V SA 3228/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski, Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Asesor WSA Joanna Kube (spr.), Protokolant Iwona Cichocka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2004 r. sprawy ze skargi P.M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2003 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości Wojewoda [...]decyzją z dnia [...] czerwca 2003 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 Nr 87, poz. 960 ze zm.) oraz wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. sygn. akt K 20/01 orzekającym o niezgodności art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych z art. 52 ust. 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji RP (o czym ogłoszono w Dzienniku Ustaw z 2002 r. Nr 78, poz. 716), po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Prezydenta W. z dnia [...]kwietnia 2003 r. nr [...]orzekającej o wymeldowaniu P. M. z pobytu stałego z budynku przy ul. [...]w W., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Odnosząc się do stanu prawnego Wojewoda [...] wskazał, że w konsekwencji orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r., do wydania decyzji o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego w trybie pierwszej części art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, niezbędne jest spełnienie wyłącznie jednej z dwóch przesłanek określonych w tym przepisie tj. warunku faktycznego opuszczenia miejsca pobytu stałego bez dokonania obowiązku wymeldowania się. Organ uzasadniając decyzję wskazał, że P. M. w spornym budynku nie zamieszkuje, co skutkuje ziszczeniem się przesłanki wymeldowania na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Zgromadzony materiał dowodowy wskazuje, że budynek przy ul. [...]w W. stanowi współwłasność M. G., T. M., T.G. i J. G.. W dniu 23 września 2002 r. z wnioskiem o wymeldowanie P. M. z przedmiotowego budynku zwróciła się M.G. - jego babcia. Budynek przedmiotowy był przez kilka lat wynajmowany. W tym czasie P.M. mieszkał w lokalu nr [...] przy ul. [...]. Po opuszczeniu budynku przy ul. [...]przez firmę wynajmującą P. M. wraz z rodzicami wprowadził się do tego budynku. W toku sprawy ustalono, że centrum życiowe P. M. znajduje się przy ul. [...]w W., gdzie faktycznie przebywa. Fakt, że zamieszkuje on w tym lokalu wraz ze swoim dzieckiem i matką dziecka oparto na twierdzeniach najbliższych sąsiadów. Ustosunkowując się do argumentów P. M., że ten zamieszkuje w budynku przy ul. [...]w W., stwierdzono, że materiał dowodowy wskazuje, że zamieszkiwanie to jest pozorowane w związku z toczącym się postępowaniem o wymeldowanie. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 lipca 2003 r. P. M. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając naruszenie art. 79 i 81 kodeksu postępowania administracyjnego przez wadliwe przesłuchanie lokatorów budynku przy ul. [...]. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, przytaczając argumentację zbieżną z uzasadnieniem zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi organ stwierdził, że skarżący nie kwestionował w złożonym do Wojewody odwołaniu faktu braku powiadomienia go o kontroli meldunkowej w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stąd, właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, bowiem na obszarze tego Sądu znajduje się siedziba Wojewody [...] – art. 13 § 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Badając z tego punktu widzenia rozstrzygnięcie Wojewody[...]Sąd uznał, że skarga jest zasadna. W związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. sygn. akt K 20/01 podstawowym zagadnieniem w rozpoznawanej sprawie jest dokładne wyjaśnienie kwestii opuszczenia przedmiotowego budynku przez skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie wypowiadał się, że opuszczenie miejsca stałego pobytu jako niezbędna przesłanka wymeldowania, określona w art. 15 ust. 2 powołanej ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, winno być rozumiane jako zaniechanie posiadania lokalu jako miejsca pobytu oraz dobrowolne wyprowadzenie się do innego mieszkania. Rezygnacja z prawa do przebywania w lokalu powinna nastąpić w sposób wyraźny, poprzez złożenie stosownego oświadczenia woli, jak również poprzez odpowiednie zachowanie się, które w sposób niebudzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby. Opuszczeniem jest zatem nie tylko fizyczne nieprzebywanie, ale i zamiar opuszczenia danego lokalu, z jednoczesnym zerwaniem wszelkich związków z tym lokalem i założeniem w nowym miejscu ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów (por. wyrok NSA z dnia 16 września 1986 r. III SA 437/86; wyrok NSA z dnia 3 lipca 1985 r. SA/Gd 573/85; wyrok NSA z dnia 18 marca 1987 r. SA/Gd 1073/86; wyrok NSA z dnia 16 kwietnia 1987 r. SA/Wr 110/87, wyrok z 19 lutego 2002 r. sygn. akt V SA 1917/01). Zdaniem Sądu, ustalenia organu nie pozwalają na jednoznaczną ocenę czy rzeczywiście nastąpiło opuszczenie przez skarżącego miejsca, w którym był zameldowany na pobyt stały. Materiał dowodowy w sprawie jest niepełny, co praktycznie uniemożliwia jego obiektywną i wyczerpującą ocenę. Wbrew twierdzeniom organu, zgromadzony materiał dowodowy nie daje podstaw do przyjęcia, że centrum życiowe skarżącego znajduje się na ul. [...]. Nie potwierdza tej okoliczności protokół kontroli meldunkowej przeprowadzonej w budynku przy ul. [...] w dniu [...] marca 2003 r., ponieważ z jego treści nie można wnioskować, że w lokalu tym zamieszkuje P.M.. Ustalenia dokonane w postępowaniu administracyjnym budzą wątpliwości także w świetle twierdzeń samej wnioskodawczyni wymeldowania. M. G. w trakcie wizji lokalnej przeprowadzonej w budynku przy ul [...]w W. w dniu [...]lutego 2003 r. oświadczyła do protokołu, że P. M. jej wnuk przyjeżdża kiedy chce. Podała, że początkowo był prawie codziennie. Jednak nie była w stanie stwierdzić częstotliwości oraz tego, czy nocuje. Również w piśmie procesowym z dnia 20 października 2003 r. skierowanym do Naczelnego Sądu Administracyjnego M. G. potwierdziła, że rodzina M. w tym P. M. po dniu [...] stycznia 2003 r. przebywała w przedmiotowym budynku. Zdaniem Sądu, dowody zebrane przez organ nie upoważniały do uznania zamieszkiwania skarżącego w budynku przy ul. [...] po 22 stycznia 2003 r. jako jedynie pozorowania na użytek wszczętego postępowania o wymeldowanie. Jak wynika bowiem z materiałów zgromadzonych w aktach sprawy, jego powrót do lokalu zbiegł się również z opuszczeniem budynku przy ul. [...]przez firmę dotychczas go wynajmującą. Skarżący w odwołaniu z dnia 24 kwietnia 2003 r. od decyzji Prezydenta W. zarzucił organowi brak wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, z uwagi na nieprzesłuchanie wiarygodnych świadków i wniósł o przesłuchanie sąsiadów zamieszkujących w najbliższym sąsiedztwie nieruchomości przy ul. [...]. Wojewoda [...] wniosek ten pozostawił bez rozpoznania. Odmowa uwzględnienia wniosku dowodowego strony może nastąpić tylko wtedy, gdy zawarte w nim żądanie dotyczy okoliczności stwierdzonych już za pomocą innych dowodów, a także gdy dotyczy to zakomunikowania stronie faktów powszechnie znanych albo faktów znanych organowi z urzędu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lutego 2002 r. sygn. akt V SA 1918/01 – zbiór komputerowy OBO). W świetle okoliczności przedmiotowej sprawy, nieuwzględnienie wskazanego wniosku dowodowego z powodu ustaleń kontroli dyscypliny meldunkowej w lokalu przy ul. [...] nie znajduje procesowego uzasadnienia. Niewątpliwie dowód ten ma zasadnicze znaczenie dla końcowego rozstrzygnięcia. Wniosek zatem winien zostać uwzględniony, zgodnie z art. 78 par. 1 kpa. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy rzeczą organu orzekającego będzie dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, pod kątem wskazanych uchybień, które w ocenie Sądu miały wpływ na ocenę zaistnienia przesłanki do wymeldowania skarżącego z budynku przy ul. [...]w W.. Mając na względzie powyższe okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w pkt 1 na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na mocy art. 152 powołanej ustawy.