V SA 3493/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Barbara Wasilewska (spr.), Sędziowie WSA - Jolanta Bożek, - Barbara Mleczko-Jabłońska, Protokolant - Anna Michałowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2005 r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] lipca 2003 r. Nr [...],[...],[...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe - oddala skargę - Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Celnej w W., powołując się na art. 233 § 1 pkt 2 lit.a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 z późniejszymi zmianami), art. 38, art. 210 §1 pkt 1 , § 3 pkt 3, art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny (Dz.U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 z późniejszymi zmianami) oraz art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 20 marca 2002 r. o przekształceniach w administracji celnej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 41, poz. 365) po ponownym rozpatrzeniu odwołań Z. S., C. W. i S. K. od decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w W. Nr [...] z dnia [...] marca 2002 r. w związku z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - sygn. akt VSA 1533/01, uchylił ww. decyzję w części dotyczącej oznaczenia Pana C. W. jej stroną i umorzył w stosunku do jego osoby postępowanie, natomiast w pozostałej części utrzymał ją w mocy z następującym uzasadnieniem. W związku z nieustalonym statusem celnym samochodu osobowego marki [...] o nr nadwozia [...], rok produkcji [...] oraz koniecznością przeprowadzenia w sprawie postępowania wyjaśniającego i uregulowania sytuacji prawnej przedmiotowego towaru Dyrektor Urzędu Celnego w W. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2000 r. wszczął z urzędu postępowanie celne, a następnie decyzją z dnia [...] stycznia 2001 r. Nr [...] stwierdził powstanie długu celnego od przedmiotowego samochodu osobowego nielegalnie wprowadzonego na polski obszar celny oraz objął go procedurą dopuszczenia do obrotu po uiszczeniu należności celnych i podatkowych. Jako dłużników zobowiązanych solidarnie do uiszczenia kwoty wynikającej z długu celnego uznał Z. S., S. K. oraz C. W. Po rozpatrzeniu odwołań Prezes Głównego Urzędu Ceł decyzją z dnia [...] kwietnia 2001 r. Nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu celnego I instancji. Powyższą decyzję Strony zaskarżyły do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W wyniku rozpoznania skargi S. K. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 7 marca 2002 r. sygn. akt VSA 1533/01 uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł. Następnie z uwagi na brak przedmiotu zaskarżenia Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokami sygn. akt VSA 1496/01 z dnia 12 marca 2002 r. oraz VSA 1545/01 z dnia 18 marca 2002 r. umorzył postępowania sądowe ze skarg Z. S. i C. W. Po ponownym rozpatrzeniu odwołań Stron Dyrektor Izby Celnej w W. uchylił decyzję organu celnego I instancji w części dotyczącej oznaczenia Pana C. W. stroną ww. decyzji i umorzył w stosunku do jego osoby postępowanie, natomiast w pozostałej części utrzymał ją w mocy. W uzasadnieniu swego stanowiska organ odwoławczy wskazał, iż w oparciu o całość materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie należało uznać, iż przedmiotowy pojazd został nielegalnie wprowadzony na polski obszar celny w związku z czym ciążą na nim należności celne i podatkowe. W dalszej części uzasadnienia Dyrektor Izby Celnej w W. wskazał, iż za dłużników w rozumieniu art. 210 § 3 Kodeksu celnego należało uznać Z. S. i S. K. z uwagi na nie dochowanie należytej staranności przy sprawdzeniu czy towar nie zawiera wad prawnych. W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Z. S. wniósł o uchylenie decyzji obu instancji zarzucając naruszenie przepisów: art. 210 § 3 pkt 3 Kodeksu celnego poprzez błędne jego zastosowanie do sytuacji w jakiej znalazł się skarżący; art. 7 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego; art. 80 i art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez arbitralne i nieuzasadnione przyjęcie, że przy zachowaniu należytej staranności skarżący mógł dowiedzieć się, iż przedmiotowy samochód został nielegalnie wprowadzony na polski obszar celny. Skarżący stwierdził, iż dopełnił wszystkich wymaganych prawem formalności związanych z zakupem przedmiotowego samochodu. Samochód posiadał polskie numery rejestracyjne i polski dowód rejestracyjny, sprzedawca legitymował się dowodem osobistym i prawem jazdy, a cena samochodu nie odbiegała od ówczesnej ceny giełdowej. Ponadto wskazał, iż zawieranie umowy przedwstępnej jest oderwane od realiów rynku sprzedaży samochodów, gdzie umowy te właściwie nie występują, a praktyką jest sporządzenie od razu umowy definitywnej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ustosunkowując się do zarzutów zawartych w skardze organ ponownie wyjaśnił podstawy uznania skarżącego za dłużnika celnego, jak również uznał za bezzasadne zarzuty naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej odpowiadające wskazanym przez skarżącego przepisom Kodeksu postępowania administracyjnego. Wskazał, iż orzekł w sprawie na podstawie zebranego materiału dowodowego, biorąc pod rozwagę również wyjaśnienia skarżącego, wskazując dowody na których się oparł. Jednocześnie wyjaśnił, iż przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego poza granicami kraju było niecelowe, gdyż nie doprowadziłoby do ustalenia osoby, która wprowadziła przedmiotowy samochód na polski obszar celny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie właściwy do rozpoznania sprawy z mocy art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1271 z późniejszymi zmianami) zważył, co następuje. Zakres kognicji sądów administracyjnych ogranicza się do badania zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, to znaczy ustalenia, czy organ orzekający w sprawie prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy prawa, w oparciu o należycie ustalony stan faktyczny. Badając sprawę w tym zakresie, sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa przez organy orzekające. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest ustalenie statusu prawnego towaru oraz określenie podmiotów będącymi dłużnikami w rozumieniu przepisów Kodeksu celnego. Przede wszystkim należy zauważyć, iż organy orzekające prawidłowo ustaliły na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, iż samochód osobowy marki [...], rok produkcji [...], nr nadwozia [...] o nieustalonym statusie celnym został nielegalnie wprowadzony na polski obszar celny. W wyniku rozkodowania przedmiotowego pojazdu na podstawie ww. numeru nadwozia w oparciu o system identyfikacji pojazdów VIN ustalono, iż krajem pochodzenia przedmiotowego pojazdu są [...]. Z pisma Europejskiego Rejestru Pojazdów z dnia [...] lipca 2000 r. wynika, iż samochód ten pozostawał zarejestrowany na terenie [...] do dnia [...] kwietnia 2000 r. i do dnia [...] lipca 2000 r. nie figurował jako utracony na terenie [...]. Ponadto wskazano, iż był koloru białego. Z informacji Biura Łączności Komendy Głównej Policji z bazy Zintegrowanego Systemu Informacyjnego Policji (ZSIP) wynika, iż przedmiotowy pojazd nie pozostawał w zainteresowaniu policji i brak jest informacji o fakcie poszukiwania go na terenie Polski. Bezspornym jest również fakt, iż samochód ten nie został przedstawiony do kontroli celnej. Z ustaleń Urzędu Celnego w W. wynika, iż nie został odnaleziony w kartotece pojazdów samochodowych odprawionych z zastosowaniem dokumentu DOC w latach 1992-1997 oraz dokumentu SAD w latach 1996-1999. Wyżej opisany samochód został zakupiony przez skarżącego na giełdzie samochodowej przy ul. P. w W. w dniu [...] kwietnia 1999 r. od osoby posługującej się sfałszowanym dokumentem tożsamości oraz podrobionym dowodem rejestracyjnym, a następnie w dniu [...] maja 1999 r. sprzedany przez skarżącego S. K. Zarówno skarżący, jak i S. K. nie przedstawili w trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego dowodów świadczących o nadaniu przedmiotowemu towarowi przeznaczenia celnego. Stosownie do art. 2 § 2 Kodeksu celnego wprowadzenie towaru na polski obszar celny lub jego wyprowadzenie z polskiego obszaru celnego powoduje z mocy prawa powstanie obowiązków i uprawnień przewidzianych w przepisach prawa celnego, jeżeli przepisy prawa, w tym umowy międzynarodowe, nie stanowią inaczej. Zgodnie zaś z art. 9 § 1 cytowanej ustawy nielegalnym wprowadzeniem towaru jest wprowadzenie dokonane z naruszeniem przepisów art. 35 § 2, art. 36, art. 37, art. 39 i art. 180 § 2. Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, iż organy celne działając na podstawie art. 38 Kodeksu celnego podjęły wszelkie niezbędne działania w celu uregulowania sytuacji towaru w postaci samochodu nielegalnie wprowadzonego na polski obszar celny. Dokonując sądowej kontroli zaskarżonej decyzji w części dotyczącej określenia dłużników celnych należy zauważyć, iż organ celny II instancji podjął niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz rozważył w zindywidualizowany sposób w odniesieniu do poszczególnych osób, w tym również do skarżącego, przesłanki decydujące o przypisaniu im cech dłużników celnych. Zgodnie z art. 210 § 1 pkt 1 Kodeksu celnego dług celny w przywozie powstaje w wypadku nielegalnego wprowadzenia na polski obszar celny towaru podlegającego należnościom celnym przywozowym. W myśl art. 210 § 3 pkt 3 Kodeksu celnego dłużnikami są osoby, które nabyły, posiadały lub posiadają towar nielegalnie wprowadzony na polski obszar celny i które wiedziały lub przy zachowaniu należytej staranności mogły się dowiedzieć, że w chwili jego nabycia lub wejścia w jego posiadanie był to towar wprowadzony nielegalnie. Przepis ten przewiduje szeroki krąg osób, które "nabyły, posiadały lub posiadają towar" wprowadzony nielegalnie i podlegający należnościom celnym przywozowym. Ujęcie to oznacza, że każda z tych osób uczestniczących w obrocie takim towarem może być dłużnikiem celnym, jeśli tylko przy zachowaniu "należytej staranności" mogła się dowiedzieć, iż towar został wprowadzony nielegalnie. Z uwagi na fakt, iż pojęcie "należytej staranności" nie zostało zdefiniowane na gruncie Kodeksu celnego, jego określenie dla konkretnej osoby następuje poprzez wskazanie zakresu powinności jakich winna dochować, biorąc pod uwagę między innymi miejsce w łańcuchu transakcji jakie osoba ta zajmuje, jak również inne warunki osobiste mające lub mogące mieć wpływ na ocenę danej sytuacji. Wbrew twierdzeniom Skarżącego nie można uznać, iż dopełnił on wszystkich wymaganych prawem formalności związanych z zakupem przedmiotowego pojazdu i nie uchybił należytej staranności w zakresie możności dowiedzenia się, że zgłoszenie celne nie zostało, a powinno być złożone. Fakt, iż samochód posiadał polskie numery rejestracyjne i polski dowód rejestracyjny, sprzedawca legitymował się dowodem osobistym i prawem jazdy, a cena samochodu nie odbiegała od ówczesnej ceny giełdowej nie świadczy, o tym iż skarżący podjął chociażby próbę ustalenia czy sprzedawca posługuje się autentycznymi dokumentami. Skarżący, jak sam zeznał, ograniczył się jedynie do porównania numerów identyfikacyjnych pojazdu z danymi z dowodu rejestracyjnego oraz porównania tegoż dokumentu z dokumentem tożsamości sprzedającego i na tej podstawie uznał, iż samochód wolny jest od wad prawnych. W ocenie Sądu skarżący jako osoba, profesjonalnie, zawodowo zajmująca się sprzedażą samochodów winna zachować duszo większą ostrożność przy zakupie towaru na giełdzie i/lub od nieznanej osoby prywatnej i dlatego należało uznać, iż nie dopełnił on ciążącego na nim obowiązku bardziej wnikliwego sprawdzenia przedmiotu zakupu. Realia funkcjonowania giełdy samochodowej i sposoby zawierania umów przez Strony nie mogą być brane pod uwagę w sytuacji kiedy Strona zna lub powinna znać z racji wykonywanego zawodu zasady funkcjonowania rynku samochodowego oraz związane z nim niebezpieczeństwa. W ocenie Sądu nabywając towar nielegalnie wprowadzony na polski obszar celny, gdzie przy zachowaniu należytej staranności skarżący mógł się dowiedzieć (zorientować), że pojazd samochodowy, który zamierzał nabyć, był wprowadzony na polski obszar celny nielegalnie, stał się dłużnikiem w rozumieniu art. 210 § 3 pkt 3 Kodeksu celnego i zarzut, iż powyższy przepis nie ma zastosowania do sytuacji w jakiej się znalazł należy uznać za bezzasadny. Wzruszenia zaskarżonej decyzji nie uzasadnia również zarzut naruszenia art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego (w przedmiotowej sprawie odpowiednich przepisów Ordynacji podatkowej). Należy bowiem podkreślić, iż analiza akt postępowania wskazuje, iż postępowanie organów orzekających było prawidłowe. Organy obydwóch instancji zbadały wnikliwie wszystkie okoliczności sprawy, poczyniły prawidłowe ustalenia faktyczne, dokonały oceny wyjaśnień złożonych przez skarżącego, co znalazło wyraz w obszernym uzasadnieniu faktycznym i prawnym ich decyzji. W świetle powyższych rozważań należało stwierdzić, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Wobec powyższego nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), orzeczono jak w sentencji.