zarazem dłużnikiem jest osoba, która upoważniła agencję do wykonywania określonych czynności związanych z obrotem towarowym z zagranicą. Agencja celna występująca jako przedstawiciel bezpośredni zawsze dokonuje czynności w imieniu i na rzecz osoby reprezentowanej (art. 253 § l pkt l Kodeksu celnego) i tym samym nie jest zgłaszającym, ani w konsekwencji dłużnikiem. W niniejszej sprawie organ celny ustalił, iż pełnomocnictwo udzielone Agencji Celnej V. przez T. J. zostało sfałszowane. W toku prowadzonego postępowania ustalono również, iż samochód marki TOYOTA [...] został sprzedany za pośrednictwem komisu. Podpis T. J. na umowie sprzedaży również został sfałszowany. Osoba, która posługiwała się dowodem osobistym T. J. i podpisała umowę sprzedaży oraz pełnomocnictwo dla Agencji Celnej V. wprowadziła w błąd nabywcę samochodu marki TOYOTA [...], Agencję Celną V. oraz organ celny. Agencja Celna V. nie może ponosić odpowiedzialności za czynności podjęte na skutek przestępnego wprowadzenia jej w błąd. Zdaniem strony skarżącej przepis art. 255 Kodeksu celnego odnosi się do przypadku, gdy dana osoba, pomimo braku upoważnienia do działania w imieniu lub na rzecz innej osoby, w postępowaniu w sprawach celnych deklaruje i działa w imieniu i na rzecz innej osoby (tzw. rzekome przedstawicielstwo). Ten przypadek nie miał miejsca w sprawie niniejszej. Brak jest zatem podstawy do uznania, iż Agencja Celna V. może ponosić odpowiedzialność za dług celny.
W sferze dotyczącej naruszenia przepisów prawa procesowego skarżąca zarzuciła, że rozstrzygnięcie organu odwoławczego nie może być podejmowane w oderwaniu od rozstrzygnięcia, jakie zapadło w pierwszej instancji. Organ drugiej instancji zobowiązany jest uchylić decyzję, która w jego ocenie, narusza przepisy prawa materialnego i orzec co do istoty sprawy. W niniejszej sprawie Dyrektor Izby Celnej w W. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję dokonując jednocześnie de facto jej zmiany, polegającej na powołaniu właściwej podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz zawarciu uzasadnienia prawnego decyzji. Sposób działania organu odwoławczego rażąco narusza przepis art. 233 powołanej wyżej ustawy Ordynacja podatkowa. Uzasadnia to stwierdzenie przez Naczelny Sąd Administracyjny nieważności zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w W. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko i argumentację zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Wobec tego, że w sprawie niniejszej skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. a postępowanie nie zostało przed tym dniem zakończone, stosownie do art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2003 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), do rozpoznania skargi właściwy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Zgodnie zaś z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 i art. 13 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając czy właściwie zastosowano przepisy prawa materialnego oraz przestrzegano przepisów proceduralnych w postępowaniu administracyjnym. Tylko w przypadku naruszenia prawa Sąd władny jest wzruszyć zaskarżoną decyzję. Nie każde jednak naruszenie prawa daje Sądowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Art. 145 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że decyzje lub postanowienia podlegają uchyleniu w razie stwierdzenia:
1) naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
2) naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
3) naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy
W niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził, aby organy celne naruszyły prawo w stopniu określonym ww. przepisem.
Nieprzytoczenie wszystkich przepisów prawa , które powinny być wskazane w decyzji organu I instancji, nie powoduje samo przez się takiej wady, która skutkuje uchyleniem decyzji.
Organ II instancji jest organem powołanym do merytorycznego rozpoznania sprawy i wskazane wyżej uchybienie organu I instancji może naprawić przywołując właściwą podstawę prawną rozstrzygnięcia zawartego w decyzji. Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji oznacza bowiem utrzymanie jej podstawowego elementu jakim jest rozstrzygnięcie. Rozstrzygnięcie dotyczyło uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe i ustalenia kwoty wynikającej z długu celnego i podstawą materialnoprawną tego rozstrzygnięcia wskazaną przez organy obu instancji jest przepis art. 64 § 4 pkt. 2 lit. b Kodeksu celnego.
Organ II instancji właściwie powołał się na przepis art. 233 § 1 pkt. 1 Ordynacji podatkowej oraz przepisy prawa materialnego – ustawy Kodeks celny.
W niniejszej sprawie organy celne dokonały trafnego rozstrzygnięcia.
W myśl art. 23 § 7 Kodeksu celnego, wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną, o której mowa w §1, w wypadku gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionował wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej, które należy dołączyć do zgłoszenia celnego, albo gdy nie zostaną one przedłożone do zgłoszenia celnego.
W ocenie Sądu, organy celne miały uzasadnioną podstawę do zakwestionowania ceny transakcyjnej podanej w rachunku dołączonym do zgłoszenia celnego. [...] Policja ustaliła, że pojazd marki Toyota [...] nr VIN [...] objęty zgłoszeniem celnym nr [...] z dnia [...].04.2000 r. został sprzedany w dniu [...].01.2000 r. przez K. S. L. T. firmie E. A. M. T. za sumę [...] [...]. Potwierdzeniem transakcji zawartej przez ww firmy jest umowa sprzedaży. Porównując oba dokumenty tj. umowę sprzedaży z dnia [...].01.2000 r. oraz fakturę z dnia [...].08.1999 r. nie ma wątpliwości, że dotyczą tego samego pojazdu TOYOTA [...] nr [...]. Rzeczywista wartość importowanego samochodu była inna niż to wynika z faktury załączonej do zgłoszenia celnego. Dokonanie takiej oceny mieściło się w granicach uprawnień orzekających w sprawie organów celnych. Organ celny ustalając wartość celną towaru nie jest bezwzględnie związany treścią składanych dokumentów oraz deklarowaną wartością celną, bowiem podlegają one kontroli w granicach swobodnej oceny dowodów (por. wyrok NSA z 22.05.2003 Sygn. akt V S.A. 3446/02). W zaskarżonej decyzji w sposób przekonujący wykazano niewiarygodność przedstawionej przez skarżącego faktury, stanowisko to nie wykracza poza granice swobodnej oceny dowodów.
Odrzucenie wartości transakcyjnej powoduje, iż organ celny ustala wartość celną według jednej z metod wymienionych w art. 25 – 29 ustawy Kodeks celny. Wybór metody nie jest dowolny, albowiem dopiero niemożność zastosowania metody wcześniejszej uzasadnia skorzystanie z następnej. W ocenie Sądu, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji trafnie dokonano ustalenia wartości celnej na podstawie art. 25 Kodeksu celnego, ustalając tę wartość na kwotę [...] [...], czego konsekwencją było określenie kwoty wynikającej z długu celnego na [.;.] zł.
Sąd podziela również stanowisko organów celnych, że przedmiotowej sprawie dłużnikiem jest Agencja Celna V. G. P., J. S.
Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 pkt 23 Kodeksu celnego, zgłaszającym jest: a) osoba, która dokonuje zgłoszenia celnego we własnym imieniu na swoją rzecz; b) osoba, która dokonuje zgłoszenia we własnym imieniu na cudzą rzecz; c) albo osoba, w której imieniu dokonuje się zgłoszenia celnego.
Stosownie natomiast do przepisu art. 255 Kodeksu celnego osobę, która dokonuje czynności bez upoważnienia do działania w imieniu lub na rzecz innej osoby, albo osobę, która dokonuje czynności w imieniu lub na rzecz innej osoby bez upoważnienia do jej reprezentowania, uważa się za działającą we własnym imieniu i na własną rzecz,
Natomiast, wedle art. 66 § 1 Kodeksu celnego, "zgłoszenia celnego może dokonać osoba mogąca przedstawić organom celnym, bezpośrednio lub przez przedstawiciela, towar, którego dotyczy zgłoszenie, jak również wszystkie dokumenty, których przedstawienie jest niezbędne do objęcia towaru procedurą celną, do której jest zgłaszany", przy czym art. 253 § 1 Kodeksu celnego stanowi, że: "Przedstawicielstwo może być: 1) bezpośrednie - jeżeli przedstawiciel działa w imieniu i na rzecz innej osoby, 2) pośrednie - jeżeli przedstawiciel działa we własnym imieniu, lecz na rzecz innej osoby". W konsekwencji, w art. 209 § 3 Kodeksu celnego mowa jest już wyłącznie o 'zgłaszającym' i o 'przedstawicielstwie pośrednim' jako o 'dłużnikach celnych': "Dłużnikiem jest zgłaszający. W wypadku przedstawicielstwa pośredniego, o którym mowa w art. 253 § 1 pkt 2, dłużnikiem jest również osoba, na rzecz której składane jest zgłoszenie celne. (...)" Oznacza to, że w wypadku, gdy zgłoszenia celnego dokonuje podmiot działający w ramach tzw. przedstawicielstwa bezpośredniego, a więc działający 'w imieniu i na rzecz innej osoby' (art. 253 § 1 pkt 1 Kodeksu celnego), w świetle powyższej regulacji prawnej 'zgłaszającym', jest w danym wypadku 'osoba, w której imieniu dokonano zgłoszenia celnego' (art. 3 § 1 pkt 23 Kodeksu celnego) i ona - a nie występujący w jej imieniu 'przedstawiciel bezpośredni' - jest 'dłużnikiem celnym', czyli na niej ciąży obowiązek zapłacenia kwoty wynikającej z 'długu celnego' (art. 3 § 1 pkt 2 i pkt 3 Kodeksu celnego).- por. wyrok SN z dnia 3.10.2003 r. III RN 135/02, Prok. I Pr. 2004/1/46.
W rozpoznawanej sprawie Agencja Celna V. G. P., J. S., dokonując zgłoszenia celnego przedmiotowego samochodu legitymowała się wprawdzie upoważnieniem z dnia [...].04.2000 r. do działania jako przedstawiciel bezpośredni T. J., jednakże upoważnienie to było pozbawione mocy prawnej. Jak bowiem wykazało postępowanie karne, czynność prawna polegająca na udzieleniu upoważnienia była bezskuteczna, nie zostało ono bowiem udzielone przez T. J. , który ponadto nie był importerem towaru.
Skoro zatem Agencja dokonała zgłoszenia celnego bez upoważnienia do działania w imieniu lub na rzecz innej osoby, to stosownie do art. 255 Kodeksu celnego uważa się ją za działającą we własnym imieniu i na własną rzecz.
Prawidłowo zatem organy celne uznały, że w badanym stanie faktycznym Agencja jako zgłaszający jest dłużnikiem w rozumieniu art. 209 tego Kodeksu. Podkreślić przy tym należy, że przepis art. 255 Kodeksu celnego, jako przepis szczególny ogranicza konsekwencje odesłania do kodeksu cywilnego w art. 137 § 4 Ordynacji podatkowej, a w szczególności wyłącza zastosowanie przepisu art. 104 kc
W konsekwencji stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Z tych względów oddalono skargę na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło