V SA 3136/03
WyrokWSA w Warszawie2004-01-22
Skład orzekający: Maria Myślińska, Ewa Jóźków, Beata Krajewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy doraźna współpraca z organizacją niepodległościową, polegająca na ostrzeganiu osób zagrożonych aresztowaniem, może stanowić podstawę do przyznania uprawnień kombatanckich?Ratio decidendi
Sąd uznał, że doraźna współpraca z organizacją niepodległościową, polegająca na ostrzeganiu osób zagrożonych aresztowaniem, nie może stanowić podstawy do przyznania uprawnień kombatanckich. Zgodnie ze stanowiskiem organu, pełnienie służby w ruchu oporu wymaga zorganizowanej i systematycznej działalności skierowanej przeciwko okupantowi, w ramach oddziałów partyzanckich, z zachowaniem dyscypliny wojskowej, co nie zostało wykazane w przypadku skarżącej.Stan faktyczny
Skarżąca J. U. wniosła o przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności w Armii Krajowej. Po odmowie przyznania uprawnień i utrzymaniu jej w mocy, skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, powołując się na nowych świadków. Po wznowieniu postępowania, organ administracji odmówił uchylenia poprzedniej decyzji, uznając, że zeznania świadków nie potwierdziły przynależności skarżącej do Armii Krajowej w sposób uzasadniający przyznanie uprawnień. Skarżąca wniosła skargę do sądu administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA (del) Maria Myślińska, Sędzia NSA (del) Ewa Jóźków (spr.), Sędzia WSA Beata Krajewska, Protokolant Marianna Igielska po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi J. U. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] lipca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich skargę oddala
Zaskarżoną decyzją Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] maja 2003 r. o odmowie uchylenia decyzji Kierownika Urzędu, odmawiającej przyznania uprawnień kombatanckich, w następującym stanie faktycznym.
W dniu [...] października 1996 r. J. U. złożyła wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności w Armii Krajowej od czerwca 1944 r. do stycznia 1945 r. i od 20 czerwca 1949 r. do 5 lipca 1953 r. Do wniosku załączyła oświadczenia dwóch świadków: Z. K. ps. "P." i Iż. I. ps. "S.". Decyzją z dnia [...] grudnia 1999 r. Kierownik Urzędu odmówił J. U. przyznania uprawnień kombatanckich. Po rozpatrzeniu odwołania, Kierownik Urzędu decyzją z dnia [...] lutego 2001 r. utrzymał w mocy swoją decyzję z [...] grudnia 1999 r. W uzasadnieniu podniósł, iż zebrane w sprawie dokumenty nie potwierdziły, aby wnioskodawczyni we wnioskowanych okresach pełniła służbę w polskich podziemnych formacjach i organizacjach. Decyzja ta nie została zaskarżona.
Pismem z 20 października 2001 r., skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Powołała się na dwóch kolejnych świadków, mogących potwierdzić jej służbę. Wniosła o przesłuchanie świadków: A. O. i S. S. Kierownik Urzędu odpowiedział pismem z dnia 28 marca 2002 r., w którym poinformował skarżącą, iż decyzja odmawiająca przyznania uprawnień kombatanckich stała się prawomocna, a informacje zawarte we wniosku z 20 października nie dają podstaw do wznowienia postępowania. Na pismo Kierownika Urzędu J. U. złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Po wniesieniu skargi Kierownik Urzędu wznowił postępowanie w sprawie przyznania uprawnień kombatanckich, w związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny umorzył postępowanie sądowe.
Po przeprowadzeniu postępowania, Kierownik Urzędu decyzją z [...] maja 2003 r. odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia [...] lutego 2001 r. Po rozpatrzeniu odwołania – zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie podjęte w pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji podniósł, iż zeznania świadków nie potwierdziły przynależności skarżącej do Armii Krajowej. Zarówno oświadczenia świadków złożone w pierwszym postępowaniu jak i w postępowaniu wznowieniowym wskazywały, iż skarżąca współpracowała z organizacją niepodległościową, wypełniając doraźne polecenia osób należących do tej organizacji. Taka współpraca nie może być podstawą do przyznania świadczeń kombatanckich. Pełnienie służby w ruchu oporu – w ocenie Kierownika Urzędu – było tożsame z prowadzeniem w sposób zorganizowany i systematyczny działalności skierowanej przeciwko okupantowi. W zasadniczej postaci było zorganizowaną formą walki w ramach oddziałów partyzanckich, utworzonych na wzór wojskowy i stosujących dyscyplinę wojskową. Warunkiem przystąpienia do organizacji było wcześniejsze zaprzysiężenie i osiągnięcie określonego wieku - 17 lat. W chwili deklarowanego wstąpienia do organizacji skarżąca miała 13 lat. Faktu złożenia przysięgi nie potwierdził świadek I. I. - dowódca oddziału, z którym w latach 1944 – 1945 współpracowała skarżąca.
Powołany przez skarżącą w postępowaniu wznowieniowym świadek A. O. potwierdził jedynie doraźną współpracę skarżącej z organizacją ROAK w okresie powojennym, polegającą na ostrzeganiu osób zagrożonych aresztowaniem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, właściwy do rozpoznania sprawy z mocy art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
Zakres kognicji sądów administracyjnych ogranicza się do badania zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, to znaczy ustalenia, czy organ orzekający w sprawie prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy prawa, w oparciu o należycie ustalony stan faktyczny. Badając sprawę z tego punktu widzenia, Sąd nie podzielił zarzutów skargi dotyczących naruszania przepisów prawa przez organ administracji.
Należy zauważyć, iż przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych podjęta w trybie art. 151 kpa. Kierownik Urzędu postanowieniem z dnia [...] września 2002 r. wznowił postępowanie na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa uznając, iż przesłuchanie powołanych przez skarżącą we wniosku świadków może spowodować, iż wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, nie znane organowi, który wydał decyzję.
Po przeprowadzeniu postępowania (przesłuchano dwukrotnie jednego świadka, drugi, z uwagi na stan zdrowia nie złożył wyjaśnień) organ orzekł o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej. Tym samym uznał, iż brak jest podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 kpa, a więc że wyjaśnienia świadka nie były "istotnym dla sprawy nowym dowodem". Sąd podziela to stanowisko. Świadek A. O. w dwukrotnie przeprowadzonych przesłuchaniach potwierdził doraźną współpracę skarżącej z ROAK w okresie powojennym, nie sprecyzował, kiedy miały miejsce opisywane przez niego wydarzenia. Z ustaleń dokonanych w toku prowadzonego postępowania wynika, iż A. O. posiada uprawnienia kombatanckie z tytułu działalności w Ruchu Oporu AK w okresie od lipca 1946 r. do października 1946 r., zaś skarżąca wnosiła o zaliczenie okresu od czerwca 1944 r. do 17 stycznia 1945 r. oraz od dnia 20 czerwca 1949 r. do 5 lipca 1953 r. Świadek wspominał, że skarżąca przynosiła do niego ulotki przeciwko władzy ludowej, ale miało to miejsce w latach 1945, 46, 47, a więc w okresie, o który skarżąca nie wnioskowała
W tej sytuacji stanowisko organu orzekającego, iż zeznania świadka, przesłuchanego na wniosek skarżącej, nie wniosły istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych, jest uprawnione.
Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło