V SA 3447/03
WyrokWSA w Warszawie2004-01-23
Skład orzekający: Hanna Szafrańska-Falkiewicz, Krystyna Madalińska-Urbaniak, Czesław Zieliński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy służba w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa Publicznego w latach 1944-1956, niezależnie od charakteru wykonywanych czynności, stanowi podstawę do pozbawienia uprawnień kombatanckich?Ratio decidendi
Służba w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa Publicznego w latach 1944-1956, zgodnie z przepisami ustawy o kombatantach, stanowi podstawę do pozbawienia uprawnień kombatanckich, chyba że osoba została skierowana do tych urzędów przez organizacje niepodległościowe lub zwerbowana przez nie w celu udzielenia pomocy. Sam fakt pełnienia służby w tych strukturach jest wystarczający do pozbawienia uprawnień, bez względu na zajmowane stanowisko czy wykonywane czynności.Stan faktyczny
Skarżący W. O. został pozbawiony uprawnień kombatanckich decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z uwagi na pełnienie służby w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa Publicznego w latach 1946-1957. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów ustawy o kombatantach oraz Kpa, twierdząc, że nie udowodniono, iż podczas służby w UB wykonywał zadania mające na celu zwalczanie polskich ruchów niepodległościowych. Podkreślił, że podjął pracę w UB z powodu trudnej sytuacji życiowej i nie stosował represji wobec osób działających na rzecz suwerenności Polski.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA del. do WSA - Hanna Szafrańska-Falkiewicz, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia NSA del. do WSA - Czesław Zieliński (spr.), Protokolant - Aneta Opyrchał, po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi W. O. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] lipca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich - oddala skargę -
Decyzją z dnia [...].02.2004 r. Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych orzekł o pozbawieniu W. O. uprawnień kombatanckich przyznanych w 1977 r. przez Zarząd ZBoWiD w S. z tytułu służby w Wojsku Polskim od [...] do [...] września 1939 r., pobytu w obozie jenieckim od [...].09.1939 r. do [...].12.1942 r., działalności w Ruchu Oporu od [...].03.1943 r. do [...].01.1945 r. oraz z tytułu walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej od [...].01 do [...].08.1945 r. i od [...].01.1946 r. do [...].12.1947 r.
Orzekając w sprawie ponownie, na skutek wniosku strony o powtórne rozpatrzenie sprawy, po uchyleniu wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17.07.2002 r. sygn. akt V SA 2815/01 ostatecznej decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów z [...].09.2001 r. utrzymującej w mocy decyzję z [...].02.2001 r., organ ten decyzją z dnia [...].07.2003 r. Nr [...] utrzymał w mocy pierwotną decyzję z dnia [...].02.2001 r.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia z [...].07.2002 Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów stwierdził, ze w okresie powojennym, w latach 1946-1957, W. O. był zatrudniony w organach Urzędów Bezpieczeństwa Publicznego i jako podstawę pozbawienia go uprawnień kombatanckich organ orzekający wskazał przepisy art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a w związku z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (jednolity tekst Dz.U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371) stanowiące o pozbawieniu uprawnień kombatanckich osób, które były zatrudnione w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa.
W skardze wniesionej [...].08.2003 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego W. O. wystąpił z żądaniem uchylenia decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów z [...].07.2003 r. zarzucając naruszenie przepisów art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a w związku z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a cyt. ustawy o kombatantach... oraz przepisów art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 Kpa.
Podniósł, ze w postępowaniu administracyjnym "nie udowodniono w żaden sposób, iż skarżący podczas zatrudnienia w organach Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego wykonywał zadania mające na celu zwalczanie polskich ruchów niepodległościowych".
Wyjaśnił, że pracę w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa podjął z powodu trudnej sytuacji życiowej skarżącego, że nie stosował represji wobec osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej, natomiast brał udział w walkach z grupami W.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę na podstawie przepisów ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 143, poz. 1271 ze zm.) zważył, co następuje.
Z dokumentacji przedstawiającej przebieg służby skarżącego, udostępnionej w sprawie w postępowaniu administracyjnym przez Instytut Pamięci Narodowej wynika i jest poza sporem, że w latach 1946-1957 skarżący pełnił służbę w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa zajmując różne stanowiska, m.in. stanowiska Naczelnika Wydziałów (k. 66-69 akt adm.).
W myśl art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a w związku z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a cyt. ustawy o kombatantach, w brzmieniu obowiązującym w czasie orzekania przez Kierownika Urzędu zaskarżoną decyzją, pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które w latach 1944-1956 pełniły służbę w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa.
Z zastrzeżeniem art. 21 ust. 3 ustawy o kombatantach, pozbawienie uprawnień kombatanckich tych osób następuje ze względu na sam fakt służby w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa, niezależnie od charakteru zajmowanego stanowiska i wykonywanych czynności (zadań).
Końcowa część przepisu art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a ustawy o kombatantach, stanowiąca o represjach wobec środowisk niepodległościowych, odnosi się bowiem do osób pełniących służbę w określonych w tym przepisie jednostek zwierzchnich i nie dotyczy osób, które pełniły służbę w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa.
Z mocy art. 21 ust. 3 ustawy o kombatantach, służba (zatrudnienie) w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa nie pozbawia uprawnień kombatanckich jedynie osób, które do tych Urzędów zostały skierowane przez organizacje niepodległościowe lub przez te organizacje były zwerbowane w celu udzielenia im pomocy.
Tego rodzaju przesłanki zachowania uprawnień kombatanckich nie zachodzą jednak w niniejszej sprawie.
W konkluzji stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i chybione są zarzuty skargi naruszenia wskazanych w niej przepisów. Z tych względów, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało oddalić skargę jako niezasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło