V SA 3809/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Irena Kudiura (spr.), Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Asesor WSA - Michał Sowiński, Protokolant - Rafał Dul, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2004 r. sprawy ze skargi A. W. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej [...] w W. z dnia [...] sierpnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. Uchyla zaskarżone postanowienie. II. Zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz A. W. kwotę 10 zł (dziesięć) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2003 r. Dyrektor Izby Celnej [...] w W. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z dnia [...].05.2003 r. nr [...] przez pełnomocnika A. W. - K. N. W uzasadnieniu postanowienia Dyrektor Izby wskazał, że w myśl art. 262 ustawy Kodeks Celny w sprawach celnych mają zastosowanie art. 12 i przepisy działu IV ustawy Ordynacja Podatkowa. Zgodnie z art.223 §2 pkt 1 Ordynacji Podatkowej odwołanie składa się w terminie 14 dni od daty otrzymania decyzji. W myśl art.148 § 1 Ordynacji Podatkowej osobom fizycznym pisma doręcza się w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Zgodnie z art.150 § 1 Ordynacji w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 lub art.149 : 1. poczta przechowuje pismo przez okres 7 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę, 2. pismo składa się na okres 7 dni w urzędzie gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika organu podatkowego lub przez inną upoważnioną osobę. Zgodnie z § 2 art.150 zawiadomienie o pozostawieniu pisma w miejscu określonym w § 1 umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za doręczone z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w §2, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. W przedmiotowej sprawie, decyzja Naczelnika Urzędu Celnego wobec niemożności jej doręczenia w trybie art.148 § 1, była dwukrotnie awizowana w dniach 26 maja 2003 r. i 2 czerwca 2003 r. co wynika z adnotacji doręczyciela tj. kuriera firmy kurierskiej - firmy S. W takiej sytuacji termin doręczenia przesyłki określony w art. 150 § 1 pkt 1 Ordynacji Podatkowej upłynął w dniu 3 czerwca 2003 r. a dla skuteczności tego doręczenia we wskazanym terminie, nie ma znaczenia fakt, że po jego upływie pełnomocnik faktycznie odebrała przesyłkę w dniu 9 czerwca 2003r., co powoduje, że odwołanie wniesione w dniu 18 czerwca 2003 r. należy uznać za wniesione z uchybieniem terminu. Od postanowienia pełnomocnik skarżącego A. W. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze zarzucił naruszenie art.122, art. 148§ 2 pkt 2, art. 150 § 1, art.210 § 4, art.212, art. 223§ 2 pkt 1ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja Podatkowa (Dz.U. 137/1997 poz.926 z późn. zm.), a przez to obrazę przepisów art.120, art.121 § 1 i art.124 ustawy Ordynacja Podatkowa, co miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że naruszenie przepisów postępowania jest wynikiem wyeliminowania przez organ właściwego sposobu doręczenia decyzji w zaistniałym stanie faktycznym poprzez przyjęcie fikcji doręczenia decyzji w sytuacji, gdy w istocie doszło do doręczenia bezpośredniego. Doręczenie bezpośrednie powinno być traktowane jako reguła doręczenia w postępowaniu administracyjnym. Fakt doręczenia decyzji pełnomocnikowi skarżącego, co miało miejsce w sprawie w dniu 9 czerwca 2003 r. powoduje, że nie można przyjąć tak jak uczynił to organ, że doręczenie miało miejsce w dniu 3.06. 2003 r. Dyrektor Izby Celnej wnosił o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z treścią art. 97 § 1 ustawy z 30.08.2002 r. (Dz.U. 153 poz. 1271 z późn. zm.) Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przedmiotowa sprawa jako nie rozpoznana przez NSA przed 1.01.2004 r. podlega rozpoznaniu przez wojewódzki sąd administracyjny. W oparciu o treść art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skargę należało uwzględnić uznając, że doszło do naruszenia przepisów postępowania, jakkolwiek nie można w zaistniałym w sprawie stanie faktycznym, podzielić w pełni podniesionych przez skarżącego argumentów. Jest poza sporem, że skarżący jest osobą fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą (przedsiębiorcą) w związku z czym w odniesieniu do niego mają zastosowanie przepisy art. 144-150 ustawy Ordynacja Podatkowa z dnia 29.08.1997r.(Dz.U.137 poz.926 z późn.zm.). Jest także wiadome, że w sprawie miało miejsce zastosowanie doręczenia przewidzianego treścią art.150 § 1 ustawy Ordynacja Podatkowa, przy czym jest też niewątpliwe, że firmę kurierską S., należy traktować jako podmiot będący upoważnioną osobą w rozumieniu art.144 w zw. z art.150 § 1 punkt 2 ( tak autorzy komentarza do Ordynacji Podatkowej -Barbara Adamiak, Janusz Borkowski... wyd.II str.531). Firma S. wykonywała działalność gospodarczą w dziedzinie poczty w zakresie usług kurierskich w oparciu o koncesję nr [...] z dnia [...].03. 1996 r. będąc podmiotem gospodarczym wpisanym do rejestru handlowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla miasta W. pod nr [...] ( dowód k.82 akt adm.). W takim wypadku należy uznać , że w odniesieniu do usług świadczonych przez S. w przypadku niemożności doręczenia pisma, przewidzianego treścią art. 148 i 149 Ordynacji Podatkowej zastosowanie znajduje treść art.150 § 1 pkt 2 Ordynacji. Tym niemniej ażeby móc przyjąć, że doręczenie zastępcze było skuteczne, wywołujące w następstwie skutki materialno-prawne, muszą być bezwzględnie spełnione warunki określone tym artykułem. W przedmiotowej sprawie organ mógłby przyjąć, że termin doręczenia upłynął po upływie terminu związanego z pierwszym pozostawieniem tzw."awizo" adresatowi, gdyby działanie doręczyciela z firmy kurierskiej było wiadome, tzn. z treści dowodu doręczenia wynikałaby przyczyna, która wymagała zastosowania doręczenia zastępczego, jak również gdyby zaznaczył, gdzie pozostawił on zawiadomienie o przesyłce oraz gdzie pozostawił samą przesyłkę. Jak wynika jednak z treści wspomnianego dowodu-k.45 akt adm.-nie zawiera ono wspomnianych informacji. Nie można zatem przyjąć, że doręczenie to zostało dokonane prawidłowo, jeśli bowiem nie wiadomo jak działał doręczający, doręczenia nie można uznać za dokonane, tak jak brak adnotacji o przyczynie nieoddania przesyłki adresatowi, nie może być uznane za skuteczne doręczenie ( vide wyrok NSA z 28.06.2001 II SA 2871/00, oraz wyrok NSA z 20.03.2002 II SA/Gd 2552/99), które wprawdzie odnoszą się do treści art.44 kpa, ale mają one odpowiednie zastosowanie także w niniejszej sprawie. W tym stanie rzeczy skoro doręczenie zastępcze, nie może być uznane za skuteczne, datą doręczenia decyzji organu I instancji, jest data doręczenia bezpośredniego, i od tej daty może być dopiero liczony termin do wniesienia odwołania przez pełnomocnika strony. Wyjaśnić przy tym należy, że wbrew stanowisku skarżącego, gdyby doręczenie zastępcze zostało dokonane prawidłowo a przesyłka nie została podjęta w terminie 7 dni lecz w terminie późniejszym, nie można byłoby uznać tej daty za prawidłową. Jest przy tym oczywiste, że tylko w sytuacji, gdy przesyłka wobec której zastosowano doręczenie w trybie art.150 § 1, byłaby podjęta w czasie biegu ówczesnego terminu ustawowego, byłaby uznana za doręczoną z datą jej faktycznego doręczenia (pokwitowania przez odbiorcę). Mając powyższe okoliczności na względzie i uznając, że istotnie z powodów omówionych wyżej doszło do naruszenia przepisów art.150 ,art. 121,art.122,,art.212 co miało wpływ na rozstrzygnięcie, Wojewódzki Sąd Administracyjny działając w oparciu o art. 145§ 1pkt. 1lit.c orzekł jak w sentencji wyroku. WSA nie podzielił przy tym zarzutów skarżącego co do naruszenia pozostałych , wskazywanych przez niego przepisów postępowania.