V SA 3649/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Krajewska, Sędziowie WSA Jolanta Bożek (spr.), Krystyna Madalińska-Urbaniak, Protokolant Marcin Jurkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2004 r. sprawy ze skargi Z. O. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] lipca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe - skargę oddala - W dniu [...].03.2000r. skarżący zgłosił do procedury dopuszczenia do obrotu na podstawie [...] SAD nr [...] uszkodzony samochód osobowy marki Honda Accord z 1998 roku [...]. Do zgłoszenia celnego została załączona m.in. faktura nr [...] z dnia [...].03.2000r. dotyczący zakupu samochodu za kwotę 96000 BEF, deklaracja wartości celnej oraz badanie techniczne pojazdu nr [...] z dnia 10.03.2000 r. W dniu [...].03.2002 r. Dyrektor Urzędu Celnego w W. wszczął z urzędu postępowanie w zakresie wartości celnej i określenia kwoty wynikającej z długu celnego. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego NUC w P. decyzja z dnia [...].03.2003r uznał. ww. zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej oraz kwoty długu celnego i określił wartość celną przedmiotowego towaru na podstawie art. 29 § 1 w związku z art. 23 § 7 Kodeksu celnego na kwotę 192555,40 BEF. Przy ustalaniu wartości celnej organ celny przyjął jako cenę wyjściową do przeprowadzenia kalkulacji średnią cenę rynkową pojazdów określoną w katalogu Info-Ekspert z lutego 2000 r.. Następnie z uwagi na uszkodzenia importowanego pojazdu dokonał korekty jego wartości w wysokości 35 %, otrzymując kwotę 33209,10 zł. Wyżej wymienioną kwotę pomniejszono o 10% marżę handlową, 22% podatek VAT, 4,2% podatek akcyzowy oraz cło w wysokości 35%. Nałożył także na skarżącego obowiązek uiszczenia odsetek wyrównawczych od dnia powstania długu celnego. Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Celnej w W. uchylił decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej wartości celnej oraz określenia podstawy prawnej. Dyrektor Izby Celnej stwierdził w uzasadnieniu decyzji, że organ pierwszej instancji nie odniósł się do stanu technicznego pojazdu, dla którego ustalana była wartość celna. Stwierdził, że ocena techniczna załączona do zgłoszenia celnego nie uwzględniała procentowego określenia uszkodzeń pojazdu ani nie wskazywała, czy ustalona w niej wartość pojazdu jest z dnia zgłoszenia celnego i czy uwzględnia nakłady naprawcze, wystąpił więc do Zespołu Rzeczoznawców o ustalenie procentowego stopnia uszkodzenia importowanego pojazdu. W oparciu o ustalenia dokonane w postępowaniu odwoławczym ustalono wartość rynkową przedmiotowego pojazdu w wysokości 56.200 zł (wartość rynkowa ustalona na podstawie katalogu Info-Ekspert samochody osobowe 3/2000). Wartość tę pomniejszono następnie o należności podatkowe pobierane w związku z importem towarów, marżę importera oraz procentowy stopień uszkodzeń i braków (55,4%) określony w opinii technicznej nr [...] z dnia [...].05.2003 r. W wyniku przeprowadzonej kalkulacji otrzymano kwotę 13.277,52 zł., którą przyjęto za wartość celną importowanego pojazdu. W skardze na powyższą decyzję skarżący wniósł o uchylenie decyzji. Zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów: • naruszenie art. 23 § 7 Kodeksu celnego, polegający na dowolnym przyjęciu przez organy celne, iż w mniejszej sprawie zachodzi uzasadniona przyczyna do zakwestionowania wartości transakcyjnej uszkodzonego samochodu, co w konsekwencji doprowadziło do ustalenia wartości celnej przedmiotowego pojazdu na podstawie art. 29 kodeksu celnego. Stawiając opisane zarzuty skarżący wniósł o: uchylenie, na zasadzie art.22 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia [...] marca 2003 r., sygn. akt: [...], oraz decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] lipca 2003 r., sygn. akt: [...], w całości, 2. umorzenie postępowania w niniejszej sprawie 3. zasądzenie od Dyrektora Izby Celnej w W. zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Na wstępie zauważyć należy, że sądy administracyjne, w tym sąd wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Podstawowym celem tejże kontroli jest eliminowanie z porządku prawnego aktów (zwłaszcza decyzji i postanowień), a także czynności organów administracji publicznej niezgodnych z prawem i dążenie do przywrócenia stanu, który nie będzie z nim pozostawał w sprzeczności. Ta funkcja kontroli sądowej jest istotna zarówno z punktu widzenia podmiotu skarżącej, jak i całego aparatu administracyjnego państwa, który winien być żywo zainteresowany w eliminowaniu z obrotu prawnego niezgodnych z prawem aktów i czynności swoich funkcjonariuszy. Prawidłowość podejmowanych działań, a tym samym legalność działania organów administracyjnych, stanowi bowiem istotny element efektywności i ważną przesłankę istnienia społecznej akceptacji działania aparatu administracyjnego państwa. Stopień zaś akceptacji działania organów administracji rządowej, jak też samorządowej, przenoszony jest na ocenę funkcjonowania całego państwa. W rozpatrywanej sprawie, w ocenie Sądu, organy celne nie naruszyły przepisy zarówno prawa formalnego jak i materialnego, w związku z powyższym Sąd stwierdza, że skarga nie jest zasadna. Sąd w pełni podziela stanowisko organów celnych zaprezentowane w decyzjach, iż organy celne uprawnione są do kontroli zgłoszenia celnego oraz że przepisy Kodeksu celnego przewidują możliwość ochrony interesów państwa przed posługiwaniem się przez podmioty dokonujące obrotu towarowego z zagranicą niewiarygodnymi dokumentami, upoważniając organy celne do odmowy przyjęcia w takim przypadku wartości transakcyjnej jako wartości celnej towaru. W razie zakwestionowania umowy sprzedaży (faktury lub rachunku) organy celne uprawnione są do ustalenia wartości celnej towaru posługując się metodami określonymi w przepisach Kodeksu celnego. Wbrew zarzutom skargi organy celne nie naruszyły przepisu art. 23 § 7 Kodeksu celnego, w sytuacji gdy organ celny zakwestionował wiarygodność i dokładność dokumentów służących do określenia wartości celnej towaru. W niniejszej sprawie przedmiotem importu był uszkodzony samochód osobowy, towar szczególny. W utrwalonym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie został wyrażony pogląd, który skład orzekający w niniejszej sprawie podziela, że nie jest możliwe znalezienie materiału porównawczego dla ustalenia jego wartości. Zatem wartość celna używanych, uszkodzonych samochodów powinna być ustalana według metody przewidzianej w art. 29 Kodeksu celnego. Decyzja oraz przesłanki rozstrzygnięcia w tym zakresie znajdują odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. W przedmiotowej sprawie Naczelnik Urzędu Celnego w P. we własnym zakresie ustalił procentowy stopień uszkodzeń przedmiotowego pojazdu w wysokości 35%. Z tego względu Dyrektor Izby Celnej w W. stwierdził, że praktyka taka jest niedopuszczalna, ponieważ jedynie rzeczoznawca ds. techniki samochodowej może w pełni profesjonalnie i obiektywnie określić procentowy stopień uszkodzeń i braków powypadkowego pojazdu. Oczywiście dowód z opinii biegłego, jak każdy inny dowód w sprawie podlega swobodnej ocenie organu prowadzącego postępowanie, niemniej w każdej tego typu sprawie należy zasięgnąć opinii eksperta. Biorąc pod uwagę zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, należy stwierdzić, iż ocena techniczna nr [...] z dnia [...].03.2000 r. załączona do zgłoszenia celnego nie była wymiernym wskaźnikiem kalkulacyjnym, ponieważ nie uwzględnia procentowego udziału uszkodzeń i braków pojazdu. Dlatego też w postępowaniu odwoławczym Dyrektor Izby Celnej w W. uzupełnił zgromadzony materiał dowodowy w zakresie procentowego określenia stopnia uszkodzeń importowanego samochodu. Organ II instancji zlecił Zespołowi Rzeczoznawców PZM ustalenie procentowego stopnia uszkodzeń ww. samochodu na podstawie opinii nr [...] wydanej przez Biuro [...] oraz dokumentacji fotograficznej. Zespół określił w opinii nr [...] z dnia [...].05.2003 r. uszkodzenie przedmiotowego pojazdu w 55,4%. Dopiero na tym etapie postępowania po uzupełnieniu materiału dowodowego o opinię wskazującą procentowy stopień uszkodzeń organ II instancji mógł ustalić rzeczywistą wartość celną ww. samochodu w stanie uszkodzonym i zrobił to prawidłowo. Należy zaznaczyć, że dla organów celnych znaczenie ma jedynie wartość pojazdu ustalona według stanu technicznego z dnia przyjęcia zgłoszenia celnego, a nie wartość uwzględniająca potencjalne nakłady naprawcze. W niniejszej sprawie opinia rzeczoznawcy nr [...] z dnia [...].03.2000 r. nie określała procentowego stopnia uszkodzeń pojazdu. Uzyskana opinia techniczna nr [...] z dnia [...].05.2000 r., pozwala więc w sposób najbardziej wiarygodny i obiektywny ustalić wartość powypadkowego pojazdu sprowadzonego na polski obszar celny. Dlatego też w przedmiotowej sprawie przy przeprowadzeniu kalkulacji metodą "ostatniej szansy" (art. 29 Kodeksu celnego ) oparto się na ocenie technicznej nr [...] z dnia [...].05.2003 r. W ocenie Sądu, decyzja Dyrektora Izby Celnej wydana została zgodnie z art. 233 § 1 lit. b) i art. 234 Ordynacji podatkowej. Ustalona przez organ drugiej instancji wartość celna jest niższa niż ustalona w decyzji pierwszoinstancyjnej. Organ pierwszej instancji przyjął przy ustalaniu wartości celnej, że pojazd był uszkodzony w 35%, organ drugiej instancji uznał, że pojazd był uszkodzony w 55,4% i przeprowadził postępowanie zmierzające do ustalenia, w jaki sposób uszkodzenie pojazdu wpłynęło na jego wartość. Organ celny ma prawo do zweryfikowania rozstrzygnięcia podjętego w pierwszej instancji i wydania nowego rozstrzygnięcia, jeżeli jest ono korzystniejsze dla strony. Zatem i w tym zakresie zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. W ocenie sądu prawidłowo zastosowano § 1 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20.11.1997 r. w sprawie określenia wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych oraz sposobu ich naliczania (Dz. U. Nr 143, poz 958 ze zm.). Zarówno decyzja Organu I instancji jak również uzasadnienie zawierają, bowiem orzeczenie w zakresie wartości celnej, stawki celnej oraz długu celnego i daty jego powstania oraz nałożenie obowiązku uiszczenia odsetek wyrównawczych. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w niniejszej sprawie naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów merytorycznych skutkujących wadliwością rozstrzygnięć, dlatego opierając się na treści art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.