V SA 3583/03
WyrokWSA w Warszawie2004-11-03
Skład orzekający: Krystyna Madalińska-Urbaniak, Ewa Jóźków, Mirosława Pindelska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ celny prawidłowo uznał zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie zastosowanej stawki celnej i wymiaru cła, obciążając jednocześnie importera odsetkami wyrównawczymi, mimo braku dowodów na uzyskanie przez niego korzyści finansowej oraz potencjalnych błędów w dokumentacji celnej?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Brak w aktach sprawy kluczowych dokumentów uniemożliwił kontrolę merytorycznej prawidłowości decyzji. Ponadto, organ celny nie wykazał, aby strona uzyskała korzyść finansową, co czyniło obciążenie odsetkami wyrównawczymi niezgodnym z przepisami Kodeksu celnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Celnej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego, uznającą zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie zastosowanej stawki celnej i wymiaru cła dla części gumowych. Skarżąca spółka zarzuciła organom celnym błędy w dokumentacji, naruszenie przepisów dotyczących kontroli celnej oraz nieuzasadnione obciążenie odsetkami wyrównawczymi, twierdząc, że nie uzyskała korzyści finansowej i opierała się na zaufaniu do dokonanych przez organ wyliczeń.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. i stwierdzono, że nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej kwotę 1500 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak (spr.), Sędziowie - Ewa Jóźków, - Mirosława Pindelska, Protokolant - Agnieszka Będzikowska-Sadura, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2004 r. sprawy ze skargi D.- (...) S.A. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia (...) lipca 2003 r. Nr (...) w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe i określenia kwoty wynikającej z długu celnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz skarżącej kwotę 1500 (jeden tysiąc pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu sądowym.
Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Celnej w [...], powołując się na art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137, poz. 926 ze zm.), art. 13§1 i 4, art.14, art. 85 § 1 oraz art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny (Dz.U. Nr 75 z 2001 r., poz. 802 ze zm.), § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 1999r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz.U. nr 107, poz. 1217), rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 25.01.2000r. w sprawie ustanowienia kontyngentów taryfowych na niektóre towary przywożone z zagranicy dla przemysłu motoryzacyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 8, poz.89), rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 27.09.1999r. w sprawie warunków wykonywania czynności kontroli celnej (Dz. U. z 1999r. Nr 80, poz. 909), § l ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 listopada 1997 r. w sprawie określenia wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych oraz sposobu ich naliczania (Dz. U z 1997r. Nr 143, poz. 958 z późn. zm. ) oraz art. ust. l ustawy z dnia 20 marca 2002r. o przekształceniach w administracji celnej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2002r., Nr 41, poz. 365), utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego II w W. z dnia [...] marca 2003 r. nr [...], uznającą za nieprawidłowe zgłoszenie celne z dnia [...] kwietnia 2000 r. nr [...] w zakresie dotyczącym zastosowanej stawki celnej oraz wymiaru cła w stosunku do towarów opisanych jako "ring, nakładka odpowietrznika, korek, osłona uszczelki, listwa przedniej szyby, przelotka i inne części z gumy" ( poz. 8 SAD BIS) w następującym stanie faktycznym:
W dniu [...].03.2000r. zgłoszeniem celnym SAD nr jw. objęto procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym m. in. towary ujęte w pozycji 8 SAD BIS o nazwie "ring, nakładka odpowietrznika, korek, osłona uszczelki, listwa przedniej szyby, przelotka i inne części z gumy". Przedmiotowe produkty zaklasyfikowano odpowiednio do kodu [...] PCN z zerową stawką celną w ramach kontyngentu taryfowego. W dniu zgłoszenia celnego Strona dysponowała pozwoleniem Ministra Gospodarki w postaci decyzji nr [...] z dnia [...].02.2002r. na przywóz określonych towarów pochodzących z Republiki [...], po zerowej stawce celnej w okresie od 23.02.2000r. do 23.05.2000r. Wartość towarów klasyfikowanych do kodu [...] PCN (poz.8) objętych pozwoleniem nr [...] nie mogła przekroczyć kwoty 245.002,95 EUR. W polu 44 poz. 8 SAD BIS (załączone dokumenty, świadectwa i pozwolenia) zgłaszający wpisał jako załącznik decyzję Ministra Gospodarki nr [...] z dn. [...].02.2002r.
W wyniku kontroli przeprowadzonej przez funkcjonariuszy inspekcji celnej ustalono, iż ww. towaru nie odnotowano w decyzji Ministra Gospodarki nr [...] z dnia [...].02. 2002r.
Postanowieniem z dnia [...].05.2001r. nr [...] organ celny I instancji wszczął z urzędu postępowanie celne w prawie uznania zgłoszenia celnego SAD nr [...] za nieprawidłowe w zakresie dotyczącym zastosowania zerowej preferencyjnej stawki celnej w stosunku do towaru opisanego w polu 31 w poz. 8 w ww. SAD jako "ring, nakładka odpowietrznika, korek, osłona uszczelki, listwa przedniej szyby, przelotka i inne części z gumy."
Pismem z dnia [...] lipca 2001r. Skarżąca wniosła o umorzenie postępowania wyjaśniając, iż import towaru zgłoszonego w poz. 21 SAD odbywał się w ramach kontyngentu taryfowego, w okresie obowiązywania pozwolenia Ministra Gospodarki z dnia [...].02.2000r. nr [...].
Decyzją nr [...] z dnia [...].03.2003r. Naczelnik Urzędu Celnego II w W. uznał przedmiotowe zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części dotyczącej stawki celnej oraz wymiaru cła w stosunku do towaru zgłoszonego w poz. 8 SAD BIS i dokonał wymiaru kwoty wynikającej z długu celnego z zastosowaniem stawki celnej konwencyjnej 9%. Strona została również obciążona odsetkami wyrównawczymi.
Rozpoznając sprawę wskutek odwołania strony Dyrektor Izby Celnej w [...] w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, że organ I instancji w stosunku do przedmiotowego towaru – zasadnie określił kwotę wynikającą z długu celnego z zastosowaniem stawki celnej konwencyjnej, gdyż pozwolenie, na które powoływała się Strona w polach 44 dokumentu SAD odnośnie przedmiotowego towaru zostało wykorzystane. Dyrektor nie zgodził się ze Skarżącą, że obowiązek kontroli ważności pozwolenia Ministra Gospodarki na import w ramach kontyngentu taryfowego z preferencyjna stawką celną spoczywa tylko na organach celnych. Zgodnie z § l ust.2 rozporządzenia w sprawie warunków wykonywania czynności kontroli celnej – organ celny dokonuje w momencie przyjęcia zgłoszenia celnego na oryginale pozwolenia Ministra Gospodarki adnotacji o wartości lub ilości przywożonego lub wywożonego towaru, a także o całkowitym wykorzystaniu pozwolenia, jeżeli towar ten został w całości wywieziony lub przywieziony. Czyni to w oparciu o pozwolenie Ministra Gospodarki załączone do zgłoszenia celnego, a także w oparciu o zapis w polu 44 zgłoszenia celnego, którego wypełnienie należy do obowiązków importera.
Zastosowanie stawek celnych preferencyjnych jest wyjątkiem od zasady powszechności ceł i odbywa się na wniosek zgłaszającego, o ile zostaną przedstawione dokumenty wymagane przez przepisy prawa do skorzystania z takiego przywileju (tj. przedstawienie ważnego pozwolenia). Przepis § 3 pkt.3 ww. rozporządzenia nakłada na Stronę obowiązek badania wykorzystania pozwolenia, poprzez wprowadzenie wymogu przesłania fotokopii takiego pozwolenia po jego wykorzystaniu do Ministerstwa Gospodarki.
W zakresie obciążenia Strony odsetkami wyrównawczymi organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie obowiązek przedłożenia prawidłowych dokumentów dla zastosowania stawek celnych obniżonych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 25.01.2000r. w sprawie ustanowienia kontyngentów taryfowych na niektóre towary przywożone z zagranicy dla przemysłu motoryzacyjnego spoczywał na importerze towaru. Strona nie wykazała należytej staranności w wypełnianiu obowiązków wynikających z przepisów prawa celnego. Zasadnie organ I instancji uznał, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą szczególne okoliczności, o których mowa w §1 ust.3 pkt.l rozporządzenia Ministra Finansów z 26.06.98 (Dz.U. Nr 86, poz.544) i obciążył stronę odsetkami wyrównawczymi.
W skardze na powyższą decyzję Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Dyrektora Urzędu Celnego II w W.. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie :
- § l ust. 2 pkt l i 2 rozporządzenia z dnia 27.09.1999 r. sprawie warunków wykonywania czynności kontroli celnej (Dz. U. z 1999 r. Nr 80, poz. 909) poprzez obciążenie konsekwencjami wynikającymi z błędu organu celnego podmiotu dokonującego importu. W tym zakresie wskazała, że fakt nieodnotowania przez organy celne (wbrew obowiązkowi wynikającemu z cytowanego rozporządzenia) wartości odprawionego towaru, na oryginale przedstawionej do odprawy celnej decyzji, nie może obciążać importera. Zgłoszenie celne było dokonane w okresie obowiązywania ww. pozwolenia Ministra Gospodarki, a zgodnie z czynionymi "odsaldowaniami" przez pracownika Urzędu Celnego limit przyznany w tym pozwoleniu nie został w dniu zgłoszenia celnego wykorzystany. Strona opierała się na zaufaniu do dokonanych wyliczeń salda. Ponadto w dniu dokonania zgłoszenia celnego organy celne były zobowiązane do zastosowania Komunikatu nr [...] Prezesa GUC z dnia [...].03.1997 r. [...] w sprawie pozwoleń wartościowych wydanych przez Ministra Gospodarki, z którego wynika, iż przekroczenie 5% wartości udzielonego pozwolenia jest dopuszczalne.
- art. 222 § 4 Kodeksu celnego poprzez niewykazanie uzyskania korzyści finansowej przez Stronę oraz § l ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 listopada 1997r.w sprawie określenia wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych oraz sposobu ich naliczania (Dz. U. Nr 143, poz. 958) poprzez nałożenie na Stronę odsetek wyrównawczych, pomimo istnienia dowodów ekskulpujących postępowanie Strony;
- naruszenie przepisów postępowania – art. 121 § l i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do organów celnych oraz poprzez nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte z zaskarżonej decyzji. Dodatkowo w zakresie zarzutu niezastosowania Komunikatu nr [...] Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia [...].03.1997r. [...] w sprawie pozwoleń wartościowych wydawanych przez Ministra Gospodarki – organ wyjaśnił, że przekroczenie 5% wartości udzielonego pozwolenia było dopuszczalne jedynie jeżeli różnica ta wynikała ze zmiany kursów walutowych. W takiej sytuacji Strona powinna zwrócić się do Ministerstwa Gospodarki z wnioskiem o dokonanie odpowiedniej zmiany wartości pozwolenia. W niniejszym stanie faktycznym taka sytuacja nie miała miejsca i cytowany komunikat nie znajdował zastosowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, orzekając w sprawie na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), zważył, co następuje:
Rozpatrując niniejszą sprawę Sąd uznał, że w toku prowadzonego przez organ celny postępowania doszło do naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. W aktach postępowania administracyjnego brak jest bowiem dokumentów na które powołuje się organ zarówno I-szej, jak i II-giej instancji w uzasadnieniu decyzji tj. protokołu końcowego kontroli przeprowadzonej w firmie D. S.A., protokołu badania dokumentów, wyjaśnień firmy do protokołu badania dokumentów z [...].02.2001r. W aktach znajduje się jedynie kserokopia decyzji Ministra Gospodarki z [...].02.2000r. nr [...] z przyznanym limitem kontyngentu na towary objęte kodem [...] w wys. 245.002,95 EUR, jednak na odwrocie tej decyzji znajdują się odsaldowania dot. towarów o kodzie [...]. Braki te uniemożliwiają Sądowi kontrolę merytorycznej prawidłowości decyzji. Wada ta tzn. brak właściwego uzasadnienia faktycznego decyzji (art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej) stanowi takie naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zasadne są ponadto zarzuty skargi dotyczące odsetek wyrównawczych. Decyzje organów celnych w tym zakresie należy uznać za niezgodne z przepisami Kodeksu celnego w brzmieniu z dnia dokonania zgłoszenia celnego. Zgodnie z art. 222 § 4 Kodeksu celnego, w ówczesnym brzmieniu, organ celny miał prawo i obowiązek pobrać odsetki wyrównawcze, jeżeli przesunięcie daty powstania długu celnego lub zarejestrowania kwoty wynikającej z tego długu powoduje uzyskanie korzyści finansowej przez dłużnika. W przypadku skarżącej organy celne w żaden sposób nie wykazały, aby uzyskała ona jakąkolwiek korzyść finansową. Brak dowodu, iż strona odniosła korzyść finansową i obciążenie skarżącej odsetkami wyrównawczymi stanowiło zatem naruszenie przepisów ustawy w zakresie w jakim upoważniały organy celne do wymierzenia odsetek wyrównawczych.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ celny winien uzupełnić materiał dowodowy o dokumenty wymienione powyżej, a następnie rozważy czy w dacie zgłoszenia celnego strona mogła skorzystać z kontyngentu bezcłowego zgodnie z deklaracją w polu 44 poz. 8 SAD BIS. Nadto rozważy czy strona w wyniku przesunięcia długu celnego odniosła korzyść finansową. W tym zakresie organ winien wziąć pod uwagę twierdzenia skarżącej, że gdyby odsaldowania były dokonywane przez organy celne w sposób właściwy to skarżąca mogła skorzystać z kontyngentu bezcłowego przyznanego inną decyzją Ministra Gospodarki.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję w całości jako wydaną z naruszeniem prawa materialnego i procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło