V SA 3595/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA del. do WSA - Kazimierz Brzeziński Sędzia NSA del. do WSA - Urszula Raczkiewicz (spr.) Sędzia WSA - Małgorzata Rysz Protokolant - Katarzyna Wielgosz po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi R. i B. małż. A. na decyzję Dyrektora Izby Celnej [...] w [...] z dnia [...] października 2002 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe 1. Zaskarżoną decyzję uchyla. 2. Zasądza od Dyrektora Izby Celnej w [...] na rzecz skarżących R. i B. A. solidarnie kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. 3. Stwierdza, że zaskarżona decyzja do czasu uprawomocnienia się wyroku nie podlega wykonaniu. V SA 3595/02 Uzasadnienie R. A. zgłosił do procedury dopuszczenia do obrotu . na podstawie SAD z dn. [...]. 04.2002r. nr [...] oprowadzony z B. samochód osobowy marki [...] rok prod ,2002r .określajac wartość celną towaru, zgodnie z załączoną fakturą sprzedaż;' z dn [...]. 03. 2002r. nr [...] na kwotę 3000 Euro a cło na 0 %. Dyrektor Urzędu Celnego w [...] decyzją z dn. [...]. 04.2002r. nr [...] skierowaną do R. i B. małż. A. orzekł o uznaniu w/wym. zgłoszenia celnego za nieprawidłowe w części dotyczącej ustalenia wartości celnej i wartość tę ustalił na kwotę 31 801 PEN tj. 8861.70 Euro, przy pozostawieniu cła wg stawki 0%. Ustalenia wartości celnej samochodu dokonano w ten sposób, że przyjęto jako wyjściową kwotę 40000 zł wynikającą z faxu z dn.15.04.2002r. firmy E. ,a następnie odjęto od tej kwoty podatki: VAT i akcyzę. Po rozpatrzeniu odwołania B. i R. A. Dyrektor Izby Celnej [...] w [...] decyzją z dn. [...].10. 2002r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu instancji. W motywach decyzji podano, że zakwestionowano wiarygodność faktury zakupu samochodu ze względu na określoną w niej, rażąco niską cenę pojazdu w stosunku do jego wartości. W takim przypadku organ celny ustala wartość celną w sposób zastępczy, określony w art.25-29 Kodeksu celnego.Oceniając poszczególne metody ustalania wartości celnej stwierdzono ,że zastosowanie metody z art,25 i 26 Kodeksu celnego tj. porównanie wartości towarów identycznych łub podobnych zostało uznane przez Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej za problematyczne, gdyż nie jest: możliwe znalezienie używanych samochodów o identycznym bądź podobnym stopniu zużycia, co przemawia za odrzuceniem tej metody. Podkreślono, że Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej wskazał, że metoda ceny jednostkowej (art- 27 Kod. cel.) stosowana jest wyłącznie do importu dla celów handlowych a metoda wartości kalkulowanej (art. 28 Kod. cel) nie może być stosowana, gdyż samochody używane -jako takie -nie są produkowane. Z powyższych względów, wartość celną samochodu określono na podstawie art. 29 Kod. ceł, który przewiduje, iż w przypadku niemożności ustalenia wartości celnej na podstawie art.23 i art. 25-28 jest ona ustalana na podstawie danych dostępnych na polskim obszarze 1celnym z zastosowaniem środków zgodnych z zasadami i przepisami: -art. VI! Układu Ogólnego w sprawie Tary f Celnych i Handlu z 1994 r. -Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z I994r. -przepisów działu III tytułu 11 Kodeksu celnego -" wartość celna towarów". Stosując metodę z art. 29 § ł Kod. cel. do ustalenia wartości celnej przyjęto, na podstawie informacji z firmy E., kwotę 40.000 PLN uznając ją za średnią cenę rynkową pojazdu nieuszkodzonego o analogicznych parametrach a następnie odjęto VAT i akcyzę Wskazano, że brak danych w katalogu E. uprawnia organ celny do poszukiwania wartości rynkowej w innych źródłach. Odnosząc się do argumentów odwołania organ wskazał, że kwota na jaką ubezpieczono pojazd nie przesądza o jego wartości, że opłacalność importu samochodu nie wpływa na ocenę wartości celnej, a ponadto, że były podstawy do odmówienia wiarygodności materialnej faktury, skoro określona w niej cena różni się od ustalonej ponad 195%. Na powyższą decyzję R. i B.. A. wnieśli skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzucając, że zaskarżona decyzja podwyższa wartość celną samochodu w sposób arbitralny i nieuzasadniony. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej [...] w [...] wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wobec lego, że w sprawie niniejszej skarga została wniesiona przed dniem 01.01.2004r. a postępowanie nie zostało przed tym dniem zakończone, to stosownie do ań. 97 ustawy z dn.30.08.2003r.- Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz 1271 z zm) właściwy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Sąd ten sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej między innymi przez orzekanie w sprawach ze skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 i § 2 pkt ustawy-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,Dz,U.Nr 153, poz. 1270). Organy celne na podstawie art. 23 § 7 ustawy- Kodeks celny uznały, że sprowadzony pojazd nie może zostać odprawiony wg jego wartości transakcyjnej, ponieważ wiarygodność dokumentów i informacji określających wartość transakcyjną nic ogranicza się do ich autentyczności (wiarygodność formalna), lecz obejmuje także ich wiarygodność materialną, która polega na wiarygodności wysokości ceny,. a tę uznano za zaniżoną. Możliwość odmowy przyjęcia wartości transakcyjnej na podstawie art. 23 § 7 ustawy- Kodeks celny, musi wynikać jednak z uzasadnionych przyczyn. Odrzucenie wartości transakcyjnej musi być skutkiem zakwestionowania wiarygodności (materialnej lub formalnej), informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej .ewentualnie wynikać z braku odpowiednich dokumentów, które należy dołączyć do zgłoszenia celnego. Niewiarygodność ceny transakcyjnej uzasadniająca jej odrzucenie na podstawie art. 23 § 7 ustawy- Kodeks celny, wystąpić może wówczas, gdy okaże się. że była ona rażąco niska. Stwierdzenie, że cena jest rażąco niska, zakłada jej porównanie z innymi cenami. Podstawowym zagadnieniem, zatem staje się ustalenie tych cen, co nie może nastąpić dowolnie. Należy także podkreślić, że odrzucenie wartości transakcyjnej nie może nastąpić przez proste porównanie wysokości ceny deklarowanej przez stronę, z wartością przyjętą przez organ celny jak to uczyniono w niniejszej sprawie. Podstawową metodą ustalania wartości celnej towarów jest ustalenie wartości transakcyjnej. Wartością transakcyjną jest cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny (art. 23 § 1 ustawy Kodeks celny). Dopiero wystąpienie prawnie uzasadnionych przeszkód, które uniemożliwiają zastosowanie wartości transakcyjnej, pozwala na zastosowanie kolejno pozostałych metod ustalania wartości celnej, opisanych wart. 25- 29 Kodeksu celnego. Obowiązek uwzględnienia kolejności (art. 24 Kodeksu celnego) oznacza, że organy celne powinny wykazać, iż nie jest możliwe zastosowanie wcześniejszych metod ustalania wartości celnej, które poprzedzają metodę przyjętą ostatecznie dla ustalenia wartości celnej, W sprawie niniejszej okoliczności, które zdaniem organów celnych uzasadniały konieczność zakwestionowania wartości transakcyjnej uznać należy za wystarczające. Znajdujący się w aktach sprawy fax z firmy E. z dn. 15.04.2002r.zawierał bowiem informację o znacznie wyższej szacunkowej rynkowej wartości samochodu takiej samej marki i rocznika oraz standardowym przebiegu i wyposażeniu. W żadnym razie nie można było jednak do tych danych ograniczyć postępowania dowodowego.Informacje zawarte w faksie można było potraktować jedynie jako sygnał, iż mogą istnieć uzasadnione wątpliwości co do tego czy wartość transakcyjna odpowiada wartości celnej, zwlaszcza jeśli zważyć, że samochód po jego nabyciu a przed przywiezieniem na polski obszar celny, jak wyjaśniła skarżąca na rozprawie przed WSA, podłegał zagranicą naprawom. Informacja zawarta w fax była jednak wystarczająca dla celów wszczęcia postępowania weryfikacyjne go, w toku którego należało przeprowadzić postępowanie na okoliczność wartości celnej samochodu i dopiero tui postawie całokształtu materiału dowodowego ocenić czy doszło do zaniżenia wartości celnej samochodu czy nie. Również autor faxu zastrzegał, że podany poziom cen dotyczy samochodu o standardowym przebiegu i wyposażeniu i wskazywał, że dokładnej wyceny może dokonać rzeczoznawca.]ednak z takiego dowodu nie skorzystano. Jeśli chodzi o metodę ustalenia wartości celnej to, jak wskazano wyżej, zastosowanie tzw. "metody ostatniej szansy" z art. 29 Kod cel wymaga uprzedniego umotywowanego wyjaśnienia dlaczego metody, z których należy wg kodeksu korzystać wcześniej, nie mogą być użyte. Nie wystarczy, jak to uczynił organ odwoławczy powołać się na brak danych w katalogu E., lecz należy poszukiwać innych dowodów,w tym także danych z innych katalogów. Nadto, należy zauważyć, że jeśli katalog E. stosownych danych nie zawiera, to wiarygodność informacji zawartej w faxie tej firmy wydaje się wątpliwa. Wskazać trzeba także, że metoda ostatniej szansy nie polega na dowolnym ustaleniu wartości celnej. Jak wynika z uwag interpretacyjnych do artykułu 7 Porozumienia o stosowaniu artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu 1994. stanowiącego załącznik 1 do Porozumienia ustanawiającego światową Organizację Handlu (WTO) sporządzonego w Marakeszu dn. 15.04.1994 r, wartość celna ustalona powyższą metodą powinna być w możliwie największym stopniu oparta na pozostałych metodach ustalania wartości celnej, które powinny7 być stosowane z "rozsądną elastycznością". Elastyczność w stosowaniu, metody może wyrażać się w odstąpieniu od pewnych warunków jej stosowania. Rezygnacja z pewnych wymagań w ramach rozsądnej elastyczności wymaga w każdym wypadku indywidualnego i wnikliwego rozważenia i nie może cechować jej arbitralność. Organy obu instancji powołały się na informacje dotyczącą wartości celnej przedmiotowego samochodu, wynikająca z faxu firmy E.. Informacja ta jest lakoniczna, odsyła do wyceny .której może dokonać rzeczoznawca i nie pozwała ra porównanie cech samochodu przywiezionego z cechami samochodu (samochodów),których wartość brano pod uwagę przy sporządzaniu informacji. Wszystko to powoduje, że dokonane ustalenia co do wartości celnej samochodu nie mają oparcia w materiale dowodowym sprawy, są dowolne i arbitralne. Konkludując.należy uznać, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisu art. 122 ordynacji "podatkowej , które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i na mocy art.l45§l pkt.l lite ,art. 152 i art.200 ustawy z dn.3() sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu admmistracyjnymi(Dz. U. Nr. 153, poz 1270) należało orzec jak w sentencji.