V SA 2805/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Małgorzata Pocztarek, Sędzia NSA Jolanta Rajewska, Asesor WSA Jacek Fronczyk (spraw.), Protokolant Ewa Kielak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2004 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2003 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Po rozpoznaniu wniosku M. G. o wymeldowanie z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w P. męża E. G., Prezydent P. decyzją z dnia [...] maja 2003r. orzekł o jego wymeldowaniu. W uzasadnieniu przywołał art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, zgodnie z którym możliwość wymeldowania osoby istnieje, gdy opuściła ona dotychczasowe miejsce stałego pobytu nie dopełniając jednocześnie obowiązku wymeldowania się. Zdaniem organu fakt niezamieszkiwania pod adresem stałego zameldowania potwierdziła kontrola meldunkowa, żona M. G., jak i sam E. G. w pisemnych wyjaśnieniach. Organ skonstatował, że zameldowanie jest jedynie czynnością rejestracyjno – porządkową, a w sytuacji gdy E. G. wyprowadził się z lokalu dobrowolnie zabierając swoje osobiste rzeczy i nie czyniąc nigdy prób powrotu do lokalu, istniały wszelkie podstawy do jego wymeldowania. W odwołaniu od tej decyzji E. G. podkreślił, że opuszczenie przez niego miejsca stałego zameldowania nie było dobrowolne, albowiem na skutek ciągłych awantur i wyzwisk ze strony żony, nachodzenia przez rodzinę żony, wyrzucenia jego rzeczy osobistych oraz braku środków do życia z powodu wygaśnięcia umowy o pracę zmuszony był wyprowadzić się. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2003r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Podkreślił, że E. G. jedynie chwilowo opuścił miejsce pobytu stałego z uwagi na naganne zachowanie żony i skoncentrował swoje życie osobiste w innym miejscu (M., ul. [...]), niż miejsce stałego zameldowania. W tej sytuacji, zdaniem organu odwoławczego, Prezydent P. błędnie przyjął, że nastąpiło opuszczenie przedmiotowego lokalu. W konkluzji Wojewoda zlecił organowi I instancji ponowną analizę sprawy w szczególności pod kątem dobrowolnego opuszczenia miejsca stałego pobytu przez E. G., zwłaszcza w aspekcie braku orzeczenia o separacji czy rozwodzie małżonków, którzy na moment wydania decyzji o wymeldowaniu pozostają osobami bliskimi. W dniu 2 lipca 2003r. M. G. wniosła na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Podniosła, że najważniejszą sprawą jest to, że mąż dobrowolnie opuścił adres stałego zameldowania, nie partycypuje w kosztach jego utrzymania, a powoływanie się przez Wojewodę na "naganne zachowanie żony" czy też fakt bycia "osobami bliskimi" czyni decyzję organu II instancji niezgodną z prawem. Zdaniem skarżącej organ I instancji wydał prawidłową decyzję, a Wojewoda [...] uchylając ją dopuścił się naruszenia prawa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Ponownie podkreślił potrzebę zbadania i oceny dobrowolnego opuszczenia lokalu nr [...] przy ul. [...] w P. przez E. G. oraz zawieszenia postępowania administracyjnego do czasu wydania orzeczenia w toczącej się przed Sądem Okręgowym w P. sprawie rozwodowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W związku ze zmianą struktury sądownictwa administracyjnego, na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 01 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Obowiązek meldunkowy, obejmujący zameldowanie i wymeldowanie się z pobytu stałego lub czasowego, wynika wprost z ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj.: Dz. U. z 2001r. Nr 87, poz. 960 z późn. zm.). Wykonanie tego obowiązku polega na zgłoszeniu wymaganych do zameldowania i wymeldowania danych właściwemu organowi administracji państwowej, który dokonuje stosownego aktu rejestracji. Dla zapewnienia zgodności pomiędzy stanem faktycznym a zapisami w ewidencji ludności niezbędne jest, aby organy meldunkowe mogły wymuszać na obywatelu pewne czynności służące rejestracji miejsca pobytu osoby podlegającej obowiązkowi meldunkowemu lub też poprzez rozstrzygnięcia własne zastępować takie czynności w celu uzyskania zgodności pomiędzy ewidencją a istniejącym stanem rzeczy. Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych do wydania decyzji o wymeldowaniu niezbędne jest spełnienie jednej przesłanki, tj. ustalenie, że osoba która ma być wymeldowana opuściła lokal i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W rozpoznawanej sprawie spór dotyczy przesłanki dobrowolnego opuszczenia lokalu nr [...] przy ul. [...] w P. przez E. G., który podnosi, że do jego opuszczenia został zmuszony nagannym zachowaniem żony i jej rodziny. Odmiennie do tej okoliczności odnosi się M. G., która konsekwentnie oświadcza, że mąż nie partycypował w kosztach utrzymania mieszkania, nie interesował się nim i dobrowolnie je opuścił. Fakt nieprzebywania (niezamieszkiwania) E. G. w lokalu nr [...] przy ul. [...] w P. został potwierdzony nie tylko mocą dowodów zgromadzonych w sprawie, ale również stwierdzeniem samego zainteresowanego. Toteż Wojewoda [...] błędnie przyjął, że Prezydent P. ma ponownie zbadać sprawę. Organ II instancji podkreślił, że E. G. jedynie chwilowo opuścił miejsce pobytu stałego z uwagi na naganne zachowanie żony i skoncentrował swoje życie osobiste w innym miejscu – M., ul. [...]. Takimi stwierdzeniami Wojewoda niejako podkreśla prawidłowość dokonanej przez organ I instancji oceny materiału dowodowego, a mimo tego uchylił zaskarżoną decyzję. Nie można uznać, że opuszczenie przedmiotowego lokalu ma charakter chwilowy, skoro sam zainteresowany przyznaje, że się z niego wyprowadził. W sytuacji gdy opuszczenie lokalu (będącego miejscem zameldowania na pobyt stały) i skoncentrowanie swojego osobistego życia w innym miejscu zostały w sprawie potwierdzone, istnieją wszelkie podstawy do wydania decyzji o wymeldowaniu. Argument podnoszony przez E. G., że został zmuszony do wyprowadzenia się nie został przez niego w żaden sposób potwierdzony. Osoba, która wbrew sobie opuszcza miejsce swego pobytu, dąży do przywrócenia stanu poprzedniego. Z akt sprawy nie wynika, że zainteresowany czynił starania powrotu do mieszkania; nie podjął w tym zakresie żadnych przewidzianych prawem form działania, by przywrócić, jak twierdzi, naruszone wbrew jego woli posiadanie. Gdyby takie powództwo zostało wytoczone przez E. G. przed właściwym sądem powszechnym, wówczas byłaby podstawa do zawieszenia postępowania administracyjnego. Należy zgodzić się ze skarżącą, że kwestie rozwodowe nie mają żadnego wpływu na postępowanie o wymeldowaniu, albowiem czym innym są sprawy prownorodzinne i majątkowe, a czym innym jest wymeldowanie. Postępowanie meldunkowe spełnia jedynie cele ewidencyjne. Wobec tego argumentacja pozaprawna podnoszona przez zainteresowanego, a dotycząca wiążących go z żoną i jej rodziną relacji, itp., nie może mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Organ odwoławczy nie rozstrzyga na zasadach słuszności. Jest zobowiązany ocenić prawidłowość rozstrzygnięcia organu I instancji w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i obowiązujący stan prawny. W niniejszej sprawie nie było podstaw do uchylenia decyzji Prezydenta P., toteż Wojewoda [...] wydał błędne rozstrzygnięcie w trybie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) w związku z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Z uwagi na powyższe, uznając skargę za uzasadnioną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku. W oparciu o art. 152 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji w całości.