V SA 3810/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Irena Kudiura, Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska (spr.), Asesor WSA - Michał Sowiński, Protokolant - Rafał Dul, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2004 r. sprawy ze skargi A. W. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej [...] w W. z dnia [...] sierpnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. Uchyla zaskarżone postanowienie. II. Zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz A. W. kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Dyrektor Izby Celnej [...] w W. postanowieniem Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2003r. wydanym na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 i 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej ( ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Dz. U. z 1997r. Nr 137 poz. 926 ze zm.) w związku z art. 262 Kodeksu celnego, stwierdził uchybienie terminu do wniesienia przez A. W. odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. Nr [...] z dnia [...] maja 2003r. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia podano, iż zgodnie z art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, mającym w sprawie odpowiednie zastosowanie na podstawie art. 262 Kodeksu celnego, odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Zgodnie z przepisami ustawy (art. 144 Ordynacji podatkowej) organ celny doręcza pisma stronie za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez upoważnione osoby. Osobom fizycznym doręczenia dokonuje się w ich mieszkaniu lub miejscu pracy, siedzibie organu ewentualnie w każdym miejscu gdzie się adresata zastanie (art. 148 Ordynacji podatkowej). W myśl art. 150 § 1 Ordynacji podatkowej w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wyżej wskazany, 1) poczta przechowuje pismo przez okres 7 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę, 2) pismo składa się na okres 7 dni w urzędzie gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika organu podatkowego lub przez inną upoważnioną osobę. Zgodnie z § 2 w/w przepisu zawiadomienie o pozostawieniu pisma w miejscu, o którym mowa w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy jest to niemożliwe w drzwiach mieszkania adresata albo jego biura lub innego pomieszczenia , w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu , o którym mowa w §1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Jak ustalił organ odwoławczy, decyzja Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z dnia [...] maja 2003r., wobec niemożności dostarczenia jej w trybie art. 148 § 1 Ordynacji podatkowej, została dwukrotnie awizowana: w dniu 22 maja 2003r. i 29 maja 2003r.( co potwierdzają adnotacje pracownika poczty).Zatem ostatnim dniem okresu, o którym mowa w art. 150 §1 był dzień 29 maja 2003r.i w tym dniu, w ocenie organu odwoławczego, uznać należy przesyłkę za doręczoną. Dla powyższej oceny nie ma znaczenia fakt, że pełnomocnik strony faktycznie odebrał decyzję w dniu 9 czerwca 2003r. Dyrektor Izby Celnej [...] w W. uznał zatem, że nadane przez pełnomocnika strony w dniu 18 czerwca 2003r. odwołanie, złożone zostało z uchybieniem terminu do jego wniesienia, który upłynął z dniem 12 czerwca 2003r. Na powyższe postanowienie A. W. złożył w dniu 8 września 2003r. skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia zarzucił organowi naruszenie art.122, art.144, art.148§2 pkt 2, art. 150, art. 210§4, art. 212, art. 223§2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, a poprzez to obrazę przepisów art.120, art. 121§1, art.124 ustawy Ordynacja podatkowa. W uzasadnieniu skargi wnioskodawca podniósł, jego zdaniem, niezgodne z prawem wyeliminowanie przez organ celny właściwego sposobu doręczenia, który powinien być regułą w postępowaniu administracyjnym( podatkowym) poprzez przyjęcie niewłaściwej, w stanie faktycznym, fikcji doręczenia. W ocenie skarżącego regulacja dotycząca fikcji doręczenia nie zawiera opcji, iż w przypadku odbioru przez adresata pisma po upływie 7 dni od otrzymania awiza doręczenie przestaje być skuteczne. Skoro zaskarżona decyzja została bezpośrednio odebrana przez pełnomocnika strony w dniu 9 czerwca 2003r.,od tej daty biegnie termin do wniesienia odwołania. Wnioskodawca ponadto podkreślił, iż jedną przesłanek pozwalających na przyjęcie określonej w art. 150 Ordynacji podatkowej fikcji doręczenia jest stwierdzenie "niemożności" doręczenia pisma w trybie art. 148 ( doręczenie właściwe) lub 149. Niemożność ta powinna być potwierdzona odpowiednim dowodem. Brak takiego dowodu czyni bezpodstawnym przyjęcie fikcji doręczenia pisma na podstawie art. 151§2 ustawy Ordynacja podatkowa. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, iż myśl art. 97§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisów wprowadzających ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 02 Nr 153 poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sądy administracyjne w tym sąd wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), w którym wskazano, iż owe sądy stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią - bez wątpienia - sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W powyższym kontekście - oceniając skargę stwierdzić należy, że zasługuje ona na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie podniesione w niej zarzuty są zasadne. W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 150 ustawy Ordynacja podatkowa, którego naruszenie zarzuca skarżący, koniecznym warunkiem skutecznego doręczenia zastępczego jest pozostawienie pisemnego zawiadomienia o złożeniu przesyłki ( w przypadku doręczenia pisma przez pocztę, co miało miejsce w sprawie niniejszej) w placówce pocztowej (art.150§1pkt 1 i §2). W tych przypadkach doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu na jaki zostało złożone. Decyzja organu I instancji została wysłana na adres wskazany przez pełnomocnika w dniu 20 maja 2003r.( k 52 akt adm.) Z dowodu zwrotnego poświadczenia odbioru nie wynika czy i w jaki sposób doręczyciel powiadomił adresata o przesyłce. Informacja o dokonaniu tzw." awiza" w dniu 22 maja 2003r. wobec braku informacji o sposobie zawiadomienia adresata o przesyłce oraz braku adnotacji na druku dowodu doręczenia o przyczynie nieoddania przesyłki adresatowi, w ocenie Sądu nie uprawniała organu odwoławczego do ustalenia, że doręczenie to zostało skutecznie dokonane z dniem 29 maja 2003r. Doręczenia nie można bowiem uznać za dokonane, jeżeli nie wiadomo jak działał doręczający jak również pozostawienie przesyłki bez adnotacji na druku dowodu doręczenia o przyczynie nieoddania przesyłki adresatowi, a także administratorowi domu nie może być uznane za skuteczne doręczenie ( wyrok NSA z 28 czerwca 2001r II SA 2871/00 wyrok NSA z 20 marca 2002r II SA/GD2552/99 odnoszące się do trybu doręczenia przewidzianego w art. 44 k.p.a. odpowiednika art. 150 Ordynacji podatkowej). Biorąc powyższe pod uwagę zdaniem Sądu organ odwoławczy z naruszeniem art. 150 Ordynacji podatkowej ustalił termin doręczenia decyzji adresatowi. Jednocześnie Sąd nie podzielił argumentów skarżącego, iż w przypadku odbioru pisma przez adresata po upływie 7 dni od otrzymania "awiza" datą doręczenia pisma jest dzień bezpośredniego odebrania przesyłki. Zgodnie z art. 150§1 pkt 1 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 sierpnia 2003r., co do pism pozostawionych w urzędzie pocztowym termin ich odbioru, czyli termin w którym powinny być odebrane przez adresata w placówce oddawczej wynosił 7 dni. Odebranie pisma przez adresata po upływie określonego w tym przepisie terminu, może nastąpić, niemniej dzień faktycznego odbioru pisma po tym terminie nie będzie dla niego datą doręczenia. Z przyczyn, o których mowa powyżej Wojewódzki Sąd Administracyjny uznając iż zaskarżone postanowienie narusza przepisy proceduralne art. 122, art.150, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy na mocy art. 145§1 pkt 1 lit "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi( Dz. U. nr 153 poz. 1270) orzekł jak w sentencji.