V SA 3492/03

WyrokWSA w Warszawie2004-10-21

Skład orzekający: Małgorzata Dałkowska-Szary, Beata Krajewska, Mirosława Pindelska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ celny może nakazać powrotny wywóz pojazdu, który został dopuszczony do obrotu, stał się towarem krajowym, a następnie został sprzedany nabywcy w dobrej wierze, mimo że w momencie zgłoszenia celnego obowiązywał zakaz przywozu tego typu pojazdów?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy celne nie odniosły się do całości dowodów w sprawie, w tym do faktu, że pojazd został dopuszczony do obrotu, stał się towarem krajowym i został sprzedany nabywcy w dobrej wierze. Nakaz wywozu towaru odnosi się do sytuacji ujawnienia towaru, którego posiadanie jest zakazane w momencie wwozu, a nie gdy towar został już wywieziony i sprzedany.
Stan faktyczny
Skarżący Z. G. dokonał zgłoszenia celnego na samochód ciężarowy sprowadzony z Niemiec, który został objęty procedurą dopuszczenia do obrotu. Organy celne uznały zgłoszenie za nieprawidłowe, ustalając, że rok produkcji pojazdu (1993) był niezgodny ze stanem faktycznym (1991), co naruszało zakaz przywozu samochodów ciężarowych, od których od roku produkcji upłynęło co najmniej 6 lat. Skarżący podniósł zarzuty dotyczące m.in. niewłaściwej podstawy prawnej, naruszenia przepisów postępowania przez nieuwzględnienie nabywcy jako strony, niewykonalności decyzji oraz przedawnienia.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego III w W. Zasądzono od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz Z. G. kwotę 78,10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Małgorzata Dałkowska-Szary, Sędziowie WSA - Beata Krajewska, - Mirosława Pindelska (spr.), Protokolant - Katarzyna Kotulińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2004 r. sprawy ze skargi Z. G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] lipca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe 1) Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego III w W. z dnia [...] lutego 2003 r. o nr [...]. 2) Zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz Z. G. kwotę 78,10 zł (siedemdziesiąt osiem złotych dziesięć groszy) tytułem zwrotu kosztów. postępowania sądowego. 3) Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Na podstawie zgłoszenia celnego dokonanego przez Z. G., według dokumentu SAD z [...] kwietnia 1999 r. Nr [...] objęto procedurą dopuszczenia do obrotu sprowadzony z Niemiec samochód ciężarowy marki Volkswagen T-4 nr nadwozia [...]. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2002 r. Nr [...] Dyrektor Urzędu Celnego w W. uznał powyższe zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie zastosowanej procedury jaką został objęty samochód ciężarowy i orzekając w tej części nakazał powrotny wywóz ww. pojazdu za granicę. Organ pierwszej instancji ustalił, iż pojazd zgłoszony do odprawy celnej w dniu [...] kwietnia 1999 r. w Oddziale Celnym w P. został wprowadzony na polski obszar celny w dniu [...] kwietnia 1999 r. z naruszeniem § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19.12.1997 r. w sprawie ustanowienia czasowego zakazu przywozu niektórych pojazdów samochodowych, nadwozi i podwozi do tych pojazdów (Dz.U. 158/97 poz. 1053). Wymieniony przepis zakazywał w dacie dopuszczenia do obrotu ww. pojazdu przywozu samochodów ciężarowych, w przypadku których od roku następnego po roku produkcji upłynęło co najmniej 6 lat. Powołany w zgłoszeniu celnym rok produkcji 1993 był niezgodny ze stanem faktycznym ustalonym na 1991 r. Orzekając na skutek odwołania strony, Dyrektor Izby Celnej w W. decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że po przyjęciu zgłoszenia celnego, w wyniku postępowania sprawdzającego funkcjonariusze Urzędu Celnego w C. ustalili, że rok produkcji przedmiotowego samochodu, przyjęty podczas odprawy z przedstawionych dokumentów, jest niezgodny ze stanem faktycznym. W związku z powyższym Dyrektor Urzędu Celnego w W. postanowieniem z dnia [...].01.2002 r. Nr [...] wszczął w stosunku do Z. G. postępowanie w sprawie ww. samochodu. Konsultacja z firmą "K." Sp. z o.o. w P. i odkodowanie numeru nadwozia pozwoliło na ustalenie, iż samochód został wyprodukowany w 1991 r., a nie jak podano w 1993 r. Z informacji przekazanych przez Komendę Główną Policji i Europejski Rejestr Pojazdów wynikało, że pojazd ten został po raz pierwszy zarejestrowany w Niemczech [...].01.1993 r., oraz że nie figuruje w systemie informacyjnym jako utracony na terenie Polski i Niemiec. Dowody te jako wiarygodne dały podstawę do ustaleń faktycznych obu organów. Organ odwoławczy odmówił zasadności stwierdzeń zawartych w ocenie technicznej sporządzonej przez Stowarzyszenie Inżynierów i Techników Komunikacji przeprowadzonej na zlecenie skarżącego z dnia [...].04.1999 r. w części dotyczącej roku produkcji pojazdu. Bowiem przedmiotowa ekspertyza miała na celu ocenę stanu technicznego pojazdu i określenie wartości rynkowej uszkodzonego samochodu, nie zaś jego daty produkcji. Tak ustalony stan faktyczny stanowił podstawę zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy, powtarzając za organem pierwszej instancji, wskazał podstawę prawną wydanej decyzji jako art. 186 § 4 w zw. z art. 58 Kodeksu celnego – ustawy z 9 stycznia 1997 r. (Dz.U. 75/2001 poz. 802 z późn. zm.). Oznacza to, że wydany nakaz wywozu samochodu poprzedza tylko decyzję o zniszczeniu pojazdu. Organ odwoławczy nie uznał zarzutu skarżącego, iż stroną postępowania powinien być P. K. – nabywca pojazdu na mocy umowy kupna – sprzedaży z [...] marca 2001 r., podnosząc, że stroną postępowania w sprawie może być tylko osoba, która dokonała zgłoszenia celnego, tj. Z. G. w myśl art. 66 § 1, art. 65 § 4 Kodeksu celnego i art. 262 Kodeksu celnego w zw. z art. 133 i 134 Ordynacji podatkowej z 29.08.1997 r. (Dz.U. 137/97 poz. 926 z późn. zm.). Za bezpodstawne uznał organ odwoławczy zarzuty naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej dotyczące zastosowanej procedury. Nie zgodził się też ze skarżącym, że decyzja jest niewykonalna podając, że jest tylko trudna w wykonaniu, a to nie jest tożsame z niewykonalnością. Uzasadnił, że orzeczony nakaz wywozu pojazdu wywołany jest istniejącym w dacie zgłoszenia celnego zakazem przywozu samochodów ciężarowych umieszczonym w cytowanym wyżej rozporządzeniu Rady Ministrów z 19.12.1997 r. Powyższe rozporządzenie, aczkolwiek nie obowiązujące w dacie wszczęcia postępowania w sprawie ww. samochodu i w datach wydania obu decyzji, ma zastosowanie w sprawie, bowiem wg art. 2 § 1 i art. 69 Kodeksu celnego obowiązujący jest stan prawny wg daty dokonania zgłoszenia celnego, tj. [...].04.1999 r. Z tego powodu uzasadnione było zdaniem organu odwoławczego, utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji. W skardze do Sądu, Z. G. wniósł o uchylenie obu decyzji organów celnych oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zarzucając: – wydanie decyzji nakazującej powrotny wywóz w chwili, gdy nie obowiązywał już zakaz przywozu na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z 19.12.1997 r. w sprawie ustanowienia czasowego zakazu przywozu niektórych pojazdów samochodowych, nadwozi i podwozi do tych pojazdów, – naruszenie przepisów postępowania przez uznanie, że nabywca pojazdu P. K. nie jest stroną w niniejszej sprawie, – niewykonalność decyzji w chwili jej wydania, – nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego do spraw samochodowych celem zweryfikowania ustaleń firmy "K." Sp. z o.o. w P. co do daty produkcji pojazdu, – naruszenie zasad postępowania celnego przez wydanie decyzji na podstawie art. 207 Ordynacji podatkowej bez wznowienia postępowania w sprawie, – wydanie decyzji w okresie przedawnienia. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Orzekając w sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 153/02 poz. 1271) sprawy, w których skargi, tak jak w niniejszej sprawie, zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Należy się zgodzić ze stanowiskiem organu odwoławczego, że objęcie przedmiotowego samochodu procedurą dopuszczenia do obrotu na podstawie dokumentu SAD nr [...] z dnia [...].04.1999 r. nie wymagało odrębnej decyzji, że po przyjęciu zgłoszenia celnego organ celny może z urzędu wydać decyzję, w której uznaje zgłoszenie celne za nieprawidłowe w całości lub części w myśl art. 65 § 4 Kodeksu celnego 9.01.1997 z zastrzeżeniem, że decyzja ta nie może być wydana jeżeli upłynęły 3 lata od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego (art. 65 § 5 Kodeksu celnego). Wydanie takiej decyzji nie wymaga trybu szczególnego, w tym podnoszonego przez skarżącego wznowienia postępowania. Decyzja pierwszej instancji wydana została [...].04.2002 r. za nr [...] i doręczona stronie [...].04.2002 r. Zatem było to przed upływem 3 lat od daty zgłoszenia celnego, co stanowi o bezzasadności podniesionego zarzutu przedawnienia. Należy się również zgodzić z twierdzeniem organu odwoławczego, że w dacie orzekania organów celnych obowiązywał stan prawny według daty zgłoszenia celnego tj. [...].04.1999 r. Stanowi o tym art. 2 § 1 i § 2 Kodeksu celnego i art. 69 Kodeksu celnego. Nie mniej jednak orzekając w sprawie organy obu instancji powinny odnieść się do całości dowodów w sprawie. W tym powinny odnieść się do faktów bezspornych, tj. do okoliczności, że przedmiotowy pojazd został w dniu [...].04.1999 r. dopuszczony do obrotu i zwolniony, przez co stał się wówczas towarem krajowym, do okoliczności, że jako taki towar stał się przedmiotem obrotu cywilno-prawnego na rok wcześniej, niż wszczęto postępowanie w sprawie i wydano decyzję w pierwszej instancji. Zbycie pojazdu prawidłowo zarejestrowanego w Polsce nastąpiło w dniu [...] marca 2001 r., o czym strona poinformowała organ składając umowę kupna-sprzedaży przed wydaniem decyzji pierwszoinstancyjnej. Sytuacja taka wymagała rozważenia i pogłębienia ustaleń w zakresie przesłanek z art. 58 Kodeksu celnego. Wymieniony przepis stanowi o różnych możliwościach rozwiązań prawnych w zależności od konkretnych okoliczności sprawy. Przepis ten stanowi przede wszystkim, że organ celny cofa towar za granicę "natychmiast". Oznacza to, że nałożenie obowiązku cofnięcia towaru wyraźnie odnosi się do sytuacji, gdy ujawnienie towaru, którego posiadanie, rozpowszechnianie lub obrót są zakazane następuje w momencie wwozu. Nie zaś wówczas, gdy towar został już wywieziony i sprzedany nabywcy w dobrej wierze. Stanowisko takie poparł Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3.09.2001 r. sygn. akt V SA 3761/00 (M. Podat. 2002/4/45). Organy obu instancji nie odniosły się do ww. przesłanki z art. 58 § 1 Kodeksu celnego. Nałożenie obowiązku wywozu samochodu organy obu instancji oparły na art. 186 § 4 w zw. z art. 58 Kodeksu celnego. Wymieniony art. 186 Kodeksu celnego stanowi o zniszczeniu towaru i ewentualnej możliwości poprzedzenia nakazu zniszczenia nakazem wywozu. W żaden sposób organy nie odniosły się do tego, dlaczego przewidują zniszczenie pojazdu. Nie odnoszą się do okoliczności, że w myśl art. 58 § 1 Kodeksu celnego zniszczenie towaru może być nieuzasadnione. Zwłaszcza, że przedstawiono umowę kupna-sprzedaży, z której nie wynika istnienie uszkodzeń pojazdu stwierdzonych w ocenie technicznej nr [...]. W tych warunkach błędy organów w ustaleniu istotnych okoliczności faktycznych i ich oceny w aspekcie wymienionych przepisów materialnych Kodeksu celnego powodują konieczność dokonania ponownej analizy podnoszonych przez stronę w trakcie postępowania celnego okoliczności. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 a i c oraz art. 135 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił decyzję organów obu instancji. O kosztach postępowania Sąd orzekł zgodnie z art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło