V SA 2657/03

WyrokWSA w Warszawie2004-01-20

Skład orzekający: Barbara Mleczko-Jabłońska, Czesław Zieliński, Piotr Piszczek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracyjny, odmawiając przyznania uprawnień kombatanckich, prawidłowo zebrał i ocenił materiał dowodowy, w szczególności czy przeprowadził wymagane przesłuchania świadków zgodnie z wytycznymi sądu administracyjnego?
Ratio decidendi
Organ administracyjny, odmawiając przyznania uprawnień kombatanckich, naruszył przepisy postępowania, w szczególności art. 77 k.p.a., poprzez niewystarczające zebranie i ocenę materiału dowodowego. Pomimo wytycznych sądu administracyjnego, organ nie przeprowadził wymaganych przesłuchań świadków osobiście, ograniczając się do wysłania pism z prośbą o uszczegółowienie informacji, co nie czyni zadość obowiązkowi dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i narusza prawo strony do udziału w przeprowadzeniu dowodu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania Z. B. uprawnień kombatanckich z tytułu służby w Zrzeszeniu "Wolność i Niezawisłość" w latach 1950-1956. Organ administracyjny dwukrotnie odmówił przyznania uprawnień, uznając dowody za niewystarczające. Po uchyleniu jednej z decyzji przez NSA i zobowiązaniu organu do przeprowadzenia postępowania dowodowego, organ ponownie utrzymał w mocy decyzję odmowną, mimo braku odpowiedzi od świadków i wątpliwości co do wiarygodności złożonych oświadczeń. Z. B. zaskarżył tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz Z. B. zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Barbara Mleczko-Jabłońska (spr.), Sędzia NSA del. do WSA - Czesław Zieliński, Sędzia NSA del. do WSA - Piotr Piszczek, , Protokolant - Elżbieta Winiarska, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi Z. B. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] maja 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich 1. Uchyla zaskarżoną decyzję. 2. Zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz Z. B. 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] maja 2003 r. Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych działając na podstawie art. 138 §1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 kpa, art. 1 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371), po ponownym rozpatrzeniu sprawy, na wniosek Z. S. B. utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] stycznia 2000 r. Nr [...] o odmowie przyznania zainteresowanemu uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu decyzji podano, że Z. B. wystąpił z wnioskiem o przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu służby w Zrzeszeniu "Wolność i Niezawisłość'" w okresie od [...] stycznia 1950r. do [...] grudnia 1956r. W dniu [...] stycznia 2000r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił przyznania uprawnień kombatanckich wnioskodawcy, uznając, że przedstawione w sprawie dowody nie potwierdzają działalności konspiracyjnej wnioskodawcy w organizacji podziemnej, w podanym przez niego okresie. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy decyzją Kierownika Urzędu z dnia [...] grudnia 200or. Na skutej skargi zainteresowanego Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 16 października 2001r.w sprawie sygn. akt V SA 269/ 01 uchylił powyższą decyzję, zobowiązując organ administracyjny do przeprowadzenia stosownego postępowania dowodowego i przesłuchania "świadków, którzy złożyli oświadczenia potwierdzające działalność konspiracyjną Z. B., a szczególnie P. S., który według strony miał być bezpośrednim dowódcą strony, jak również do wyjaśnienia, z jakiego tytułu skarżący uzyskał stopień kapitana W wyniku ponownego postępowania organ administracyjny skierował pisma do świadków B. S., P. S. i W. J. z prośbą o nadesłanie bardziej szczegółowych relacji dotyczących działalności konspiracyjnej Z. B . Na żadne z wymienionych pism Urząd nie uzyskał odpowiedzi. W trybie art. 52 k.p.a. zwrócił się do Urzędu Gminy w G. o przesłuchanie P. S. W ocenie organu nie została potwierdzona informacja wnioskodawcy jakoby P. S. był jego bezpośrednim dowódcą, jak również by wnioskodawca w okresie zadeklarowanej służby w organizacji konspiracyjnej pełnił funkcję kapitana służby medycznej. W ocenie organu brak jest również dowodów na potwierdzenie faktu, że sam P. S. należał do organizacji "Wolność i Niezawisłość" w okresie objętym jego oświadczeniem. Z uwagi na znajdujące się w aktach dowody wskazujące, że świadek W. J. nigdy nie podpisywał oświadczenia na rzecz wnioskodawcy jak również sprzeczne z treścią życiorysu wnioskodawcy zeznania świadka P. S., odmówił wiarygodności powyższym dowodom, a zatem podtrzymał uprzednio zajęte stanowisko. W kwestii stopnia oficerskiego strony wskazał, że zebrane w sprawie dowody poddające w wątpliwość legalność mianowania wnioskodawcy nie stanowią dowodu na potwierdzenie jego działalności w organizacji Zrzeszenie "WiN". Powyższą decyzję wnioskodawca zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze żądającej uchylenia zaskarżonej decyzji i przyznania uprawnień kombatanckich - zwrócił uwagę, że decyzja została "wydana z pogwałceniem prawa, jak też treść uzasadnienia sprzeczna jest nie tylko z treścią logicznego rozumowania ale również nie uwzględnia wytycznych NSA" W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie podnieść należy, iż w związku z wejściem w życie z dniem 1 stycznia 2004 r. ustaw inicjujących dwuinstancyjne sądownictwo administracyjne -ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) i ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwanej dalej p.s.a. (Dz. U. Nr 153 poz. 1270). sądową kontrolę działalności administracji publicznej sprawują sądy administracyjne. Sądami administracyjnymi są Naczelny Sąd Administracyjny oraz wojewódzkie sądy administracyjne. Wszystkie sprawy sądowoadministracyjne z wyjątkiem spraw dla których zastrzeżona jest właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznają w pierwszej instancji wojewódzkie sądy administracyjne (art. 13 § 1 ustawy p.s.a.). W myśl art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisów wprowadzających cyt. wyżej ustawy (Dz.U. 02 Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Mając powyższe na uwadze, a także kierując się treścią przepisów o właściwości miejscowej - art. 13 §3 ustawy p.s.a. w zw. z § 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (Dz.U. 03, Nr 72 poz. 653), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie jest właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy. W kontekście zarzutów skargi stwierdzić należy co następuje: Organ administracyjny, mimo wytycznych zawartych w uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 16 października 2001 r. w sprawie sygn. akt VSA 269/01 nie wyjaśnił dostatecznie sprawy, czym naruszył normę art. 77 kpa. W cyt. wyżej wyroku Sąd ten wskazał, że o ile Kierownik ma wątpliwości, co do mocy dowodowej złożonych oświadczeń, to powinien ich autorów przesłuchać w charakterze świadków, zgodnie z wymogami k.p.a. Tej czynności, która jest niezbędna do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, nie dokonano. Organ jedynie do osób, których oświadczenia znajdowały się w aktach sprawy (W. J., M. S., P. S. ), zwrócił się z pismem, z którego wynika, iż "złożony do akt sprawy tekst nie zawiera konkretnych informacji na temat jego działalności. Urząd prosi (...) o uszczegółowienie posiadanych (...) informacji na temat działalności kombatanckiej wnioskodawcy". Powyższe zalecenia NSA zostały zrealizowane tylko przez przesłuchanie P.W. S. ( k. 77 akt) i to w sposób bardzo ogólnikowy. Zdaniem Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego konieczna jest realizacja zalecenia NSA przez osobiste przesłuchanie wszystkich ww. osób. Nie czyni zadość temu obowiązkowi wysłanie pism, o których wyżej była mowa . Organ bowiem w trosce o poszanowanie zasady prawdy materialnej i ustalenie prawidłowego stanu faktycznego - winien zrealizować ściśle wytyczne, o których wyżej była mowa, z uwzględnieniem prawa strony do udziału w przeprowadzeniu dowodu, zgodnie z art. 79 k.p.a. Winno się również w tym postępowaniu ocenić zarzuty podniesione w skardze i przejawioną w tym postępowaniu inicjatywę dowodową. Zgodnie bowiem z art. 77 k.p.a. obowiązek zebrania całego materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym oznacza, że organ administracji publicznej winien z własnej inicjatywy gromadzić w aktach dowody, które jego zdaniem będą konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia oraz winien gromadzić także dowody wskazane lub przedstawione przez strony. Uchybienie przepisom postępowania (art. 77, 79 k.p.a.) mające istotny wpływ na wynik sprawy uzasadnia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 02 Nr 153 poz. 1270) uchylenie zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na orzekł jak w sentencji. Orzeczenie o zwrocie na rzecz skarżącego uiszczonego wpisu od skargi, wydał w oparciu o art. 200 ustawy p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło