V SA 3108/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Ewa Jóźków, Sędziowie WSA - Jakub Pinkowski, - Joanna Zabłocka (spr.), Protokolant - Marcin Jurkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2004 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] czerwca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe - skargę oddala - Dnia [...] lutego 2000 r. M. S. na podstawie dokumentu SAD nr [...] dokonał zgłoszenia celnego samochodu osobowego marki [...], rok produkcji 1995, nr podwozia [...], samochód został objęty procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym. Do zgłoszenia importer dołączył fakturę nr [...] z dnia [...].02.2000 r. na kwotę 21000 CHF, ocenę techniczną oraz deklarację wartości celnej. Wartość celną towaru ustalono na podstawie w/w dokumentów . Naczelnik Urzędu Celnego w P. postanowieniem z dnia [...] lipca 2002 r. wszczął z urzędu postępowanie dotyczące w/w zgłoszenia celnego w zakresie wartości celnej towaru i wymiaru kwoty długu celnego od importowanego samochodu. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego i umożliwieniu stronie wypowiedzenia się w sprawie Naczelnik Urzędu Celnego w P. decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r. nr [...] uznał zgłoszenie celne zawarte w JDA SAD nr [...] z dnia [...] lutego 2000 r. za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej i ustalił wartość celną pojazdu w nowej wyższej wysokości, tj. w kwocie 11878 PLN i w walucie 4687,89 CHF. Kwota cła pozostała niezmieniona. W uzasadnieniu decyzji organ orzekający wyjaśnił, że przepisy kodeksu celnego przewidują w art. 23§7 możliwość ochrony państwa przed posługiwaniem się przez podmioty dokonujące obrotu towarowego z zagranicą niewiarygodnymi dokumentami przez upoważnienie organów celnych do odmowy przyjęcia w takim wypadku wartości transakcyjnej jako wartości celnej towaru. Stosownie do tego przepisu wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną m.in. w przypadku gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionował wiarygodność i dokładność dokumentów służących do określenia wartości celnej. W świetle w/w przepisu wiarygodność faktury obejmuje nie tylko jej autentyczność, ale także wiarygodność podanej w dokumencie ceny transakcyjnej, w szczególności gdy podana w dokumencie cena budzi wątpliwości, tj. w sposób oczywisty budzi wątpliwości czy nie została zawyżona bądź zaniżona. W przypadku zakwestionowania wiarygodności dokumentów na podstawie art. 23§7 Kodeksu celnego organ celny ustala wartość celną towaru zgodnie z art.24§1 Kodeksu celnego, w sposób określony w art. 25-29 K. cel. Ponieważ przedmiotem importu był samochód używany Naczelnik Urzędu Celnego w P. nie przyjął wartości celnej w oparciu o metody zastępcze określone w art. 25 i 26 kodeksu celnego uznając, że niemożliwym byłoby znalezienie samochodów o identycznym bądź podobnym stopniu zużycia; nie znalazł również podstaw do zastosowania kolejnej metody określonej w art. 27 K. cel. – metody jednostkowej wartości towarów identycznych uznając, że jest ona możliwa do zastosowania w przypadku towarów masowych sprzedawanych na polskim obszarze celnym w większych zbiorczych ilościach i stanie w jakim są towary , których wartość celna jest ustalana. Nie było również podstaw do ustalenia wartości celnej w oparciu o art. 28 k. cel. tj. wartości kalkulowanej opartej na koszcie produkcji importowanych towarów, ponieważ nie może mieć ona zastosowania wobec nie produkowania samochodów używanych. Biorąc powyższe pod uwagę Naczelnik Urzędu Celnego w P. ustalając wartość celną samochodu kierował się metodą "ostatniej szansy" określoną w art. 29 K. cel. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli wartość celna nie może być ustalona na podstawie art. 23 i 25-28 K. cel. jest ona ustalana na podstawie danych dostępnych na polskim obszarze celnym z zastosowaniem środków zgodnych z zasadami i przepisami ogólnymi: 1/ artykułem VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r. 2/Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r., 3/ przepisów działu III tytułu II Kodeksu celnego-"wartość celna". Przy stosowaniu tej metody organ orzekający opierając się na dostępnym na polskim obszarze celnym katalogu cen giełdowych samochodów używanych I. Część A z lutego 2000 r. i biorąc za punkt wyjścia podaną w katalogu cenę samochodu tej samej marki, posiadającego te same parametry techniczne oraz wyprodukowanego w tym samym roku dokonuje szczegółowej kalkulacji polegającej na odliczeniu procentowego udziału podatku VAT, akcyzowego i cła. Wartość rynkową pojazdu w wysokości ustalonej wg w/w katalogu na kwotę 22 650 PLN pomniejszono o 10% -zwyczajową marżę, 22% VAT, 4,2% akcyzy i 35 % cła. W wyniku powyższego Naczelnik Urzędu Celnego w P. ustalił wartość celną pojazdu na kwotę 11 878,17 PLN, tj. 4 687,89 CHF. Dokonując wymiaru cła zastosowano wobec towaru obniżoną stawkę celną -10% , minimum 714,30 EUR/szt. zgodnie z rozp. Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 1999 r. w sprawie ustanowienia Taryfy Celnej. Orzekając w wyniku odwołania Dyrektor Izby Celnej w W. uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w P. w części dotyczącej określenia wartości celnej towaru i kwoty wynikającej z długu celnego i w tym zakresie orzekł ustalając wartość celną na kwotę 3 240,19 CHF czyli 8 210,59 PLN., kwotę cła ustalając ponownie w wysokości 2907,90 PLN. W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, że wiarygodność umowy sprzedaży (rachunku, faktury) obejmuje nie tylko jej autentyczność , ale także wiarygodność podanej w dokumencie ceny transakcyjnej. Dokument taki nie będzie wiarygodny, gdy podana w nim cena transakcyjna budzi oczywiste wątpliwości tj. gdy w oczywisty sposób nie odzwierciedla rzeczywistej wartości towaru lub też jej wysokość budzi poważne wątpliwości co do tego czy nie została zawyżona względnie zaniżona. Podzielając co do zasady ustalenia decyzji organu pierwszej instancji Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że Naczelnik Urzędu Celnego orzekając w sprawie nieprawidłowo określił "kwotę bazową" służącą do przeprowadzenia kalkulacji. Przyjęta przez organ celny I instancji kwota bazowa dotyczy samochodu marki [...] z 1995 r., natomiast przedmiotem przywozu był [...] z 1995 r. Cena samochodu o parametrach charakteryzujących sprowadzony samochód na rynku krajowym wg katalogu "I." z lutego 2000 r. wynosiła 28 650 ,00 PLN. Ponadto wartość samochodów powypadkowych o ponadnormatywnym zużyciu powinna być dodatkowo korygowana ze względu na wskazane przez rzeczoznawcę samochodu uszkodzenia i braki pojazdu oraz jego zużycie. Ponieważ w załączonej do zgłoszenia celnego opinii wydanej przez Biuro A. nie określono procentowego uszkodzenia pojazdu, należało w tym zakresie uzupełnić materiał dowodowy, w związku z czym Zespół Rzeczoznawców PZM w wykonanej na zlecenie organu celnego opinii nr [...] określił uszkodzenie przedmiotowego pojazdu na 48,5%. Dyrektor Izby Celnej dokonał ponownego ustalenia wartości celnej pojazdu. Na wstępie wartość wyjściowa pojazdu została zwiększona o 5,5% ze względu na mniejszy niż normatywny przebieg pojazdu. Następnie wartość powyższą pomniejszono o 48,5% z tytułu uszkodzeń i braków zgodnie z wyżej powołaną opinią biegłego. W następnej kolejności wartość pojazdu pomniejszono o zwyczajowy narzut w wysokości 10% i kolejno o 22% podatku VAT, 4,2% akcyzy i 35% cła. Po takim wyliczeniu wartość celna pojazdu wynosi w walucie 3240,19 CHF i 8 210,59 PLN. Odnosząc się do wniosku strony o zawieszenie postępowania do czasu uprawomocnienia wyroku karnego przeciwko rzeczoznawcy M. B., który to wyrok ewentualnie potwierdziłby fakt wydania nieprawdziwej opinii w niniejszej sprawie, Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że wynik postępowania karnego nie ma wpływu na wymiar należności celnych ponieważ organ celny ustala wartość celną w oparciu o zasadę swobodnej oceny dowodów, a rozstrzygnięcie czy w danej sprawie miało miejsce popełnienie przestępstwa nie jest zagadnieniem wstępnym dla określenia wartości celnej towaru i kwoty długu celnego w niniejszej sprawie. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący wniósł o: Stwierdzenie nieważności Decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] -06-2003r. nr sprawy: [...] wydanej z rażącym naruszeniem prawa tj. naruszeniem dyspozycji art. 234 ordynacji podatkowej (zarzut nr 5), lub Uchylenie w/w Decyzji Dyrektora Izby Celnej oraz Decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia 24-01-2003r. nr [...]. Zaskarżonym decyzjom skarżący zarzucił: 1. Rażące naruszenie dyspozycji art. 23§7 kodeksu celnego poprzez wszczęcie postępowania i wydanie zaskarżonej decyzji w sprawie bez uzasadnionych przyczyn, które stanowią ustawową przesłankę sine qua non dla dopuszczalności zakwestionowania wiarygodności lub dokładności informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej, przedstawionych przez stronę. 2. Naruszenie art. 29 ustawy kodeks celny poprzez jej zastosowanie w sposób arbitralny, tj. polegający na dowolnym ustalaniu wartości celnej, tzn. bez uwzględnienia faktu zniszczenia samochodu, co stanowi naruszenie zaleceń interpretacyjnych do artykułu 7 Porozumienia w sprawie stosowania art. VII Układu Ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu z 1994r. (załącznik do Porozumienia ustanawiającego WTO - DZ.U. z 1995r. Nr 98 poz.483), nakazujących ustalanie wartości celnej powyższą metodą w możliwie największym stopniu uwzględniając pozostałe metody ustalania wartości celnej i stosowanie "rozsądnej elastyczności" w posługiwaniu się nią. 3. Naruszenie art. 210 § 1 pkt 6 oraz 210 § 4 ordynacji podatkowej poprzez: a/ brak wskazania jaka przyczyna prawna uzasadnia kwestionowanie wiarygodności dokumentów przedstawionych przez stronę i poprzestanie na powołaniu dyspozycji art. 23§7 kodeksu celnego bez wskazania, które konkretnie dokumenty lub informacje przedstawione przez stronę budzą wątpliwości Urzędu Celnego w zakresie ich wiarygodności, b/ całkowity brak ustosunkowania się w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji do twierdzeń i dowodów powołanych przez stronę po wszczęciu postępowania w jej piśmie, w tym do podniesionej przez stronę okoliczności niesprawności samochodu, który to fakt wynika nie tylko z zakwestionowanej przez UC wyceny, ale nadto z innych dokumentów w postaci: faktury zakupu oraz dokumentu odprawy - vide pkt J Deklaracji - Kontrola przez Urząd Celny przeznaczenia, potwierdzających uszkodzenie samochodu w stopniu uniemożliwiającym korzystanie z niego, c/ całkowity brak ustosunkowania się Dyrektora IC w W. do zarzutów naruszenia prawa przez Naczelnika UC w P., podniesionych w odwołaniu z dnia [...] -02-2003r. 4. Rażące naruszenie art.180 § 1 ordynacji podatkowej poprzez brak uwzględnienia całości materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w tym braku uwzględnienia dokumentów dotyczących niesprawności samochodu, które mają wpływ na jego cenę i bezzasadne powołanie w decyzji organu I instancji wyroku NSA, pomimo, że nie wiąże on innych podmiotów poza stronami postępowania i nie stanowi analogii do przedmiotowej sprawy. 5. Naruszenie przez organ II instancji dyspozycji art.234 ordynacji podatkowej poprzez określenie kwoty bazowej w wysokości wyższej niż przyjęta przez organ I instancji. 6. Brak ustosunkowania się do zarzutów strony dotyczących zasadności wszczęcia postępowania tj. spełnienia przesłanki sine qua non z art.23 § 7 kodeksu celnego poprzez wskazanie, które z dokumentów budzą wątpliwości organu I j II instancji. Dyrektor Izby Celnej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Orzekając w sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny właściwy do rozpoznania sprawy zgodnie z art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) zważył, co następuje: Niezasadne są zarzuty skargi. Stosownie do zasady przewidzianej w art. 23 § l Kodeksu celnego, wartością celną towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny, ustalana, o ile jest to konieczne, z uwzględnieniem art. 30 i art. 31 tej ustawy. Zgodnie natomiast z art.23§7 Kodeksu celnego wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną, o której mowa w §1 jeżeli organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionował wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej, które należy dołączyć do zgłoszenia celnego albo gdy nie zostaną one przedstawione przez zgłaszającego. Nietrafny jest zarzut skargi naruszenia przez organy celne art.23§7 kodeksu celnego. Jak wynika z treści skargi, w ocenie uzasadnioną przyczynę zakwestionowania wartości celnej mógłby stanowić w niniejszej sprawie wyłącznie prawomocny wyrok karny skazujący biegłego, którego opinia była jednym z dokumentów załączonych do zgłoszenia celnego za przestępstwo związane z wydaniem tej właśnie opinii. Taka interpretacja przepisu jest niewłaściwa. Uzasadnioną – samoistną przesłanką zakwestionowania wartości celnej może być fakt podania w dokumencie załączonym do zgłoszenia celnego ceny transakcyjnej, która budzi oczywiste wątpliwości, co do tego czy nie została zawyżona lub zaniżona. Dla zastosowania art. 23§7 kodeksu celnego nie jest konieczne stwierdzenie popełnienia przestępstwa przeciwko dokumentom stanowiącym podstawę ustalenia wartości celnej. Wiarygodność dokumentów stanowiących podstawę ustalenia wartości celnej obejmuje nie tylko autentyczność dokumentów, ale także wiarygodność podanej w nich ceny. Organy celne dokonały ponownego ustalenia wartości celnej sprowadzonego samochodu w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, przy czym fakt wydania wyroku skazującego biegłego pozostanie bez wpływu na ustaloną wartość celną towaru. Tym samym niezasadny jest zarzut naruszenia art. 210 § 1 pkt 6 i 210 § 4 Ordynacji podatkowej polegający w ocenie strony na nie wskazaniu przyczyny prawnej kwestionowania wiarygodności dokumentów przedstawionych przez Stronę. Dokumenty zostały zakwestionowane na podstawie art. 23§7 K.cel. ponieważ cena w nich wskazana budziła wątpliwości organów celnych co do tego czy nie została zaniżona. Nietrafny jest również zarzut naruszenia art. 29 Kodeksu celnego, zaleceń interpretacyjnych do artykułu 7 Porozumienia w sprawie stosowania art. VII Układu Ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu z 1994r. (załącznik do Porozumienia ustanawiającego WTO - DZ.U. z 1995r. Nr 98 poz.483), nakazujących ustalanie wartości celnej metodą określoną w w/w przepisie , w możliwie największym stopniu uwzględniając pozostałe metody ustalania wartości celnej i stosowanie "rozsądnej elastyczności" w posługiwaniu się nią. Organy celne dokonały ustalenia wartości celnej importowanego samochodu zgodnie z obowiązującymi przepisami Kodeksu celnego, słusznie przyjmując ustalenie wartości celnej towaru według metody "ostatniej szansy" zgodnie z art. 29 k. celnego, który przewiduje, że jeżeli wartość celna nie może być ustalona na podstawie przepisów art. 23 i 25-28 jest ona ustalana na podstawie danych dostępnych na polskim obszarze celnym z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami: 1/ artykułem VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r. 2/Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r., 3/ przepisów działu III tytułu II Kodeksu celnego-"wartość celna". Zdaniem Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej przy ustalaniu wartości celnej tą metodą można się oprzeć na katalogach lub wyspecjalizowanych czasopismach podających ceny na rynku kraju importera, uwzględniając stan pojazdu i wszystkie elementy wpływającego na jego wartość. Dyrektor Izby Celnej prawidłowo zastosował tę metodę. Nie znajduje uzasadnienia w materiale dowodowym twierdzenie strony, że przy ustalaniu wartości celnej organy celne nie wzięły pod uwagę stanu pojazdu, w szczególności faktu, że był on wrakiem kupionym na złomowisku. Dyrektor Izby Celnej Ustalając wartość celną pojazdu uwzględnił fakt zniszczenia samochodu procentowo określony w opinii biegłego na 48,5% . Opinia wykona została na podstawie opisów uszkodzeń i braków zawartych w nocie tranzytowej, dokumentacji fotograficznej, opinii załączonej do zgłoszenia celnego, a więc według stanu towaru z dnia zgłoszenia celnego. Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 234 Ordynacji podatkowej poprzez określenie kwoty bazowej w wysokości wyższej niż uczynił to organ I instancji. Zarzut ten jest nietrafny ponieważ organ orzekający w drugiej instancji dokonał zmiany decyzji w sposób korzystny dla strony obniżając wartość celną towaru z kwoty 11 878,00PLN przyjętej przez organ I instancji do kwoty 8210,59 PLN. Przedmiotem decyzji było ustalenie wartości celnej towaru i kwoty wynikającej z długu celnego a nie ustalenie wysokości kwoty bazowej, która stanowiła element pośredni niezbędny do prawidłowego ustalenia wartości określonych w decyzji. Za nieuzasadniony należy również uznać zarzut naruszenia przepisów proceduralnych. Decyzja Dyrektora Izby Celnej została wydana na podstawie prawidłowo zebranego materiału dowodowego, który uzasadnia oceny i rozstrzygnięcia zawarte w decyzji i nietrafne są zarzuty skargi naruszenia powinności wyczerpującego zebrania dowodów i dokładnego ustalenia stanu faktycznego . Nieuzasadniony w szczególności jest zarzut powołania przez Naczelnika Urzędu Celnego w uzasadnieniu decyzji wyroku NSA. Jest oczywiste, że organy celne orzekając w niniejszej sprawie nie były związane przywołanym wyrokiem NSA, przywołując orzeczenie NSA organ celny dał wyraz temu, że podziela wyrażony w tym orzeczeniu pogląd prawny. W konkluzji należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Z tych względów, na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153,poz.1270) należało oddalić skargę jako niezasadną.