V SA 3658/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Zajda [spr.], Sędzia WSA Krystyna Madalińska-Urbaniak, Asesor WSA Andrzej Kania, Protokolant Piotr Kraczowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi A. R. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej [...] w W. z dnia [...] lipca 2003 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania; oddala skargę. Decyzją z [...] czerwca 2003 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. uznał zgłoszenie celne A. R., zawarte w JDA SAD nr [...] z [...] czerwca 2000 r., za nieprawidłowe w zakresie dotyczącym ustalenia wartości celnej importowanego samochodu osobowego marki [...] oraz wysokości długu celnego. Przesyłka zawierająca odpis powyższej decyzji doręczona została [...] czerwca 2003 r. W. D., sąsiadowi A. R., który podjął się oddania pisma adresatce. [k. [...],[...],[...] akt adm.] Pismem z [...] czerwca 2003 r., doręczonym Urzędowi Celnemu [...] w Warszawie [...] czerwca 2003 r., A. R. zawiadomiła organ o swoim czasowym, wypoczynkowym pobycie na terenie gminy N. [pismo k. [...] akt j.w.] W. D. przy własnym piśmie z [...] czerwca 2003 r. zwrócił Urzędowi Celnemu [...] w W. przesyłkę odebraną przez siebie [...] czerwca 2003 r. wyjaśniając, że "do dnia dzisiejszego nie spotkał(em) p. A., jak też nikogo z jej rodziny, a mieszkanie było zamknięte". [k. [...] akt j.w.] Uczestniczka postępowania A. R. otrzymała [...] czerwca 2003 r. osobiście w Urzędzie Celnym [...] w W. odpis decyzji z [...] czerwca 2003 r., natomiast odwołanie od decyzji złożyła [...] czerwca 2003 r. [k. [...]v, [...]-[...] akt j.w.] Postanowieniem z [...] lipca 2003 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej [...] w W. powołując się na przepisy art. 228 § 1 pkt 2 i art. 223 § 2 pkt 1 ustawy z 29 08 1997 r. - Ordynacja podatkowa [Dz.U. nr 137, poz. 926 ze zm.] w zw. z art. 262 ustawy z 9 01 1997 r. - Kodeks celny [Dz.U. nr 75 z 2001 r., poz. 802 ze zm.] stwierdził, że odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z [...] czerwca 2003 r. zostało złożone z uchybieniem terminu przewidzianego do jego wniesienia. Uznał, że decyzja organu I instancji została doręczona adresatce w trybie art. 149 ustawy - Ordynacja podatkowa w dniu [...] czerwca 2003 r., to jest w dacie odebrania przesyłki przez gospodarza domu. Zgodnie z pouczeniem zawartym w decyzji stronie przysługiwało prawo wniesienia odwołania do organu II instancji w terminie 14 dni od daty doręczenia rozstrzygnięcia. Skarżąca złożyła odwołanie [...] czerwca 2003 r. (data nadania w Urzędzie Pocztowym W-wa [...] - k. [...]), czyli po upływie przewidzianego prawem terminu. W skardze z [...] sierpnia 2003 r. A. R. domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia. Wyraziła przekonanie, że wniosła odwołanie w zakreślonym 14-dniowym terminie od daty doręczenia odpisu decyzji organu pierwszej instancji, co jej zdaniem miało miejsce dopiero [...] czerwca 2003 r. Zarzuciła naruszenie przepisu art. 149 Ordynacji podatkowej, przez "niewłaściwe uznanie, iż ... została skutecznie powiadomiona o wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji". W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w W. wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał stanowisko i argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z 30 08 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych [Dz.U. nr 153, poz. 1271] sprawy, w których skargi, tak jak w niniejszej sprawie, zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z 25 07 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych [Dz.U. nr 153, poz. 1269] oraz art. 3 § 1 powołanej ustawy z 30 08 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle tych przepisów zbadania przez Sąd wymaga kwestia czy zaskarżone postanowienie jest zgodne z mającymi w sprawie zastosowanie {art. 262 ustawy z 9 01 1997 r. - Kodeks celny [Dz.U. nr 75 z 2001 r., poz. 802 ze zm.]} przepisami ustawy - Ordynacja podatkowa. Zgodnie z art. 149 (w brzmieniu po dacie 1 01 2003 r.; Dz.U.2002.169.1387) ustawy z 29 08 1997 r. - Ordynacja podatkowa [Dz.U. nr 137, poz. 926 ze zm.] w przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Zawiadomienie o doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy domu umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub na drzwiach mieszkania adresata lub w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Ten drugi (obok wymienionego w art. 148 § 2 pkt 2 OP) zastępczy sposób doręczenia pisma zastosowano w sprawie [...] czerwca 2003 r., kiedy funkcjonariusz celny doręczył za pokwitowaniem pełnoletniemu sąsiadowi (a zarazem gospodarzowi domu) przesyłkę dla A. R.; który to sąsiad podjął się jednocześnie oddania pisma adresatce decyzji. Fakt podjęcia się doręczenia wynika z notatki służbowej funkcjonariuszki celnej (k. 64), własnoręcznej adnotacji W. D. na odpisie decyzji (k. [...]), a także treści jego pisma skierowanego do Urzędu Celnego, w którym poinformował o odesłaniu pisma, jakie "miał przekazać pani A. R." (k. [...]). Sytuacja, w której sąsiad podjął się oddania pisma, a następnie odesłał pismo organowi celnemu (podatkowemu), nie przekazując go adresatowi, nie podważa skuteczności doręczenia zastępczego, bowiem czynność doręczenia zakończyła się w chwili przekazania pisma sąsiadowi. Odesłanie pisma przez domownika nie powoduje zatem konieczności powtórzenia procedury związanej z doręczeniem i nie wstrzymuje biegu terminu, który rozpoczął się w momencie doręczenia. Adresat może natomiast złożyć wniosek o przywrócenie terminu, niezachowanego z winy sąsiada lub dozorcy (por. wyrok NSA z 22 marca 2000 r., I SA/Lu 1735/98, "Orzecznictwo Podatkowe - Przegląd" 2001, nr 1, s. 56). Datą doręczenia jest data doręczenia pisma domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy. W tym momencie procedura doręczenia się kończy. Okoliczność, że osoby te nie oddały w stosowym czasie pisma do rąk adresata nie ma wpływu na bieg terminu związanego z datą doręczenia, np. terminu do wniesienia odwołania Należy odróżnić skuteczność doręczenia od możliwości wykazania, że uchybienie terminu do dokonania czynności, liczonego od daty doręczenia, nastąpiło bez winy adresata. Innymi słowy, można podważyć skuteczność doręczenia przez wykazanie, że osoba, której doręczono pismo nie była pełnoletnia lub też nie była domownikiem, sąsiadem lub dozorcą albo nie podjęła się oddania pisma adresatowi. W takim wypadku procedura doręczenia wymaga powtórzenia. Nie wymaga natomiast powtórzenia wspomniana procedura, gdy zostanie wykazane, że domownik, sąsiad lub dozorca nie oddał pisma adresatowi. (por. Komentarz do Ordynacji podatkowej - R. Hauser i inni, wyd. Prawnicze LexisNexis, W-wa 2004 ss. 467-468). Skuteczne doręczenie przesyłki w dniu [...] czerwca 2003 r. powoduje, że nie może odnieść skutku procesowego zarzut nawiązujący do informacji A. R. z pisma datowanego na [...] czerwca 2003 r., w którym uczestniczka postępowania podała czasowy adres do korespondencji na terenie gminy N. [k. [...] akt adm.] Zarzuty na tym tle mogłyby być rozpatrywane w ewentualnym postępowaniu o przywrócenie uchybionego terminu. W konsekwencji powyższego należy stwierdzić, że zgodnie z art. 223 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy - Ordynacja podatkowa termin do wniesienia odwołania rozpoczął w sprawie bieg [...] czerwca 2003 r. i upłynął [...] czerwca 2003 r. W tym zakresie pozbawiona procesowego znaczenia jest okoliczność, że A. R. w dniu [...] czerwca 2003 r. fizycznie odebrała w siedzibie Urzędu Celnego odpis decyzji organu pierwszej instancji. Zarzuty dotyczące daty doręczenia odpisu postanowienia z [...] maja 2003 r. o wszczęciu postępowania celnego, mogłyby być rozważane przy rozpatrywaniu odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. W tej sytuacji organ orzekający prawidłowo ocenił, że zachodzi podstawa z art. 228 § 1 pkt 2 ustawy - Ordynacja podatkowa do stwierdzenia w drodze postanowienia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, a tym samym niedopuszczalności tego środka prawnego. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem i na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.