V SA 3608/02
WyrokWSA w Warszawie2004-01-29
Skład orzekający: Czesław Zieliński, Małgorzata Dałkowska-Szary, Irena Kudiura
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy celne mogą zakwestionować zgłoszenie celne, w którym importer dla celów zastosowania korzystniejszej stawki celnej ujmuje towary tego samego rodzaju, ale różnego gatunku, w odrębnych pozycjach taryfowych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy celne błędnie zakwestionowały zgłoszenie celne. Przepisy prawa celnego i taryfa celna nie zabraniają importerowi ujmowania towarów różnego gatunku w odrębnych pozycjach zgłoszenia celnego, jeśli ma to na celu zastosowanie korzystniejszej stawki celnej. W sytuacji, gdy importer może wybrać korzystniejszą stawkę, uzasadnione jest zgłoszenie kwiatów różnych gatunków w odrębnych pozycjach.Stan faktyczny
Spółka cywilna "F." importowała z H. kwiaty cięte (chryzantemy i róże) różnych gatunków. W zgłoszeniu celnym (SAD) importer ujął kwiaty pierwszego i drugiego gatunku w odrębnych pozycjach, aby zastosować korzystniejsze stawki celne. Organy celne uznały zgłoszenie za nieprawidłowe, klasyfikując kwiaty jednego rodzaju łącznie i stosując jedną stawkę celną. Po decyzji organu pierwszej instancji, Dyrektor Izby Celnej w W. uchylił decyzję w części dotyczącej orchidei, a w pozostałej części utrzymał ją w mocy. Spółka wniosła skargę do WSA, kwestionując decyzje organów celnych.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. oraz zasądził od Dyrektora Izby Celnej solidarnie na rzecz skarżących koszty postępowania sądowego, stwierdzając jednocześnie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA del. do WSA - Czesław Zieliński (spr.), Sędzia NSA del. do WSA - Małgorzata Dałkowska-Szary, Sędzia WSA - Irena Kudiura, Protokolant - Agata Milewska, po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi F. Sp. c. – R. K., E. A., P. K. w L. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] października 2002 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. solidarnie na rzecz R. K., E. A., P. K. kwotę 109,80 zł(sto dziewięć 80/100) tytułem kosztów postępowania sądowego, 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
[...] Agencja Celna w W., działając jako przedstawiciel bezpośredni, zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym, na podstawie dokumentów SAD nr [...] z dnia [...].02.2000 r. sprowadzone z H. przez R. K., E. A., P. K.– wspólników "F." s.c. w L. określone w zgłoszeniu kwiaty, m.in.:
- chryzantemy cięte gat. I – kod PCN 06031065 09 (importowane w okresie od [...] listopada do [...] maja) ze stawką celną autonomiczną w wysokości 0,07 EURO/szt.
- chryzantemy cięte gat. II – kod PCN 06031065 09 ze stawką celną konwencyjną (ad walorem) w wysokości 45 %
- róże cięte gat. I – kod PCN 06031010 9 (importowane w okresie od [...] listopada do [...] maja) ze stawką celną autonomiczną w wysokości 0,08 EURO/szt., oraz
- róże cięte gat. II – kod PCN 06031010 9 ze stawką celną konwencyjną (ad valorem) w wysokości 45 %.
Po dopuszczeniu w/w towarów do obrotu na polskim obszarze celnym zgodnie ze zgłoszeniem zawartym w dokumencie SAD, Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W., decyzją z dnia [...].07.2002 r. Nr [...] uznał zgłoszenie celne za nieprawidłowe i zaklasyfikował róże I i II gatunku łącznie do kodu PCN 06031010 9 ze stawką celną autonomiczną w wysokości 0,08 EURO/szt., zaś chryzantemy – także łącznie – do kodu PCN 060310650 09 ze stawką celną konwencyjną w wysokości 45% oraz określił kwotę długu celnego w podwyższonej wysokości i stwierdził, że pobór i kwotę odsetek wyrównawczych określi odpowiedni oddział Urzędu Celnego.
W wyniku odwołania wniesionego przez importera Dyrektor Izby Celnej w W., decyzją z dnia [...].10.2002 r. Nr [...] uchylił decyzję organu pierwszej instancji dotyczącej określonej tą decyzją pozycji 4, obejmującej orchidee i skorygował ilość tych kwiatów i wysokość cła, natomiast w pozostałej części utrzymał w mocy decyzję I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że z postanowień taryfy celnej wynika, że klasyfikacja taryfowa kwiatów nie jest uzależniona od ich gatunku, lecz od czasu zgłoszenia celnego. Mając na uwadze, iż przedmiotowe kwiaty zostały zgłoszone do procedury dopuszczenia do obrotu w lutym, organ odwoławczy uznał, że należy je zataryfikować do:
- kodu PCN 06031010 9 właściwego dla róż zgłaszanych w okresie od [...] listopada do [...] maja,
- kodu PCN 0603 1065 09 właściwego dla chryzantem zgłaszanych w
okresie od [...] listopada do [...] maja.
Taryfa celna dla zastosowanych kodów PCN przewiduje stawki celne: autonomiczną, konwencyjną i preferencyjną (dla krajów DEV i LDC). Mając na uwadze, że sporne towary pochodzą z H. oraz to, że do w/w kodów nie ustalono stawki celnej dla towarów pochodzących z Unii Europejskiej, organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z zasadą określoną w Taryfie celnej (część pierwsza, tytuł A Stawki celne pkt 3 lit. b) dla róż zastosowanie miała stawka celna autonomiczna w wysokości 0,08 EURO/ szt. lub stawka celna konwencyjna w wysokości 45% natomiast dla chryzantem stawka celna autonomiczna w wysokości 0,07 EURO/szt. lub stawka celna konwencyjna w wysokości 45%, a o wyborze jednej z tych stawek decyduje porównanie wysokości cła obliczonego odrębnie z zastosowaniem jednej i drugiej stawki, przy czym podstawą wymiaru cła w przypadku stawki konwencyjnej (ad valorem) jest wartość celna towaru, zaś stawkę autonomiczną mnoży się przez jednostkę miary towaru (w niniejszej sprawie sztuki). W efekcie należy zastosować tę stawkę celną, przy której obliczona kwota cła jest mniejsza, przyjmując do tych wyliczeń odpowiednio łączną wartość celną lub łączną ilość towaru, bez podziału na gatunek towaru.
Organ odwoławczy zauważył, że zgodnie z § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 10 listopada 1999 r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych (Dz.U. Nr 104, poz. 1193) towary klasyfikowane do jednego kodu PCN taryfy celnej, mogą być zgłaszane w oddzielnych pozycjach SAD, ale nie ze względu na gatunek czego domaga się strona, lecz ze względu na różne pochodzenie towaru lub różną stawkę podatkową.
Odnosząc się do złożonej przez stronę opinii prof. dr hab. W. C. w sprawie stosowania stawek celnych w odniesieniu do kwiatów ciętych pochodzących z Unii Europejskiej organ odwoławczy wyjaśnił, że organy celne dokonując wymiaru i poboru należności celnych, biorą pod uwagę przepisy regulujące obrót towarowy z zagranicą, w związku z tym stwierdził, że opinia ta nie może być podstawą do zastosowania dla spornych towarów dwóch różnych stawek (w zależności od gatunku importowanych kwiatów), czego domaga się strona.
Odnośnie odsetek wyrównawczych organ odwoławczy wyjaśnił, iż obowiązek ich uiszczenia powstaje, jeśli nastąpiło przesunięcie daty powstania długu celnego lub zarejestrowania kwoty wynikającej z tego długu i spowodowało to uzyskanie korzyści finansowej, oraz że sytuacje, w których dłużnik zobowiązany jest do zapłaty odsetek wyrównawczych reguluje rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 20 listopada 1997 r. w sprawie określenia wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych oraz sposobu ich naliczania (Dz. U z 1997 r. Nr 143, poz. 58 ze zm.)
Wskazując, że pojęcie uzyskania korzyści finansowej nie zostało zdefiniowane w przepisach prawa celnego i w związku z tym, w celu ustalenia znaczenia tego pojęcia należy odwołać się do zasady równości podmiotów w obrocie towarowym z zagranicą, poprzez porównanie sytuacji osoby, która zobowiązana została do uiszczenia należności celnych w dniu wprowadzenia towaru na polski obszar celny, z sytuacją osoby, która również sprowadziła towar, lecz w stosunku do której obowiązek uiszczenia kwoty wynikającej z długu celnego powstał w sytuacji opisanej cyt. rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 20 listopada 1997 r. W drugim wypadku ma bowiem miejsce odroczenie wymagalności świadczenia na rzecz Skarbu Państwa, a instytucja odsetek określonych w art. 222 § 4 Kodeksu celnego, stanowi swoistego rodzaju "wyrównanie" sytuacji podmiotów dokonujących obrotu towarowego z zagranicą. Zarzuty odwołania kwestionujące ustaloną przez organ pierwszej instancji wartość celną spornych kwiatów organ odwoławczy uznał za bezzasadne wskazując, że w zgłoszeniu celnym kwiaty cięte (róże i chryzantemy) zaklasyfikowano do dwóch odrębnych pozycji (do jednej pozycji kwiaty I gatunku, do drugiej pozycji kwiaty II gatunku) i stąd każda pozycja miała inną wartość, natomiast w zaskarżonej decyzji w jednej pozycji znalazły się kwiaty cięte I i II gatunku, a na wartość tej jednej pozycji w decyzji składa się suma wartości dwóch pozycji ze zgłoszenia celnego SAD. Stąd też wartość pozycji w decyzji ulega zmianie i zasadne było uznanie przez organ l instancji za nieprawidłowe określenia przez stronę wartości celnej towaru w przedmiotowych zgłoszeniach celnych.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego byli wspólnicy spółki cywilnej "F." R. K., P. K., E. A. wnieśli o uchylenie decyzji organów obydwu instancji zarzucając, że są one niezgodne z prawem. Skarżący podnieśli, że cena sprowadzonych kwiatów jest zależna od ich jakości. W związku z tym kwiaty gatunku I powinny być objęte stawką celna autonomiczną, ponieważ jest ona niższa od stawki celnej konwencyjnej, a kwiaty gatunku II powinny być objęte stawką celną konwencyjną, gdyż występują, jako odrębna grupa towarowa. Zdaniem skarżących towar tego samego rodzaju ale w innym gatunku jest "różnym" towarem i pomimo tej samej taryfikacyjnej przynależności należy do niego stosować różne stawki celne, co potwierdza złożona do akt sprawy opinia prof. dr hab. W. C.
Dyrektor Izby Celnej w W. wnosił o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Wobec tego, że w sprawie niniejszej skarga została wniesiona przed dniem 1 stycznia 2004 r., a postępowanie nie zostało przed tym dniem zakończone, to stosownie do art. 97 ustawy z dn. 30 sierpnia 2003 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) właściwy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Sąd ten sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej między innymi przez orzekanie w sprawach ze skarg na decyzje administracyjne(art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).
Sprowadzone z H. chryzantemy i róże, których dotyczy spór, skarżący zgłosili do procedury dopuszczenia do obrotu wymieniając w dokumencie SAD jako odrębne pozycje taryfowe wymienione kwiaty pierwszego i drugiego gatunku. Uczynili to w tym celu, by móc odrębnie w odniesieniu do kwiatów I i II gatunku dokonać wyboru korzystniejszej dla importera stawki celnej. Taryfa celna przewiduje bowiem w części pierwszej, tytuł A - stawki celne, w odniesieniu do towarów pochodzących z krajów będących członkami Światowej Organizacji Handlu (WTO) stosowanie stawki autonomicznej w sytuacji, gdyby stawka konwencyjna była wyższa. Taki sposób dokonania zgłoszenia celnego, którego konsekwencją był wybór przez importera przy właściwym kodzie PCN różnych stawek celnych dla kwiatów tego samego rodzaju lecz różnych gatunków został jednak przez organy celne zakwestionowany. Użyto argumentacji, iż "z postanowień taryfy celnej wynika wprost, że klasyfikacja taryfowa spornych kwiatów nie jest uzależniona od ich gatunku, lecz od czasu zgłoszenia celnego". Z twierdzeniem tym należy się zgodzić, gdyż zarówno w przypadku znajdujących w sprawie zastosowanie kodów Taryfy celnej jak i generalnie, taryfikacja wg kodów PCN nie uwzględnia podziału na gatunki. W sprawie niniejszej rozbieżność dotyczy stosowania stawek celnych i związanego z tym sposobu zgłaszania towaru do procedury celnej. W tym zaś zakresie ani przepisy Kodeksu celnego (Dz.U. z 2001 r., Nr 75, poz. 802 ze zm.) ani taryfa celna (Dz.U. z 1998 r., Nr 158, poz. 1036) nie przewidują żadnych unormowań, które zabraniałyby importerowi dla celów związanych ze stosowaniem stawek celnych ujmować w odrębnych pozycjach zgłoszenia celnego towar różnego gatunku, czy też przymuszały, jak to uczyniły organy celne, do zsumowania ujętych odrębnie w fakturze handlowej ilości i wartości kwiatów danego rodzaju lecz różnego gatunku i dopiero po zsumowaniu pozwalały na wybór stawki celnej.
Wręcz przeciwnie, w sytuacji gdy z dwóch różnych stawek celnych zależnych od gatunku kwiatów importer może (jest uprawniony) wybrać stawkę korzystniejszą, uznać należy, że w takim przypadku uzasadnione jest zgłoszenie kwiatów pierwszego i drugiego gatunku w odrębnych pozycjach.
Biorąc powyższe pod uwagę należało uznać, że zaskarżona decyzja uznająca zgłoszenia celne za nieprawidłowe narusza w sposób mający wpływ na wynik sprawy przepis art. 65 § 4 pkt 2 ustawy z dn. 9.01.1997 r. - Kodeks celny (Dz.U z 2001 r. Nr 75, poz 802 ze zm.) oraz przepisy Taryfy celnej przez błędną ich wykładnię.
Zawarte w sentencji decyzji utrzymanej w mocy decyzją zaskarżoną orzeczenie co do odsetek nie odpowiada wymaganiom art. 210 ordynacji podatkowej, gdyż stanowiąc iż "pobór i kwotę odsetek wyrównawczych określi Dział Finansowy" przesądza jedynie zasadę, iż odsetki należą się, podczas gdy prawidłowe rozstrzygnięcie winno określać ich wysokość (stopę procentową) oraz początkową datę ich naliczania wraz ze wskazaniem daty końcowej (do dnia zapłaty oznaczonej kwoty). Dotyczący odsetek zapis ujęty w formie informacyjnej, nie spełnia wymagań decyzji jako orzeczenia rozstrzygającego w sprawie odsetek. Jeśli zaś chodzi o przepisy prawa materialnego, to stosownie do postanowień art. 222 § 4 Kodeksu celnego, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, jeżeli przesunięcie daty powstania długu celnego lub zarejestrowania kwoty wynikającej z tego długu powoduje uzyskanie korzyści finansowej organ celny pobiera odsetki wyrównawcze. W wykonaniu ustawowego upoważnienia zamieszczonego w art. 222 § 5 Kodeksu celnego wypadki i warunki pobierania tych odsetek oraz sposób ich naliczania określone zostały w obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji rozporządzeniu Ministra Finansów z dn. 20.11.1997 r. (Dz.U. Nr 143, poz. 958 ze zm.). Zgodnie z unormowaniami zawartymi w tym rozporządzeniu, organ celny pobiera odsetki wyrównawcze w wypadku, gdy kwota wynikająca z długu celnego została zarejestrowana na podstawie nieprawidłowych lub niekompletnych danych podanych przez zgłaszającego w zgłoszeniu celnym, z wyjątkiem gdy:
1) dłużnik udowodni, że podanie nieprawidłowych lub niekompletnych danych spowodowane było szczególnymi okolicznościami, nie wynikającymi z jego zaniedbania lub świadomego działania;
2) kwota odsetek wyrównawczych naliczonych w odniesieniu do towarów objętych tym samym zgłoszeniem celnym, nie przekracza równowartości 20 EURO;
W powyższych sytuacjach określonych rozporządzeniem odsetki nie są pobierane.
Mając na względzie przedstawione wyżej naruszenia przepisów prawa materialnego oraz mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisów postępowania należało, na podstawie art. 145 § 1 lit. a oraz c ustawy z dn. 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzec jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 powyższej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło