V SA 3456/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia NSA - Ewa Jóźków, Sędzia WSA - Mirosława Pindelska (spr.), Protokolant - Agnieszka Będzikowska- Sadura, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2004 r. sprawy ze skargi "D." Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] lipca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe - skargę oddala - Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Celnej w W. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z dnia [...] grudnia 2002 r. nr [...]. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia organ odwoławczy powołał przepisy art. 233 § 1 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), z art. 23 § 7 art. 27 § 1, 85 § 1 i art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks Celny (Dz.U. Nr 75 z 2001 r., poz. 802 ze zm.). W uzasadnieniu decyzji w pierwszej kolejności odniesiono się do zasadniczych elementów ustalonego w sprawie stanu faktycznego. W tych ramach przypomniano, iż w dniu [...] listopada 2002 r. D. Sp. z .o.o. dokonała zgłoszenia celnego towaru w postaci 30-częściowych zestawów obiadowych z masy ceramicznej, wnioskując o dopuszczenie towaru do obrotu na polskim obszarze celnym. Do zgłoszenia celnego, przyjętego pod pozycją [...], strona załączyła m.in. fakturę handlową nr [...] z dnia [...] października 2002 r. opiewającą na kwotę 11250,00 USD, tj. 44.752,50 PLN, deklarację wartości celnej oraz świadectwo pochodzenia Form - A. Po przyjęciu zgłoszenia celnego organ celny przystąpił do jego weryfikacji w trybie art. 70 Kodeksu celnego, polegającej na kontroli zgłoszenia i załączonych dokumentów oraz rewizji celnej towarów, powołano biegłego rzeczoznawcę do zbadania towaru i pobrano próbki towaru. Po wydaniu w dniu [...] listopada 2002 r. przez rzeczoznawcę majątkowego mgr R. M. opinii (operat szacunkowy) nr [...], w której określił on jednostkową wartość rynkową brutto towaru w obrocie hurtowym importera na kwotę 38,77 zł., Naczelnik Urzędu Celnego [...] wydał decyzję, którą uznał przedmiotowe zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej i kwoty długu celnego i ustalił nową wartość celną towaru oraz określił kwotę wynikającą z długu celnego. Do ustalenia wartości celnej przyjęto opinię biegłego. Od tej decyzji skarżący złożył odwołanie, wnosząc o jej uchylenie, podnosząc bezpodstawne zakwestionowanie wiarygodności załączonej do zgłoszenia celnego faktury oraz nieprawidłowe zastosowanie przez organ do ustalenia wartości celnej metody z art. 27 Kodeksu celnego. Zarzucił także, że nie został poinformowany o terminie przeprowadzenia dowodu z biegłego, ponadto podniósł, że opinia została w formie operatu szacunkowego, który jest przewidziany do wyceny nieruchomości. Zarzucił także brak wyjaśnienia podstaw przyjęcia 30 % marży hurtowej oraz brak wskazania wartości porównawczych, w oparciu o które ustalona została wartość zaimportowanego towaru. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Dyrektor Izby Celnej w W. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Podniósł, że organ celny pierwszej instancji prawidłowo zakwestionował wartość celną zgłoszonego towaru, ponieważ istniało uzasadnione podejrzenie, że cena wynikająca z faktury załączonej do zgłoszenia celnego jest zaniżona. To podejrzenie potwierdziła opinia biegłego. Ustosunkowując się do zarzutów przedstawionych w odwołaniu od decyzji, po uzupełnieniu materiału dowodowego o wyjaśnienia biegłego, Dyrektor Izby wyjaśnił, iż operat szacunkowy oznacza opinię o wartości i jest powszechnie stosowanym wzorem ułatwiającym krótkie, uporządkowane określenie wartości. Wyrażanie opinii o wartości w formie operatu szacunkowego jest obligatoryjne w stosunku do nieruchomości, ale nie ma zakazów prawnych stosowania tej formy do wyrażania opinii o wartości w stosunku do rzeczy ruchomych. Ustalając wartość towaru biegły jako wartości porównawcze przyjął oferty dotyczące podobnych zestawów z sieci sklepów G. i C. Biegły dodatkowo wyjaśnił, że podstawy przyjęcia marży 30% pochodzą ze źródeł biznesowych, wysokość marży w każdej firmie stanowi tajemnicę handlową Odnośnie zarzutu nie uczestniczenia w przeprowadzeniu dowodu przez biegłego organ celny wyjaśnił, iż strona została powiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia oceny towaru (postanowienie z dnia [...].11.2002 r. mr [...]), we wskazanym dniu zostały pobrane próbki towaru i przy tej czynności strona uczestniczyła, natomiast sama opinia została sporządzona na piśmie, w oparciu o zebrany materiał. W skardze na powyższą decyzję skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów: • art. 121 §1, 122 123, 124, 187 § 1, 190 i 191 Ordynacji Podatkowej poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego, niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych, sprzeczność istotnych ustaleń organu z treścią zebranego w sprawie materiału; • art. 13 § 1 i § 4, art. 23 § 1 i § 7, art. 27 § 1, art. 65 § 4 pkt 2, art. 70 § 1 i art. 85 § 1 ustawy Kodeks celny poprzez zakwestionowanie wiarygodności faktury dołączonej do zgłoszenia celnego bez uzasadnienia w tym zakresie oraz ustalenie wartości w oparciu o zastępczą metodę ceny jednostkowej skutkujące bezzasadnym podwyższeniem wartości celnej towaru. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w W. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zgodnie z art. 85 § 1 Kodeksu celnego należności celne przywozowe są wymagalne według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących. Jakkolwiek w myśl art. 23 §1 Kodeksu celnego jest zasadą, iż wartością celną towaru jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny, to jednak organy celne są uprawnione do jej zakwestionowania w określonych sytuacjach. W szczególności zaś wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną, o której mowa w art. 23 §1, gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionował wiarygodność informacji i dokumentów służących do określenia wartości celnej (art. 23 § 7 Kodeksu celnego). W rozpoznawanej sprawie, po przyjęciu zgłoszenia celnego ([...] listopada 2002 r.) organ celny przystąpił do weryfikacji zgłoszenia celnego w trybie art. 70 Kodeksu celnego, o czym poinformował zgłaszającego. Weryfikacja może polegać na kontroli zgłoszenia celnego i dołączonych do niego dokumentów, organ celny może także zażądać od zgłaszającego przedstawienia innych dokumentów w celu sprawdzenia prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu. Możliwe jest także przeprowadzenie rewizji towarów oraz pobranie próbek w celu przeprowadzenia ich dalszej analizy lub dokładniejszej kontroli. Skarżący podnosi, iż podejrzenie zaniżenia wartości celnej towaru nie daje prawnej możliwości do zakwestionowania wiarygodności przedstawionych przez zgłaszającego informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej, ponieważ zgodnie z treścią przepisu art. 23 § 7 Kodeksu celnego istnieje możliwość zakwestionowania wartości celnej wyłącznie z uzasadnionych przyczyn. W ocenie Sądu rację ma organ celny iż weryfikacja przeprowadzona w trybie art. 70 § 1 także może prowadzić do weryfikacji wartości celnej. W niniejszej sprawie, jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału, skarżący wcześniej zgłaszał podobne towary po wyższej cenie, stąd przeprowadzenie postępowania zmierzającego do ustalenia rzeczywistej wartości towaru było uzasadnione. Sąd nie podziela także zarzutu skarżącej dotyczącego zastosowania dla ustalenia wartości celnej metody ceny jednostkowej. W ocenie Sądu, organy celne w należyty sposób wyjaśniły, dlaczego nie było możliwe zastosowanie metod przewidzianych w art. 25 i 26 Kodeksu celnego, tj. metody towarów identycznych i podobnych. Dla zastosowania tych metod konieczne jest ustalenie podobieństwa porównywanych towarów, ich składu materiałowego, wyglądu, jakości itp. Dokumenty odpraw celnych nie zawierają na tyle szczegółowych opisów towarów, aby można w rozpatrywanym przypadku skorzystać z danych dotyczących innych odpraw celnych dla zastosowania metod określonych w art. 25 i 26 Kodeksu celnego. Organ celny prowadzący postępowanie w pierwszej instancji podjął zresztą próbę uzyskania materiału porównawczego i wystąpił do innych urzędów celnych o nadesłanie takich materiałów, ale nie przyniosło to rezultatu. W związku z powyższym zasadnie organy celne zastosowały metodę z art. 27 Kodeksu celnego, ponieważ zgodnie z art. 24 § 1 Kodeksu, jeżeli wartość celna nie może być ustalona na podstawie art. 23, ustala się ją stosując w kolejności art. 25 – 28. Skarżący nie wnosił o zastosowanie w trybie art. 24 § 2 metody z art. 28 tj. metody wartości kalkulowanej. Zgodnie z przepisem art. 27, za wartość celną przyjmuje się cenę jednostkową towarów przywożonych bądź identycznych lub podobnych sprzedanych na polskim obszarze celnym w największych zbiorczych ilościach i stanie, w jakim są towary, dla których ustalana jest wartość celna, w transakcjach sprzedaży między niepowiązanymi ze sobą osobami, w tym samym lub zbliżonym czasie, nieprzekraczającym 90 dni od dnia przywozu towaru, dla którego ustalana jest wartość celna, pomniejszoną o m.in. o marże, koszty transportu poniesione po przywozie towarów na polski obszar celny, należności celne i inne opłaty pobierane na polskim obszarze celnym z tytułu przywozu lub sprzedaży towarów. W niniejszej sprawie wartość celna została ustalona w oparciu o ekspertyzę biegłego. Biegły ustalił wartość rynkową brutto towaru w oparciu o oględziny towarów, ekspertyzę pobranych próbek, badanie cen porównywalnych towarów będących w obrocie rynkowym oraz własną bazę danych. Wartości porównawcze do wyceny przedmiotowego towaru zostały wzięte z sieci sklepów G. i C. Z załączonych do akt sprawy katalogów reklamowych sklepów G. i C. wynika, iż podobne 30-częściowe zestawy obiadowe były sprzedawane w cenie od 39,90 – 48,90 zł. Podobne ceny oferowały i inne sieci handlowe. Z przedłożonych przez skarżącego materiałów wynika, że w sieciach handlowych R. i T. porównywalne 30 - częściowe zestawy obiadowe były sprzedawane w cenie 38,99 zł i 39,95 zł. W oparciu o te dane biegły wycenił wartość rynkową przedmiotowego towaru na kwotę 38,77. Po odliczeniu od wartości rynkowej 30% marży, cła oraz podatku VAT organ celny ustalił wartość celną jednego zestawu na kwotę 21,88 zł. Skarżący zarzuca dowolność w przyjęciu 30% marży handlowej. Sąd podziela argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji, iż dane dotyczące marży handlowej objęte są tajemnicą handlową i przy jej określaniu biegły może posługiwać się własną wiedzą i doświadczeniem, nie wskazując konkretnych źródeł ich pochodzenia. Skarżący, mimo iż sam zajmuje się działalnością handlową, nie wskazał, w jakiej wysokości uzyskuje marźe handlowe przy sprzedaży sprowadzonych przez siebie towarów. Nie są także zasadne zastrzeżenia skarżącego podnoszone w stosunku do opinii biegłego R. M. Opinia została sporządzona przez rzeczoznawcę majątkowego, a więc przez osobę posiadającą wiadomości specjalne. Opinia ta została poprzedzona ekspertyzą sporządzoną przez specjalistę – technologa szkła. Wyniki tej ekspertyzy stanowiące o materiale użytym do produkcji przedmiotów zostały uwzględnione przez biegłego. Zatem sam fakt, iż opinia została zatytułowana "operat szacunkowy", który to tytuł używany jest przy opiniach dotyczących nieruchomości, nie stanowi o wartości tej opinii. Jeśli nawet zatytułowanie nie jest najlepiej sformułowane to i tak nie przesądza to o znaczeniu opinii. O tym decydują okoliczności stanowiące, czy osoba opiniująca ma wiedzę specjalistyczną w danej dziedzinie, czy opinia odnosi się do konkretnego stanu faktycznego, w tym przypadku do konkretnego towaru, czy zawiera dokładny opis, analizę i wnioski końcowe. Przedstawione warunki zostały spełnione w opinii R. M., a wniosek końcowy tam przedstawiony został podzielony przez Sąd. Sąd nie podzielił również zarzutu skarżącej, co do rażącego naruszenia art. 190 ustawy z 29.08.1997 r. – Ordynacja podatkowa, przy przeprowadzaniu dowodu z opinii biegłego. Skarżąca zarzuciła, iż biegły wydał opinię w tym samym dniu, w którym dopuszczono dowód. Naruszono tym samym jej prawo do powiadomienia z 7-dniowym wyprzedzeniem o terminie przeprowadzenia tegoż dowodu. Podnieść należy, że skarżąca sama wnosiła o szybkie rozpoznanie sprawy z uwagi na ważne dla niej terminy handlowe, o czym stanowi notatka funkcjonariusza celnego z [...].11.2002 r. (k. 5 akt adm.) oraz notatka biegłego uczestniczącego w pobraniu próbek do badań z dnia [...].11.2002 r. (k. 6 akt adm.). Skarżąca została powiadomiona o terminie oględzin i poborze próbek, o czym świadczy podpis przedstawiciela skarżącej na postanowieniu Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z [...].11.2002 r. nr [...]. Z omawianej wyżej notatki z [...].11.2002 r. wynika, że skarżąca uczestniczyła w czynności pobrania próbek do badań. Sama opinia biegłego została sporządzona w formie pisemnej, czyli w formie, w której konstruowaniu nie uczestniczy strona z istoty rzeczy. W tych warunkach nie można przyjąć, że zostały naruszone prawa strony przy przeprowadzaniu dowodu z opinii biegłego. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w niniejszej sprawie naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów merytorycznych skutkujących wadliwością rozstrzygnięć, dlatego opierając się na art. treści art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji.