V SA 3762/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bronisław Szydło (spr.), Sędziowie WSA Anna Mierzejewska, WSA Adam Lipiński, Protokolant Bartłomiej Naróg, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2004 r. sprawy ze skargi E. M. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] sierpnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2003r. nr [...] 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. nr [...], na podstawie art. 156 § 1, art. 157 § 1 i 2, art. 158 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...] marca 2000 r. nr [...] orzekającej wymeldowanie M.M. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w L.. W uzasadnieniu takiego rozstrzygnięcia podał, że decyzja Prezydenta Miasta L. wydana została na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960), w dalszej treści uzasadnienia zwanej ustawą o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W myśl tego przepisu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce stałego lub czasowego pobytu trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się, wydaje organ gminy na wniosek strony lub z urzędu. Wobec tego, że ww. decyzję Prezydent Miasta L. wydał na wniosek byłej żony M. M., skarżącej w niniejszej sprawie E.M., która nie była stroną w tej sprawie w rozumieniu powołanego art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych w związku z art. 28 kpa, co stanowi rażące naruszenie prawa zgodnie z art. 156 § 1 ust. 2 kpa. W odwołaniu z dnia 16 lipca 2003 r. od powyższej decyzji E. M. wniosła o ponowne rozpoznanie sprawy przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji podnosząc, że jej były mąż M.M. nie przebywa w mieszkaniu nr [...] przy ul. [...] nr [...] w L., od grudnia 1998 r. do chwili obecnej i dlatego, decyzją Prezydenta Miasta L. został z tego mieszkania wymeldowany, bowiem spełnione zostały przesłanki wymienione w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W uzupełnieniu odwołania z dnia 22 lipca 2003 r. zarzuciła ponadto zaskarżonej decyzji Wojewody [...] rażąco błędną interpretację art. 28 kpa, polegającą na przyjęciu przez organ, iż jedyną stroną postępowania w sprawie o wymeldowanie M. M. z lokalu przy ul. [...] w L. na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, może być najemca tego lokalu, tj. jej babka F. S.. Wyjaśniła również, że wymeldowania byłego męża z tego lokalu żądała z uwagi na swój interes prawny, ponieważ w związku z jego działalnością była narażona na przeszukiwanie mieszkania przez funkcjonariuszy policji, nachodzili ją jego wierzyciele, a komornik podejmował czynności egzekucyjne związane z długami jej męża z ruchomości znajdujących się w tym mieszkaniu. Miała więc interes prawny w wymeldowaniu swego byłego męża z mieszkania przy ul. [...]. Rozpoznając odwołanie Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 kpa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...]. W uzasadnieniu stwierdził, że słuszne jest stanowisko Wojewody [...] z zaskarżonej decyzji, że rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta L. w decyzji z dnia [...] marca 2000 r. nr [...] w sposób rażący narusza art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, bowiem wniosek o wymeldowanie M.M. z mieszkania przy ul. M. złożyła skarżąca E. M., która nie jest stroną w rozumieniu tego przepisu. Wyjaśnił, że zgodnie z powołanym art. 15 ust. 2 wymeldowania osoby z pobytu stałego może żądać jedynie wynajmujący, najemca, osoba której przysługuje spółdzielcze prawo do lokalu lub właściciel lokalu. W związku z tym legitymację procesową strony w sprawie wymeldowania M. M. z pobytu stałego w tym lokalu posiadała jedynie F. S., która jest najemcą tego lokalu (na podstawie umowy najmu z [...] sierpnia 1995 r.). Zatem tylko F. S. była osobą uprawnioną – w rozumieniu powołanego art. 15 ust. 2, do wystąpienia z wnioskiem do właściwego organu ewidencji ludności o wymeldowanie M. M. z lokalu przy ulicy [...] w L.. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego E.M. wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2003 r., podnosząc zarzuty, jakie zgłosiła w odwołaniu z dnia 16 i 22 lipca 2003 r. o ponowne rozpoznanie sprawy przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji powołanej decyzji Wojewody [...]. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie powołując się na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W związku ze zmianą struktury sądownictwa administracyjnego, na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Stosownie do postanowień art. 13 § 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z § 1 pkt 13 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. Nr 72, poz. 652), właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Innymi słowy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa. Rozpatrując skargę p. E.M. pod tym kątem Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, jednak z innych przyczyn, niż w skardze powołane. Przepis art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych określa sytuacje, przy wystąpieniu których organ administracji jest obowiązany wydać decyzję o wymeldowaniu. Następstwo takie powinno wynikać, gdy osoba, której dotyczy wszczęte postępowanie administracyjne bez wymeldowania opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego lub czasowego i nie przebywa w nim co najmniej 6 miesięcy. W każdym z przypadków, o których mowa w art. 15 ust. 2 możliwość orzeczenia o wymeldowaniu uzależniona jest od zaistnienia wszystkich koniecznych przesłanek łącznie. Powyższy przepis wyczerpująco wyznacza sytuacje, w których dopuszczalne jest wymeldowanie określonej osoby z pobytu stałego lub czasowego bez jej oświadczenia woli. Z tego względu musi być interpretowany ściśle jako rozwiązanie o charakterze wyjątkowym, stanowiące odstępstwo od ogólnej reguły działania organów prowadzących ewidencję ludności, wyłącznie na wniosek osób wykonujących własny obowiązek meldunkowy. Niewątpliwie muszą być również ustalenia powoływane jako faktyczna podstawa rozstrzygnięć tej treści. Zebrany materiał dowodowy stanowił dostateczną podstawę do ustalenia, że M.M. w miejscu swego dotychczasowego pobytu w lokalu nr [...] przy ulicy [...] nr [...] w L. nie przebywa przez okres dłuższy niż sześć miesięcy. Opuszczenie tego lokalu przez M.M. było dobrowolne. W rozpatrywanym przypadku istniały zatem przesłanki z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych i Prezydent Miasta L. był uprawniony do wydania decyzji z dnia [...] marca 2000 r. nr [...] o wymeldowaniu M. M. z lokalu nr [...] przy ul. [...] nr [...] w L.. Oznacza to, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2003 r. zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa – art. 156 § 1 pkt 2 kpa i z tego powodu dotknięte są wadą skutkującą ich nieważność. Należy dodać, jak wynika z treści uzasadnienia powołanej decyzji Prezydenta Miasta L., że w sprawie o wymeldowanie p. M.M. z lokalu przy ul. [...] w L. organ (Prezydent Miasta L. wszczął postępowanie na podstawie informacji, jaką otrzymał od p. E. M. w jej piśmie z dnia 6 października 1999 r., że jej były mąż nie przebywa w tym lokalu od grudnia 1998 r. a nie na jej wniosek o wymeldowanie. Dlatego też, na podstawie art. 145 § 2 oraz art. 152 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji.