V SA 3518/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Janusz Zajda, Sędziowie WSA - Irena Kudiura, - Joanna Zabłocka (spr.), Protokolant - Piotr Kraczowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi J. [...]Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] lipca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji - skargę oddala - Decyzją z dnia [...] października 2002 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. uznał za nieprawidłowe zgłoszenie celne dokonane przez J. [...] Sp. z o.o. dnia [...].11.1999r objęte SAD nr [...], dotyczące farmaceutyków. Decyzja doręczona została stronie w dniu 30 października 2002 r. W dniu 14 listopada 2002 r. Spółka wniosła za pośrednictwem poczty odwołanie od ww. decyzji. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2003 r. Dyrektor Izby Celnej w W., stwierdził, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu. W dniu 12 lutego 2003 r. strona za pośrednictwem Urzędu Pocztowego, złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności 15 decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w tym ww. decyzji z dnia [...].10.2002 r. W uzasadnieniu wniosku strona zarzuciła rażące naruszenie wskazanych w jego treści przepisów konstytucji, prawa materialnego oraz przepisów proceduralnych, w tym naruszenie zasady dwuinstancyjności – szczegółowo motywując podniesione zarzuty. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r Dyrektor Izby Celnej w W. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji. Po ponownym rozpoznaniu sprawy na wniosek strony, decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję. W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Izby Celnej wskazał, że zgodnie z treścią art. 262 ustawy z 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy Działu IV ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, z uwzględnieniem zmian wynikających z prawa celnego. W związku z tym w sprawie ma zastosowanie art. 2652 pkt 1 Kodeksu celnego. W myśl tego przepisu, jeżeli upłynęły 3 lata od powstania długu celnego, organ celny nie wszczyna bądź odmawia wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Stosownie do postanowień art.209 § 1 pkt 1 Kodeksu celnego, dług celny w przywozie powstaje w wypadku dopuszczenia do obrotu towaru podlegającego należnościom celnym przywozowym. Dług celny powstaje zatem zawsze w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego ( art.209 § 2 Kcel). Zgłoszenie celne w przedmiotowej sprawie zostało dokonane w dniu [...] listopada 1999r. w związku z czym zgodnie z przytoczonym wyżej art. 2652 pkt 1 K.cel. należało uznać wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji złożony w dniu 12 lutego 2003 r. za złożony po terminie. Od decyzji tej J. [...] Sp. z o.o. złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] kwietnia 2003 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa celnego oraz przepisów Ordynacji podatkowej, w szczególności zawartych w rozdziale IX Kodeksu celnego oraz przepisów działu IV Ordynacji podatkowej, w tym w szczególności art. 2652 pkt 1 K.cel. w związku z przepisami prawa materialnego tj.art.65 w związku z art. 3 K.cel. poprzez ich błędną interpretację, a następnie błędne zastosowanie do niniejszej sprawy. W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że zgodnie z treścią art. 3 K.cel . długiem celnym w przywozie jest powstałe z mocy prawa zobowiązanie do uiszczenia należności celnych przywozowych ( dług celny w przywozie) lub należności celnych wywozowych ( dług celny w wywozie)odnoszące się do towarów. Zgodnie z art. 65 § 1 K.cel. organ celny niezwłocznie przyjmuje zgłoszenie celne, jeżeli zgłoszenie celne odpowiada wymogom określonym w art. 64 i wraz ze zgłoszeniem celnym przedstawiono towar nim objęty. Podstawę do zastosowania procedury celnej do towaru objętego zgłoszeniem celnym stanowią dane zawarte w zgłoszeniu celnym przyjętym przez organ celny, chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej. Przyjęcie zgłoszenia celnego powoduje z mocy prawa objęcie towaru procedurą celną, i określenie kwoty wynikającej z długu celnego, chyba, że w sprawie zostanie wydana decyzja rozstrzygająca inaczej o przeznaczeniu celnym towaru lub o kwocie wynikającej z długu celnego. W myśl art. 65 § 4 kodeksu po przyjęciu zgłoszenia celnego organ celny, na wniosek strony, wydaje decyzję lub może z urzędu wydać decyzję, w której uznaje zgłoszenie celne za prawidłowe lub uznając zgłoszenie celne za nieprawidłowe w całości lub w części, rozstrzyga o nadaniu towarowi właściwego przeznaczenia celnego, określa kwotę wynikającą z długu celnego lub zmienia elementy zawarte w zgłoszeniu celnym inne niż określone w lit. "a" i " b". W niniejszej sprawie Naczelnik Urzędu Celnego na kilka dni przed upływem terminu o jakim jest mowa w art.65 § 5 Kodeksu celnego wydał w dniu [...].10.2002 r. decyzję o uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej i kwoty wynikającej z długu celnego. W tym stanie rzeczy - zdaniem skarżącej- data wydania przez Naczelnika Urzędu Celnego decyzji, w której określono dług celny jest decydująca dla liczenia trzyletniego terminu określonego w art. 2652 pkt 1 K.cel. W tej sytuacji w dacie złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w W., termin do jego złożenia nie upłynął. Ponadto nawiązując do decyzji Naczelnika Urzędu Celnego, o stwierdzenie nieważności której skarżąca wystąpiła, skarżąca zwróciła uwagę na naruszenia prawa do jakiego jej zdaniem doszło w związku z tym faktem. W ocenie skarżącej wydanie decyzji na krótko przed upływem terminu przedawnienia do jej wydania, efektywnie pozbawiało ją możliwości uzyskania w wyniku procesu odwoławczego zreformowanej decyzji stwierdzającej prawidłowość dokonanego przez nią zgłoszenia celnego. Ta okoliczność jej zdaniem również przemawia za przyjęciem jako słusznego stanowiska , że bieg trzyletniego terminu do stwierdzenia nieważności decyzji powinien być liczony od daty jej wydania. Przyjęcie za trafne stanowiska Dyrektora Izby Celnej uniemożliwiałoby obronę praw strony i godziłoby w zasadę zaufania do organów państwa. Niezależnie od tego spółka podniosła szereg zarzutów natury merytorycznej i procesowej odnoszących się do treści decyzji z [...].10.2002 r. Dyrektor Izby Celnej w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie powołując się na dotychczas podnoszone argumenty przemawiające w jego ocenie za słusznością zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny właściwy w sprawie ze względu na treść art.97 § 1 ustawy z 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie zauważyć należy, że w myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Funkcje sądów administracyjnych podobnie określa art.1 ustawy z 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U.153 poz.1269) Przepisy te określają podstawową funkcję sądownictwa administracyjnego i toczących się przed nim postępowań. Jest nią sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez kontrolę nad działalnością administracji publicznej. Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że podstawowym celem kontroli sądowej jest eliminowanie z obowiązującego porządku prawnego aktów (zwłaszcza decyzji i postanowień) i czynności organów administracji publicznej niezgodnych z prawem. W powyższym kontekście – oceniając skargę wskazać trzeba, że brak jest podstaw do uwzględnienia jej zarzutów. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego brak jest podstaw do przyjęcia stanowiska skarżącej, że termin 3 lat o jakim jest mowa w treści art. 265 2 pkt 1 Kodeksu celnego, w czasie którego możliwe jest wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej i który liczony jest od dnia powstania długu celnego, powinien być liczony nie od daty dokonania zgłoszenia celnego towaru tj.w niniejszej sprawie od [...].11.1999r., a od daty wydania decyzji z dnia [...].10.2002 r. w sprawie uznania zgłoszenia celnego towaru objętego tym SAD za nieprawidłowe. Zdaniem WSA trafne jest stanowisko Dyrektora Izby Celnej, który wskazuje, że dniem powstania długu celnego w procedurze dopuszczenia towaru do obrotu, jest data przyjęcia zgłoszenia celnego – zgodnie z art. 209 § 2 Kodeksu celnego. Wydanie przez Naczelnika Urzędu celnego decyzji, mocą której uznał on zgłoszenie celne strony z dnia [...] listopada 1999r. za nieprawidłowe, nie ma wpływu na sposób liczenia trzyletniego terminu, w którym możliwe jest zgłoszenie wniosku o stwierdzenie nieważności takiej decyzji. Jest faktem, że dokonując weryfikacji zgłoszenia celnego na podstawie art.65 § 4 pkt 2 K. cel. w zakresie wartości celnej i długu celnego, organ celny rozstrzygał o kwocie długu celnego ale tylko co do jego wysokości, nie orzekał zaś o jego powstaniu co do zasady. Dług celny powstaje bowiem z chwilą dokonania zgłoszenia celnego, przy czym przyjęcie zgłoszenia celnego dowodzi jedynie, że zgłoszenie to odpowiadało warunkom formalnym określonym w treści art.64 § 1 i § 2 kodeksu, co z mocy prawa spowodowało objęcie towaru wnioskowaną procedurą celną a następnie umożliwiło jego zwolnienie. Skorygowanie przez organ celny zgłoszenia celnego po zwolnieniu towaru i w następstwie określenie kwoty długu celnego, powoduje niekiedy obowiązek zapłaty różnicy między kwotą cła wyliczonego a już zapłaconego, a czasem gdy stawka celna nie ulega zmianie i tak jak w przedmiotowej sprawie wynosi ona zero, obowiązek taki ze względu na kwotę długu celnego , która także wynosi zero –nie powstaje. Treść art. 265 2 pkt 1 K.cel. jest jednoznaczna i nie pozwala na jego interpretację w sposób wskazywany przez stronę. Brak jest tym samym podstaw ażeby uznać za zasadne zarzuty skargi. .W szczególności wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, fakt wydania i doręczenia decyzji Naczelnika Urzędu z dnia [...].10.2002 r. na kilka dni przed upływem terminu do jej wydania, nie przemawia za stanowiskiem skarżącej. Organ celny (chodzi tu o organ celny I instancji) na wydanie decyzji w trybie art.65 § 4 pkt. 2 K.cel., przez co rozumie się także jej doręczenie, ma zgodnie z § 5 tego art. 3 lata. W sprawie niniejszej termin ten został dochowany i gdyby strona wniosła w terminie odwołanie, mogłaby dochodzić weryfikacji decyzji, przy czym jej wynik byłby zależny jedynie od oceny prawidłowości decyzji , a nie od tego, na jaki czas przed upływem terminu do jej wydania w decyzja została wydana. W tym stanie rzeczy uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.151 ustawy z 30.08.2002r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił jak w sentencji.