V SA 2919/03
WyrokWSA w Warszawie2004-05-12
Skład orzekający: Bronisław Szydło, Stanisław Marek Pietras, Joanna Kube
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opuszczenie lokalu bez wymeldowania się, po wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającym niezgodność z Konstytucją przesłanki posiadania uprawnienia do przebywania w lokalu, jest wystarczającą przesłanką do wymeldowania?Ratio decidendi
Po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. (sygn. akt K 20/01), który stwierdził niezgodność art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności z Konstytucją, przesłanka posiadania uprawnienia do przebywania w lokalu przestała być wymagana do wymeldowania. Od 19 czerwca 2002 r. wystarczającą i jedyną przesłanką do wymeldowania jest faktyczne opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego bez wymeldowania się.Stan faktyczny
Skarżąca B. D. wniosła skargę na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję o jej wymeldowaniu z pobytu stałego. Wojewoda uznał, że skarżąca opuściła lokal w 1981 r. i mieszka za granicą, co stanowi podstawę do wymeldowania na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności. Skarżąca zarzuciła niewyjaśnienie istotnych okoliczności, podając, że została usunięta z lokalu pod przymusem i pozbawiona dobytku.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie W składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA - Bronisław Szydło Sędzia WSA: - Stanisław Marek Pietras Asesor WSA: - Joanna Kube (spr.) Protokolant: - Artur Krzemiński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2004 r. sprawy ze skargi B. D. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2003 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania - oddala skargę -
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2003 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania B. D. od decyzji Prezydenta [...] W. z dnia [...] maja 2003 r. nr [...] orzekającej o wymeldowaniu wymienionej z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] a w W., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Uzasadniając swe stanowisko Wojewoda [...] wskazał, że fakt niezamieszkiwania B. D. w przedmiotowym lokalu jest bezsporny. Opuściła ona lokal w 1981 r. i wyjechała poza granice kraju, a obecnie mieszka w S.. Decyzją z dnia [...] maja 1987 r. [...] Administracja Mieszkaniowa nr [...] W. unieważniła decyzję przydziału tego lokalu B. D. z dnia [...] kwietnia 1976 r. Przydział przedmiotowego lokalu otrzymał w dniu [...] maja 1989 r. Z. Z. i zamieszkuje w nim z rodziną.
W związku z tym, iż opuszczenie przez wymienioną przedmiotowego lokalu jest niewątpliwe Wojewoda [...] uznał, że zaistniała podstawa do wydania decyzji o wymeldowaniu w trybie pierwszej części art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 nr 87, poz. 960 ze zm.).
Odnosząc się do stanu prawnego, Wojewoda [...] podniósł, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 27 maja 2002 r. orzekł o niezgodności art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. 2001 r. Nr 87, poz. 960) z art. 52 ust. 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji RP (o czym ogłoszono w Dzienniku Ustaw z 2002 r. Nr 78, poz. 716). W konsekwencji tego orzeczenia, do wydania decyzji o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego w trybie pierwszej części art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji, niezbędne jest spełnienie wyłącznie jednej z dwóch przesłanek określonych w tym przepisie tj. warunku faktycznego opuszczenia miejsca pobytu stałego bez dokonania obowiązku wymeldowania się.
B. D. od powyższej decyzji wniosła skargę do Naczelnego Sądu
Administracyjnego.
Skarżąca, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzuciła niewyjaśnienie okoliczności istotnych dla sprawy.
W skardze, podała, że została z tego lokalu usunięta przez współlokatorkę i jej brata – funkcjonariusza [...]. Została pozbawiona mieszkania i całego dobytku, który w nim pozostawiła. Podała, że o cofnięciu przydziału dowiedziała się dopiero z decyzji o wymeldowaniu.
Jej zdaniem, rozstrzygnięcie sprawy wymeldowania będzie zależało od wyniku wznowionego postępowania w sprawie decyzji z dnia [...] maja 1987 r. o unieważnieniu przydziału przedmiotowego lokalu.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, z uzasadnieniem zbieżnym jak w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy wyjaśnić, że w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stąd, właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, bowiem na obszarze tego Sądu znajduje się siedziba Wojewody [...] – art. 13 § 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. Nr 153, poz. 1269) Sąd posiada wyłącznie uprawnienie do badania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów stwierdzić należy, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawą prawną zaskarżonej decyzji jest art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Przepis ten zawiera dwa stany faktyczne, których przesłanki muszą być spełnione łącznie, aby organ mógł wydać decyzję w sprawie wymeldowania, a mianowicie:
1. osoba utraciła uprawnienie wymienione w art. 9 ust. 2 i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego,
2. osoba, która bez wymeldowania opuściła miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim co najmniej przez okres 6 miesięcy, a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić.
Przepis art. 9 ust. 2 nakładał na osobę dokonującą zameldowania się na pobyt stały lub czasowy ponad 2 miesiące obowiązek przedstawienia organowi meldunkowemu potwierdzenia uprawnienia do przebywania w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie.
Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 27 maja 2002 r. (sygn. akt K 20/01) orzekł o niezgodności przepisu art. 9 ust. 2 powołanej ustawy o ewidencji ludności z przepisami art. 52 ust. 1 i art. 83 w zw. z art. 2 Konstytucji RP. Przepis ten utracił moc od 19 czerwca 2002 r.
W uzasadnieniu do tego orzeczenia (OTK - A 2002/3/34) Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności dotyczy danych, które nie są objęte ewidencją ludności, a zameldowanie jest formą realizacji obowiązku meldunkowego przez zgłoszenie wymaganych danych właściwemu organowi. W uzasadnieniu podnosi też, że stosowanie art. 9 ust. 2 odnosi się również do art. 15 ust. 2, art. 29 ust. 1 i art. 47 ust. 2 omawianej ustawy.
Oznacza to, że w pierwszym stanie faktycznym przepisu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności od 19 czerwca 2002 r. nie występuje już, z mocy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. - przesłanka uprawnienia do przebywania w lokalu. Czyli, jeżeli osoba posiadająca dotychczas uprawnienie do przebywania w lokalu opuści dotychczasowe miejsce pobytu stałego bez wymeldowania, to od dnia 19 czerwca 2002 r. wystarczającą i jedyną przesłanką do wymeldowania - jest opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu bez wymeldowania.
Należy w związku z tym stwierdzić, że organy administracyjne trafnie przyjęły, że badaniu i ocenie w przedmiotowej sprawie podlega jedynie fakt niezamieszkiwania skarżącej w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W..
Dla bytu tej przesłanki nie ma znaczenia wynik toczącego się postępowania wznowieniowego w sprawie unieważnienia przydziału skarżącej przedmiotowego lokalu.
Jest faktem bezspornym, że B. D. nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu, a zatem zaistniała przesłanka do wymeldowania jej z pobytu stałego. Nie można podzielić wywodów skarżącej, że mieszkania nr [...] przy ul. [...] a nie opuściła dobrowolnie, lecz pod przymusem, ponieważ przez okres ponad 20 lat nie występowała o ochronę posiadania tego lokalu.
Wbrew twierdzeniom skarżącej organy obu instancji wyczerpująco wyjaśniły istotne okoliczności sprawy, przeprowadzając postępowanie wnikliwie i z zachowaniem wymogów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, 77 k.p.a.
W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 powołanej ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło