V SA 3089/03
WyrokWSA w Warszawie2004-10-08
Skład orzekający: Sędzia WSA Bronisław Szydło, Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski, Sędzia WSA Adam Lipiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o wymeldowaniu może zostać wydana bez przeprowadzenia wyczerpującego postępowania dowodowego w celu ustalenia faktycznego zamieszkania strony w lokalu?Ratio decidendi
Decyzja o wymeldowaniu wymaga oparcia na faktycznych przesłankach potwierdzających opuszczenie miejsca pobytu stałego. Organ administracji ma obowiązek przeprowadzenia gruntownego postępowania dowodowego, zgodnie z Kodeksem postępowania administracyjnego, w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i zebrania, rozpatrzenia oraz oceny materiału dowodowego, co obejmuje sprawdzenie twierdzeń strony dotyczących jej faktycznego zamieszkania, a nie opieranie się na nieprzekonujących dowodach, takich jak notatka służbowa z wizji lokalnej bez dalszych czynności sprawdzających.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A.P. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza o wymeldowaniu A.P. z lokalu mieszkalnego. A.J., jako nowa właścicielka nieruchomości, wniosła o wymeldowanie A.P., argumentując wygaśnięciem decyzji przydzielającej lokal po śmierci pierwotnej najemczyni. Burmistrz orzekł o wymeldowaniu, uznając, że A.P. nie zamieszkuje w lokalu. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy, powołując się na sporadyczne przebywanie A.P. w lokalu i koncentrowanie życia domowego u konkubiny. A.P. kwestionował obie decyzje, podnosząc, że zamieszkuje w lokalu, poza okresami pobytu w zakładzie karnym i częstymi wyjazdami służbowymi.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Burmistrza Miasta M. i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bronisław Szydło, Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski, Sędzia WSA Adam Lipiński (spr.), Protokolant Wojciech Wiktorowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 października 2004 r. sprawy ze skargi A.P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2003 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Burmistrza miasta M. z dnia [...] kwietnia 2003 r. Nr [...] 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu całości.
A.J. wniosła o wymeldowanie między innymi A.P. z loklau nr [...] przy ul. [...] w M.. Motywowała, iż jest nową właścicielką nieruchomości i uważa, że decyzja z dnia [...] października 1982 r. Naczelnika Miasta M. dotycząca przydzielenia w trybie przepisów ustawy – Prawo lokalowe, M.P. przedmiotowego lokalu wygasła wobec śmierci ww. i niewstąpienia w stosunek najmu żadnej z osób z nią wspólnie zamieszkującej (tu wskazała kilka osób m.in. A.P.).
Burmistrz Miasta M. decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2003 r. orzekł o wymeldowaniu A. P.. W uzasadnieniu decyzji Burmistrz wskazał na ustalenia, że najemczynią lokalu była matka A. P.. Po jej śmierci A. P. nie wystąpił do sądu o przydział lokalu i nie zamieszkuje w lokalu od dłuższego czasu. Powołał się na oświadczenie A. P., że przebywa w lokalu sporadycznie, ponieważ mieszkanie jest zniszczone – przeciekający dach. W tym stanie Burmistrz uznał, iż utrzymywanie zameldowania wobec osoby niemieszkającej w miejscu zameldowania na pobyt stały, byłoby godzeniem się z fikcją meldunkową i na zasadzie art. 15 § 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych orzekł o wymeldowaniu.
A. P.w odwołaniu od powyższej decyzji podnosił, że w przedmiotowym lokalu zamieszkuje, poza przerwą spowodowaną pobytem w Zakładzie Karnym w okresach od [...] lutego 2002 r. do [...] września 2002 r. i od [...] lutego 2003 r. do [...] marca 2003 r. Zaznaczył, że nie ma najbliższych i poza tym mieszkaniem nie ma gdzie mieszkać. Pracuje w transporcie i często wyjeżdza, wyraził gotowość wymeldowania się po uzyskaniu lokalu zastępczego.
Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2003 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, albowiem A. P. w przedmiotowym lokalu nie zamieszkuje. Poza argumentami wskazanymi w decyzji Burmistrza podnosił okoliczność zamieszkiwania A.P. w lokalu swojej konkubiny przy ul. [...] w M. (k. 11 akt postępowania administracyjnego) oraz oświadczenie skarżącego, w którym przyznaje fakt sporadycznego przebywania w przedmiotowym lokalu. Deklarowaną przez skarżącego gotowość wymeldowania się po uzyskaniu lokalu zastępczego, uznał jako chęć "założenia ośrodka własnych interesów osobistych i majątkowych w innym miejscu".
W skardze do sądu administracyjnego A. P. kwestionuje obie decyzje. Podnosi te same argumenty, które zawarł w odwołaniu dodając, że pracuje jako konwojent.
Wojewoda [...] wnosił o oddalenie skargi. Podtrzymywał argumenty z uzasadnień obu poprzednich decyzji. W konkluzji podnosił brak faktycznego zamieszkania skarżącego w przedmiotowym lokalu i okoliczność skoncentrowania życia domowego skarżącego w innym lokalu przy ul. [...] w M. u konkubiny.
Uczestniczka postępowania A.J. wnosiła o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Zgodnie z treścią art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne, na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.)
Stosownie do treści art. 13 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona
Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.
Skarga jest zasadna.
Według art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (jednolity tekst Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.) organ administracji wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzje w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub tymczasowego i jednocześnie nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Dlatego źródłem powinności organu administracji dokonania czynności wymeldowania jest sam fakt opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu przez osobę podlegającą wymeldowaniu, niezależnie od tego, czy utraciła uprawnienie do przebywania w tym miejscu.
Organ administracji podejmując decyzję o wymeldowaniu w uzasadnieniu tej decyzji nie oparł się na faktycznych przesłankach pozwalających stwierdzić fakt niezamieszkania skarżącego w przedmiotowym lokalu. Zgromadzone w tej sprawie dowody są nieprzekonywujące. Nadto szereg kwestii wskazywanych przez A.P. w toku postępowania administracyjnego nie zostało w ogóle sprawdzonych.
A.P., co wynika z treści jego pism, wyraża wolę zamieszkania w przedmiotowym lokalu i twierdzi, że w nim zamieszkuje, poza okresem pobytu w Zakładzie Karnym. W toku postępowania administracyjnego wskazał szereg okoliczności istotnych dla oceny całokształtu materiału dowodowego. Skarżący twierdził, że pracuje w transporcie i praca ta łączy się z licznymi wyjazdami, a więc często z tych przyczyn przebywa poza miejscem zameldowania.
W ocenie Sądu okoliczności te powinny zostać sprawdzone przez organ i ocenione pod kątem art. 15 ust. 2 wyżej wspomnianej ustawy. Należało zażądać wskazania pracodawcy skarżącego, czy okazania umowy o pracę, czy też w inny sposób ustalić prawdziwość, czy też nieprawdziwość twierdzeń skarżącego o częstych wyjazdach służbowych.
Rozstrzygnięcie organu w zakresie uznania, że A. P. nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu, zostało w dużej mierze oparte na treści notatki służbowej z dnia [...] stycznia 2003 r., znajdującej się w administracyjnych aktach sprawy (k. 11). Z notatki tej wynika, że pracownik Urzędu Miejskiego w M. wraz z funkcjonariuszem Straży Miejskiej przeprowadzili tego dnia wizję lokalną budynku przy ul. [...] w M., podczas której stwierdzili, że przedmiotowy lokal jest zamknięty, zaś sąsiadka poinformowała ich, że skarżący od lata 2002 r. tu nie mieszka, bo mieszka z konkubiną tu podano nazwę innej ulicy, którą następnie przekreślono wpisując jeszcze inną ulicę.
W ocenie Sądu przedmiotowa notatka dopiero inicjuje konieczność przeprowadzenia szeregu dowodów. Sama w sobie jest dowodem bardzo miernym. Po pierwsze nie wiadomo, o której godzinie wizję tę przeprowadzono, co nie pozwala ocenić, czy przypadkiem nie była to pora gdy większość osób pracuje, czy z innych przyczyn zazwyczaj przebywa poza miejscem zamieszkania. Po drugie, co jest tu szczególnie ważne, skoro uzyskano od sąsiadki tak istotną informację o innym miejscu pobytu A.P., to należało spisać dane personalne tej sąsiadki wraz z adresem (w notatce poprzestano jedynie na jej imieniu i nazwisku) i następnie podjąć czynności sprawdzające informacje o innym miejscu stałego pobytu skarżącego, rozpytać sąsiadów domniemanej konkubiny skarżącego, rozpytać samą konkubinę itp. – niestety czynności tych zaniechano. Ustalenia takie są niezwykle ważne wobec twierdzeń skarżącego, że nie ma nikogo bliskiego oraz nie ma gdzie mieszkać poza przedmiotowym lokalem.
W niniejszej sprawie, w celu ustalenia czy skarżący faktycznie zamieszkuje pod przedmiotowym adresem można także posłużyć się innymi dowodami np. danymi co do zużycia energii elektrycznej lub gazu w przedmiotowym lokalu.
Ponownie rozstrzygając niniejszą sprawę organ powinien przeprowadzić gruntowne postępowanie dowodowe, zgodnie z treścią przepisów zawartych w rozdziale 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.). Sprawdzić w ten sposób podnoszone przez A. P. twierdzenia. Na organie spoczywa obowiązek przestrzegania zasady dochodzenia do prawdy materialnej – art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez podejmowanie wszelkich niezbędnych kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Spoczywa na mim także obowiązek wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny materiału dowodowego – art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz obowiązek uzasadnienia rozstrzygnięcia według wymagań określonych w art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wszystko to należy w niniejszej sprawie uczynić pod kątem treści art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, to jest ustalenia czy A.P. faktycznie w przedmiotowym lokalu zamieszkuje, czy też nie zamieszkuje.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i c przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z treścią art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (jednolity tekst Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.
O wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 cytowanej wyżej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło