V SA 3662/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia - Janusz Zajda [spr.], Sędziowie: - Hanna Szafrańska-Falkiewicz, - Małgorzata Rysz, Protokolant - Marianna Igielska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2004 r. sprawy ze skargi "C." w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] października 2002 r. nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe; 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz "C." w W. kwotę złotych 225 [dwieście dwadzieścia pięć] tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Decyzją z [...] października 2002 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w W. utrzymał w mocy zaskarżoną odwołaniem decyzję Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z [...] lipca 2002 r. nr [...], którą uznał zgłoszenie celne z [...] lipca 1999 r. dokonane przez "C." w W. za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej. Jak wynika z uzasadnienia powyższej decyzji, towar uprzednio objęty procedurą składu celnego został zgłoszony w dniu [...] lipca 1999 r. do objęcia go procedurą dopuszczenia do obrotu. Do zgłoszenia celnego dołączono fakturę handlową Nr [...] z [...] listopada 1999 r., wystawioną przez eksportera firmę "[...].", z wyszczególnionym rabatem w wysokości 9,02% oraz deklarację wartości celnej. Z powyższych dokumentów, zdaniem organu celnego, wynikało, że wartość towaru wynosiła - bez uwzględnienia rabatu - 510 USD. Towary zostały następnie zwolnione dla ich użycia w celach określonych przez procedurę celną, jaką zostały objęte. W wyniku kontroli przeprowadzonej w okresie od [...] listopada 2001 r. do [...] stycznia 2002 r. przez funkcjonariuszy Powtórnej Kontroli Celnej Urzędu Celnego w W. w siedzibie importera stwierdzono, iż przy zgłaszaniu towarów do procedury dopuszczenia do obrotu w zgłoszeniu celnym firma nie uwzględniła rabatu uwidocznionego na fakturze handlowej i nie zadeklarowała rzeczywistej wartości celnej importowanych towarów. Postanowieniem z [...] czerwca 2002 r. Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie deklarowanej wartości celnej towaru i następnie decyzją z [...] lipca 2002 r. uznał zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części dotyczącej wartości celnej oraz w tym zakresie ponownie orzekł z uwzględnieniem uwidocznionego na fakturze importowanej rabatu. Na skutek odwołania złożonego przez "C.", Dyrektor Izby Celnej w W. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Stwierdził, ze wartością celną towarów jest cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny, z uwzględnieniem art. 30 i art. 31 Kodeksu celnego. Na podstawie wniosku o dokonanie zgłoszenia celnego i dokumentów przedstawionych przez importera następuje ustalenie wartości celnej towaru. Zgodnie z treścią art. 83 § 1 Kodeksu Celnego, organ celny może dokonać kontroli zgłoszenia celnego i zgodnie z § 2 powołanego przepisu kontrolować dokumenty i dane handlowe dotyczące operacji przywozu lub wywozu towarów objętych zgłoszeniem. Uprawnienie do przeprowadzenia kontroli wynika również z przepisów Kodeksu Wartości Celnej [Porozumienie w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r., załącznik do Dz.U. z 1995 r., poz. 2183]. W tym trybie przeprowadzona kontrola ujawniła, zdaniem organów orzekających, że wartość celna w dacie dokonywania zgłoszenia celnego została ustalona w sposób nieprawidłowy. Rabat, jaki firma otrzymała od eksportera, nie został uwzględniony przy określaniu wartości celnej sprowadzonego towaru. Kwota rabatu w wysokości 9,02% wartości celnej, uwidoczniona została w fakturze handlowej. W czasie kontroli dokumentów ujawniono fakt, że strona zapłaciła eksporterowi z tytułu sprowadzonego towaru kwotę niższą, z uwzględnieniem rabatu. W trakcie postępowania administracyjnego firma "C." wyjaśniała, iż rabat, który jest wyszczególniony na fakturze, jest rabatem tylko w części, a w części prowizją będącą wynagrodzeniem z tytułu świadczenia usług składowania; w tym zakresie firma nie miała żadnego obowiązku zgłaszania organom celnym informacji o tego rodzaju świadczeniu, gdyż prowizja nie ma znaczenia przy ustalaniu wartości celnej towaru. Zdaniem organu celnego, zgodnie z umowami z dnia [...] kwietnia 1998 r. na magazynowanie oraz o ogólnych warunkach sprzedaży, podpisanymi pomiędzy "[...]" i "C.", skarżąca w sytuacji spełnienia określonych warunków mogła otrzymywać prowizję w wysokości 2-4% za prowadzenie składu celnego. Jednocześnie miała możliwość uzyskiwania rabatu na zakupy dokonywane u dostawcy. Towar w sprawie został objęty procedurą dopuszczenia do obrotu na podstawie faktury handlowej przedłożonej w procedurze składu, zawierającej adnotację o rabacie, a twierdzenie strony, iż na podstawie raportu sprzedaży oraz raportu ruchu produktów ze składu celnego wystawiana była faktura na faktycznie sprzedaną ilość towaru, nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym. "C." otrzymywała prowizję z tytułu usług magazynowania towarów w składzie celnym. Z dokumentów wynika jednakże, że otrzymywała również rabat na zakupywany towar. Rabat na fakturze i prowizja z tytułu prowadzenia składu celnego nie są tym samym rodzajem świadczeń handlowych, a strona w żaden sposób nie wykazała, że rabat został pomyłkowo zawarty w fakturze importowej. W związku z powyższym, Dyrektor Izby Celnej w W. uznał, że stan faktyczny sprawy uzasadnia rozstrzygnięcie dokonane przez organ I instancji. Powyższą decyzję zaskarżyła "C." wnosząc o jej uchylenie. Zarzuciła naruszenie przepisów art. 23 § 1 i § 9 oraz art. 85 § 1 w zw. z art. 83 ustawy - Kodeks celny oraz przepisów art. 122 i 191 ustawy - Ordynacja podatkowa. Podkreśliła, że na podstawie umowy z [...] kwietnia 1998 r. miała zagwarantowaną prowizję za magazynowanie produktów firmy "[...]", ustaloną na poziomie 2-4% wartości zafakturowanej sprzedaży "C." przez dostawcę. Prowizja była obligatoryjna. Strona miała także prawo do ewentualnych rabatów, które mogły być udzielane przez dostawcę na fakturach, zanim "C." mogła wypracować zysk. Tak więc kwoty ewentualnych rabatów były zmienne i w odróżnieniu od prowizji mogły być udzielane fakultatywnie. Organ celny nie odniósł się do tego, jakie wartości były prowizją, a jakie wartości ewentualnym rabatem. Tym samym przyjmując całą kwotę opisaną na fakturze jako rabat i nie rozgraniczając części przypadającej na obligatoryjną prowizję naruszył art. 122 i art. 191 Ordynacji podatkowej, dokonując dowolnej oceny dowodów i naruszając zasadę prawdy obiektywnej. Podkreśliła również, że ewentualna możliwość wystąpienia z wnioskiem o korektę wartości celnej jest uprawnieniem przypisanym wyłącznie stronie postępowania celnego (tj. importerowi). Dodatkowo wniosek taki powinien być udokumentowany dokumentacją finansową, z której wynikają obiektywne i wymierne dane. Importer może jednak nie skorzystać z przysługującego mu uprawnienia, gdyż jego zdaniem wartość celna importowanych towarów została podana prawidłowo na dzień zgłoszenia celnego. W odpowiedzi na skargę, organ celny wnosił o jej oddalenie. Podniósł argumenty zbieżne z treścią zaskarżonej decyzji. Podkreślił, że strona nie wykazała, iż rabat wyszczególniony na fakturze towarowej był prowizją udzieloną za prowadzenie składu celnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z 30 08 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych [Dz.U. nr 153, poz. 1271] sprawy, w których skargi, tak jak w niniejszej sprawie, zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W postępowaniu celnym stosuje się w całości przepisy działu IV Ordynacji podatkowej, czyli również art. 122 i 187 tej ustawy. Naczelną zasadą postępowania administracyjnego jest zasada prawdy obiektywnej, a więc organ prowadzący postępowanie ma obowiązek przeprowadzenia z urzędu dowodów mających na celu ustalenie rzeczywistego stanu rzeczy. Następnie organ ma obowiązek zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Dotychczasowe orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazywało na powinność przyczynienia się strony do zebrania materiału dowodowego, z jednoczesnym podkreśleniem obowiązku ustalenia przez organ celny prawdy obiektywnej. W sprawie niniejszej należy stwierdzić, że organ celny temu obowiązkowi uchybił, bowiem sprawa nie została wyczerpująco wyjaśniona. Głównym problemem jest charakter uwidocznionej w fakturze nr [...] pozycji "Discount 9,02%". Organ celny twierdzi, że jest to rabat mający znaczenie przy ustalaniu wartości celnej, natomiast firma "C." wyjaśnia, że była to należna prowizja za prowadzenie składu celnego (2-4% - w zależności od tego czy produkt został zakupiony przez C., wycofany z magazynu i umieszczony w innych magazynach albo wycofany z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej), ale także rabat przyznany "C." na zakupy dokonane u eksportera. [protokół rozprawy k. 29] Na poparcie swojego twierdzenia strona przywoływała treść umów z [...] kwietnia 1998 r. zawartych z firmą "[...]" na magazynowanie oraz na warunki sprzedaży. Szczegółowe ustalenia dotyczące charakteru pozycji "discount" powinien przeprowadzić organ celny, który ich zaniechał. Umowa na magazynowanie nakładała na "C." określone obowiązki związane z przechowywaniem w składzie celnym towarów eksportera oraz przewidywała prowizję za świadczone usługi składowania towarów w składzie celnym. Podstawą zapłaty za świadczone usługi winna być wystawiona dostawcy faktura VAT. Strona przedstawiła tego rodzaju fakturę za lipiec 1999 r. [k. 41 akt] Przepis art. 15 umowy na magazynowanie wprowadzał zasady rozliczeń z tytułu świadczonych usług; prowizja należna skarżącej potrącana była z faktury sprzedaży, bądź niekiedy była przedmiotem odrębnej faktury VAT. Aby sprawdzić prawdziwość twierdzeń strony, co do sposobu rozliczeń z tytułu rabatu i prowizji, organ celny winien prześledzić obieg dokumentów i uzyskać szczegółowe wyjaśnienia, w jaki sposób realizowano dostawy, a następnie płacono należności eksporterowi. Organ celny błędnie uznał, że adnotacja w fakturze handlowej przesądza o jej charakterze wyłącznie w postaci rabatu w wysokości 9,02%. Nie można się zgodzić z tą argumentacją, bowiem faktura handlowa jest dokumentem stwierdzającym wykonanie kontraktu, zawiera szczegółowe dane dotyczące towaru (usługi) oraz rozliczenie należności. Faktura poza wymaganymi danymi może zawierać upusty, bonifikaty, rabaty, akonta, ewentualne potrącenie zaliczki etc. Ten stan sprawy wymaga przeprowadzenia dalszego postępowania wyjaśniającego, celem prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i sprawdzenia, czy oświadczenia strony i powoływane przykładowo dokumenty, znajdują swoje odpowiedniki w niniejszej transakcji. Brak dowodów, z których wynikałoby, że na konto firmy "C." przelewano należności z tytułu prowizji, a jednocześnie fakt zawarcia umowy dotyczącej prowadzenia składu celnego i określenia prowizji w wysokości od 2% do 4%, wymagają przeprowadzenia dodatkowych dowodów, bowiem dotychczasowe ustalenia i interpretacja zawartych umów budzi poważne wątpliwości, co do ich prawidłowości. Niewątpliwie pomocną może być okoliczność, jeżeli będzie ustalona w toku postępowania, czy strona naliczała podatek VAT od uzyskiwanego przychodu w postaci prowizji. Nadmienić należy, że stosunki handlowe "C." z innymi kontrahentami zagranicznymi mogły być oparte na zupełnie innych zasadach, co jednak nie usprawiedliwia pominięcia podstawowych ustaleń w sprawie stosunków handlowych z firmą "[...]". Mając na względzie przedstawione wyżej mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisów postępowania, należało na mocy art.145 § l pkt 1 lit. "c" oraz art. 200 i 152 cyt. ustawy z 30 08 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzec jak w sentencji wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdza, że niniejsze orzeczenie jest prawomocne od 5 maja 2004 r.