V SA 279/03

WyrokWSA w Warszawie2004-11-19

Skład orzekający: Małgorzata Pocztarek, Iwona Dąbrowska, Joanna Kube

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy może rozpoznać odwołanie wniesione po terminie, jeśli strona nie brała udziału w postępowaniu przed organem pierwszej instancji?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie może rozpoznać odwołania wniesionego po terminie, który nie został przywrócony. Rozpatrzenie takiego odwołania stanowi rażące naruszenie prawa, ponieważ prowadzi do weryfikacji decyzji ostatecznej, która korzysta z ochrony trwałości. W przypadku, gdy strona nie brała udziału w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, termin do wniesienia odwołania liczy się od dnia doręczenia decyzji stronie, która brała udział w postępowaniu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wymeldowania P. K. z lokalu mieszkalnego. Organ pierwszej instancji wydał decyzję o wymeldowaniu, uznając, że P. K. opuścił lokal stałego pobytu. P. K. wniósł odwołanie, które zostało uznane przez organ odwoławczy za wniesione po terminie. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. P. K. złożył skargę do sądu administracyjnego, podnosząc, że nie brał udziału w postępowaniu z powodu choroby i nie otrzymał decyzji organu pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Wojewody oraz orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie W składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Małgorzata Pocztarek Sędzia WSA - Iwona Dąbrowska Asesor WSA: - Joanna Kube (spr.) Protokolant: - Magda Magdoń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2004 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2002 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Burmistrz Miasta i Gminy L. decyzją z dnia [...] września 2002 r. nr [...], na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.), orzekł o wymeldowaniu P. K. z lokalu nr [...] przy ul. [...] w L. W postępowaniu o wymeldowaniu wszczętym na wniosek J. B. – K. i A. K., współwłaścicieli budynku przy ul. [...], ustalono, że P. K. opuścił miejsce pobytu stałego w dniu [...] października 1982 r., nie dokonując wymeldowania się. Fakt nieprzebywania w przedmiotowym lokalu potwierdziła przeprowadzona kontrola meldunkowa oraz przesłuchani świadkowie. Decyzja ta została doręczona J. B.- K. w dniu 11 października 2002 r. W dniu 31 października 2002 r. P. K. skierował do Urzędu Miasta i Gminy w L. pismo datowane 15 października 2002 r., w którym podał, że lokal nr [...] przy ul. [...] w L. jest jego domem rodzinnym, lecz z uwagi na fakt sprawowania opieki nad chorą matką oraz wykonywania zawodu handlowca nie jest w stanie często tam przebywać. W piśmie tym wyjaśnił, że jest chory i nie może osobiście stawić się w Urzędzie Gminy w L., na dowód czego załączył zwolnienia lekarskie oraz podał adres do doręczeń w miejscu pracy. W dniu [...] listopada 2002 r. organ I instancji przekazał akta sprawy Wojewodzie [...] celem rozpoznania odwołania P. K. od decyzji z dnia [...] września 2002 r. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r. nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy L. z dnia [...] września 2002 r. o wymeldowaniu P. K. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. P. w L.. W uzasadnieniu tej decyzji podniesiono, że w sprawie spełniona została przewidziana w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych przesłanka faktycznego opuszczenia lokalu bez dokonania obowiązku wymeldowania się. Zdaniem organu, P. K. został prawidłowo poinformowany o toczącym się postępowaniu jednak ze swej winy nie brał w nim udziału. Wskazano, że zebrany materiał dowodowy potwierdził, iż wymieniony od 15 lat nie mieszka w przedmiotowym lokalu. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2003 r. P. K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji utrzymanej nią w mocy. Skarżący podniósł, że nie brał udziału w postępowaniu, w którym wydana została zaskarżona decyzja z powodu udokumentowanej choroby. Podał, że nigdy nie otrzymał decyzji Burmistrza Miasta i Gminy L., mimo iż wskazał organowi adres do doręczeń. Wskazał, że w związku z niebraniem udziału w postępowaniu nie miał możliwości powołania się na dowody w postaci zeznań świadka sąsiada - zamieszkałego przy ul. [...] oraz przesłuchania jego matki Z. K.. W piśmie uzupełniającym odpowiedź na skargę organ wniósł o rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 01 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stąd, właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, bowiem na obszarze tego Sądu znajduje się siedziba Wojewody [...] – art. 13 § 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Należy podkreślić, że w myśl art. 134 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów stwierdzić należy, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika z art. 127 § 1 i 2 kpa, wszczęcie postępowania przed organem odwoławczym uzależnione jest od tego, czy strona w ogóle skorzystała z uprawnienia do wniesienia odwołania i czy wniosła je w terminie. W związku z powyższym, obowiązkiem organu w toczącym się postępowaniu odwoławczym było zbadanie, czy złożono odwołanie i czy odwołanie wniesiono w przewidzianym prawie terminie. Zgodnie z art. 129 § 2 kpa odwołanie składa się w terminie czternastu dni od dnia doręczania decyzji stronie. Jak wynika z akt sprawy, pismo sporządzone przez skarżącego w dniu 15 października 2002 r., a skierowane w dniu 31 października 2002 r. do organu I instancji uznane przez organy za odwołanie, zostało wniesione po terminie określonym w ostatnio powołanym przepisie. Termin bowiem do wniesienia odwołania dla strony, która jak w przypadku skarżącego, była pozbawiona udziału w postępowaniu w I instancji, liczy się od dnia doręczenia decyzji stronie która brała udział w postępowaniu (por. B. Adamiak i J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, C. H. Beck Warszawa 1996 str. 564-565). W przedmiotowej sprawie uczestnik postępowania decyzję organu I instancji otrzymała w dniu 11 października 2002 r., co oznacza, że termin do złożenia odwołania także dla skarżącego upływał z dniem 25 października 2002 r. Uchybienie terminu do złożenia odwołania powoduje bezskuteczność odwołania. Zatem rozpatrzenie przez Wojewodę [...] w trybie art. 138 § 1 pkt 1 kpa odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony stanowi rażące naruszenie prawa – art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, a zatem decyzji, która korzysta z ochrony trwałości przewidzianej w art. 16 § 1 kpa (por. B. Adamiak, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, B. Adamiak i J. Borkowski, Wydawnictwo CH. Beck, Warszawa 1996, str. 576, a także wyrok NSA z dnia 10 września 2001 r. sygn. akt II SA 1866/00 - LEX nr 55303). Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w pkt 1 na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na mocy art. 152 powołanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło