V SA 3461/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Małgorzata Pocztarek Asesor WSA - Andrzej Kołodziej Asesor WSA - Janusz Walawski (spr.) Protokolant - Wojciech Wiktorowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2004 r. sprawy ze skargi W. W. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2001 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia paszportu - oddala skargę - Naczelnik Urzędu Skarbowego w I. w dniu [...] września 1999 r. wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o unieważnienie paszportu W.W.. Wniosek został uzasadniony tym, że wyżej wymieniony jest dłużnikiem Urzędu Skarbowego w I. z tytułu niezapłaconych podatków za lata 1997-1998. Zaległości na dzień złożenia wniosku wynosiły [...] zł. Postępowanie egzekucyjne nie dało rezultatu. Wojewoda [...], decyzją z dnia [...] sierpnia 2001 r. nr [...], unieważnił paszport W. W. serii [...] nr [...] wydany w dniu [...] września 1993 r., ważny do dnia [...] września 2003 r. i orzekł o zwrocie opłaty paszportowej. W uzasadnieniu decyzji wojewoda podał m.in., że W. W. z od kilku lat pozostaje dłużnikiem Skarbu Państwa z tytułu niezapłaconych podatków i z tego powodu istnieje uzasadniona obawa, iż ewentualny wyjazd dłużnika za granicę uniemożliwi wykonanie przez niego ciążącego obowiązku ustawowego. Decyzja została wydana na podstawie art. 10 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o paszportach (Dz. U. z 1991 r. Nr 2, poz. 5 z późn. zm.) oraz art. 10 ust. 3 tej ustawy i § 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 14 czerwca 1991 r. w sprawie zakresu oraz trybu zwrotu opłaty paszportowej i poniesionych kosztów w przypadku unieważnienia paszportu (Dz. U. Nr 58, poz. 251). Po rozpatrzeniu odwołania W. W., Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, decyzją z dnia [...] września 2001 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję wojewody, podzielając stanowisko organu pierwszej instancji, że w sprawie spełnione zostały wszystkie przesłanki unieważnienia paszportu określone w art. 6 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 10 ust. 1 ustawy o paszportach. Organ odwoławczy stwierdził, że w przypadku dłużnika Skarbu Państwa, który nie dokumentuje sposobu spłaty zadłużenia, unika współpracy z organem paszportowym, to zawsze istnieje obawa, że pozostawienie paszportu może umożliwić takiej osobie opuszczenie kraju bez uregulowania zadłużenia. Okoliczności te, w ocenie organu odwoławczego, świadczą o tym, że spełniona została przesłanka uzasadnionej obawy, iż wyjazd W. W. za granicę uniemożliwi mu wykonanie obowiązku ustawowego. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie o zmianę decyzji organu odwoławczego W. W. stwierdził, że przepis, na który powołały się organy, nie nakazuje odebrania paszportu, a organy mogły podjąć korzystną dla niego decyzję. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W związku ze zmianą struktury sądownictwa administracyjnego, na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to w dacie jej wydania. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu. Materialnoprawną podstawę unieważnienia paszportu skarżącego stanowił art. 10 ust. 1 zd. 2 w zw. z art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o paszportach (Dz. U. z 1991 r. Nr 2, poz. 5 z późn. zm.). Zgodnie z tymi przepisami organ paszportowy może unieważnić paszport, jeżeli osoba, która go posiada, nie wykonała obowiązku ustawowego, a zachodzi uzasadniona obawa, że wyjazd za granice osoby zobowiązanej uniemożliwi wykonanie tego obowiązku i niewykonanie obowiązku znajduje potwierdzenie w orzeczeniu sądu lub decyzji uprawnionego organu. Użycie w przepisie formy czasownika "móc" (może) oznacza, że ocena, czy występują wszystkie ustawowe przesłanki unieważnienia paszportu, należy do organu paszportowego. W tej sytuacji kontrola przez sąd administracyjny dotyczącej tej kwestii decyzji dokonywana jest z punktu widzenia jej zgodności z prawem oraz dotyczy również tego, czy organ paszportowy nie przekroczył granic uznania administracyjnego. Oceniając zaskarżoną decyzje w tym zakresie, Sąd nie stwierdził, aby została ona wydana z naruszeniem powołanych przepisów ustawy o paszportach. Skarżący nie wywiązał się z obowiązku ustawowego znajdującego potwierdzenie w decyzjach Naczelnika Urzędu Skarbowego w I.z dnia [...] grudnia 1998 r. znak [...], z dnia [...]listopada 1998 r. znak [...]i z dnia [...] stycznia 1999 r. znak [...]oraz tytułach wykonawczych. Fakt niewykonania obowiązku ustawowego nie jest kwestionowany przez skarżącego. Niewykonanie przez skarżącego obowiązku ustawowego, potwierdzone rozstrzygnięciem uprawnionego organu, uprawniało zatem organ paszportowy do oceny, że zachodzi uzasadniona obawa wyjazdu skarżącego za granicę, co uniemożliwi wykonanie obowiązku spłaty zadłużenia. Taka ocena mieści się w granicach przysługującej organowi paszportowemu swobodnej oceny dowodów (art. 80 kpa) i jest niezasadnie kwestionowana w skardze. Skarżący, mimo świadomości zadłużenia i jego wysokości, nie podjął żadnych starań zmierzających do wywiązania się z ciążących na nim zobowiązań wobec Skarbu Państwa, prezentując postawę, którą wyraził w skardze, że winni zaistniałej sytuacji są urzędnicy, którzy nie rozumieją przedstawianych przez niego argumentów i wręcz go szykanują. Unieważnienie paszportu ma na celu zapewnienie wykonania obowiązku ustawowego. Ograniczenie to zostało wprowadzone w akcie rangi ustawowej i spełnia przesłanki formalne określone w art. 31 ust. 3 Konstytucji. Przepis ten dopuszcza ograniczenia w korzystaniu z konstytucyjnie zagwarantowanych wolności i praw, gdy jest to konieczne do zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego. Stanowi ono wprawdzie dla skarżącego istotną dolegliwość, jednakże wobec wystąpienia ustawowych przesłanek zastosowania tego środka, nie może być traktowane jako ingerencja przekraczająca konstytucyjnie dopuszczalny zakres władztwa państwowego. W konsekwencji nie można również uznać, aby decyzja o unieważnieniu paszportu naruszała słuszny interes strony (art. 7 kpa) oraz zasadę zaufania obywateli do organów państwa (art. 9 kpa), (por. wyrok NSA z dnia 22 września 1999 r., V SA 215/98, ONSA 2000/3/128). Z przytoczonych powodów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.