V SA 3849/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA M. Zielińska, Sędziowie NSA B. Mleczko-Jabłońska, B. Wasilewska (spr.), Protokolant K. Kotulińska, po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi F. M. na decyzję Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] września 2003 r. Nr [...] w przedmiocie Pozbawienie uprawnień kombatanckich Uchylono zaskarżoną decyzję Decyzją z [...] września 2003 r. nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, powołując się na przepisy art. 138 § 1 w zw. z art. 127 § 3 kpa oraz art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego [Dz.U. nr 142 z 1997 r., poz. 950 ze zm.], utrzymał w mocy własną decyzję z [...] października 2000 r. Nr [...] (omyłkowo wpisano [...]) o pozbawieniu F. M. (omyłkowo wpisano M.) uprawnień kombatanckich przyznanych przez b. ZW ZboWiD w W. z tytułu walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej. Z uzasadnienia decyzji wynika, że F. M. pełnił służbę wojskową od [...].08.1951 r. r. do [...].10.1951 r. i od [...] .12.1951 r. do [...].02.1952 r.. Z akt sprawy wynika, że podczas służby nie brał udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach. Jednostka, w której F. M. służył, to jest [...] Pułk KBW - [...], nie uczestniczyła we wskazanym okresie w walkach ze zbrojnymi formacjami UPA ani Wehrwolfu, co potwierdza wykaz jednostek, które w latach powojennych zwalczały ugrupowania zbrojnego podziemia, nadesłany do Urzędu z Centralnego Archiwum Wojskowego wraz z pismem nr 647 z dnia 22.08.1995 r.. Kierownik Urzędu d/s KiOR stwierdził, że zgodnie z dyspozycją art. 25 ust. 2 pkt 2 cyt. ustawy z dnia 24.01.1991 r. pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej". Wobec powoływania się przez uczestnika postępowania, w piśmie z dnia 12.09.2000 r., na fakt prowadzenia działalności konspiracyjnej w okresie okupacji hitlerowskiej, Kierownik Urzędu d/s KiOR zwrócił uwagę, że zgodnie z treścią powołanego wyżej przepisu Kierownik Urzędu nie jest zobowiązany do wyjaśnienia czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. 1 ust, 2 i art. 2 oraz art. 4 ustawy o kombatantach. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy F. M. podniósł, że w [...] Pułku KBW jedynie służył do przysięgi, natomiast od [...].081951 r. został wysłany do Batalionu Moździerzy R., a z R. do [...] Brygady KBW w G., później do Samodzielnego Batalionu Zwiadu -JW. [...], który walczył z tzw. Ukraińskim i białoruskim podziemiem. Ponownie podkreślił, również, że działał jako łącznik starszych kolegów AK na terenie miasta P. Decyzją z dnia [...].07.2001 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy własną decyzję wydaną w I instancji. W uzasadnieniu tej decyzji podano, że [...] Brygada KBW w latach 1951-1953 nie uczestniczyła w walkach z UPA, natomiast na okoliczność działalności w AK wnioskodawca nie przedłożył żadnych dowodów ani nie wystąpił z formalnym wnioskiem o przyznanie nowego tytułu, a poza tym termin do składania wniosków upłynął 31.12.1998 r.. Na skutek skargi wniesionej przez F. M. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2002 r. uchylił zaskarżoną decyzję, zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności nie wyjaśnienie okoliczności sprawy, dowolną ocenę materiału nie znajdującą potwierdzenia w materiale dowodowym, brak wyczerpujących ustaleń czy F. M. brał udział w walkach z UPA. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów ponownie rozpoznając sprawę ustalił, w dokumentach Instytutu Pamięci Narodowej w Warszawie, że zarówno [...] Pułk KBW jak i samodzielny Batalion Zwiadu nie brały udziału w walkach z oddziałami UPA, a strona nie złożyła żadnych wiarygodnych dowodów potwierdzających uczestniczenie w walkach w jednostkach Wojska Polskiego z oddziałami UPA. W skardze na powyższą decyzję F. M. wniósł o jej uchylenie. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał stanowisko i argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wobec tego, że w sprawie niniejszej skarga została wniesiona przed dniem 01.01.2004r. a postępowanie nie zostało przed tym dniem zakończone, stosownie do art. 97 ustawy z dn.30.08.2003r.- Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz 1271 z zm.) właściwy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Sąd ten sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej między innymi przez orzekanie w sprawach ze skarg na decyzje administracyjne(art. 3 § l i § 2 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Zgodnie z art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego [Dz.U. nr 142 z 1997 r., poz. 950 ze zm.] pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944–1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2, w art. 2 oraz w art. 4. Uprawnienia te zachowują jednak m.in. osoby, które uzyskały je z tytułów określonych w ustawie. F. M. otrzymał uprawnienia kombatanckie decyzją b. ZW ZBoWiD w Warszawie wyłącznie jako uczestnik walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej w okresie od [...].08 do [...].10.1951 r. oraz od [...].12.1951 r. do [...].02.1952 r. W tym czasie pełnił służbę w [...] pułku KBW [...] Samodzielnej Brygadzie Zwiadu, [...] Brygadzie KBW Góra Kalwaria oraz Samodzielnym Batalionie Zwiadu w P.. Tej treści orzeczenie zostało oparte na zaświadczeniu Wojskowej Komendy Uzupełnień w P. z 7.01.1986 r. i deklaracji członkowskiej ZBoWiD [k. 6, 8 akt adm.]. Organ orzekający ponownie rozpoznając sprawę popełnił nie tylko błędy w nazwisku i numerze decyzji, ale nadto podobnie jak w decyzji z dnia [...] lipca 2001 r., która była uchylona przez Naczelny Sąd Administracyjny, nie wyjaśnił w sposób wyczerpujący i wnikliwy, w jakich jednostkach i w jakich okresach służby skarżący walczył. Pominięto całkowicie okres służy w Samodzielnym Batalionie Zwiadu w P. Takie rozstrzygniecie narusza przepisy art. 7, 8, 12, 77 kpa. Skarga F. M. jest jednak uzasadniona również z innego powodu. Organ orzekający wszczął postępowanie weryfikacyjne w sierpniu 2000 r., zatem po dniu 31.12.1998 r. [upływ terminu wskazanego w art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach]. Kierownik Urzędu jednocześnie wezwał skarżącego do przedstawienia związanych z przedmiotem postępowania wyjaśnień, dokumentów i innych dowodów, zgodnie z § 4 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 22.09.1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach dotyczących pozbawienia i przywrócenia uprawnień kombatanckich oraz zasad przeprowadzania weryfikacji tych uprawnień [Dz.U. nr 116, poz. 745]. Odpowiadając na wezwanie Urzędu do Spraw Kombatantów F. M. jako weryfikowany kombatant, mający przyznane uprawnienia jako "uczestnik walk o utrwalenie władzy ludowej", zgłosił w postępowaniu administracyjnym, iż zachodzą okoliczności uzasadniające po jego stronie istnienie tytułu do przyznania uprawnień z podstaw określonych w art. 1-4 cyt. ustawy. Nie przesądzając sprawy wiarygodności faktów wskazanych przez uczestnika postępowania, to jest uczestnictwa w okresie okupacji w Ruchu Oporu, a także prawnego znaczenia podniesionych okoliczności dla kwestii uprawnień kombatanckich z tytułów określonych w ustawie z 24.01.1991 r., nie można wykluczyć, w wypadku zbadania i potwierdzenia przedstawianych faktów, że mogą one wyczerpywać dyspozycję art. 1 ust. 2 lub art. 2 ustawy o kombatantach. Zgodnie z art. 22 ust. 3 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. Nr 142 z 1997 r., poz. 950 ze zm.) wnioski o przyznanie uprawnień z tytułów określonych w art. 1-4 mogły być kierowane przez osoby zamieszkałe na stałe w Polsce do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w okresie do 31 grudnia 1998 r. Wyrokiem z 15 kwietnia 2003 r., sygn. akt SK 4/02, Trybunał Konstytucyjny uznał powyższy przepis za niezgodny z art. 2 i art. 32 Konstytucji RP. Osoba weryfikowana ma prawo do niewadliwie prowadzonego postępowania administracyjnego i prawidłowego stosowania prawa pozytywnego, a także do honorowania jej praw podmiotowych (uprawnienie do zgłoszenia w postępowaniu weryfikacyjnym dowodów wskazujących na posiadane uprawnienia). Powoływanie się w tej sytuacji w toku postępowania o pozbawienie uprawnień kombatanckich przez osobę weryfikowaną na inny tytuł do takich uprawnień określony w ustawie o kombatantach, nie może być całkowicie pominięte w decyzji dotyczącej uprawnień. Skarżący podnosił okoliczności, jego zdaniem mające znaczenie w postępowaniu weryfikacyjnym i wskazywał dowody na te okoliczności, zaś organ orzekający w ogóle nie odniósł się do nich. Z powyższych względów, ponieważ organ orzekający nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w postępowaniu weryfikacyjnym, jak również zgłoszonych przez skarżącego dowodów wskazujących na posiadane przez niego inne uprawnienia, czym rażąco naruszył zasady procedury administracyjnej [art. 7, 77 § 1 kpa], Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 ust. 1 pkt a i c oraz art. 152 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz.U. Nr 153, poz. 1270] orzekł jak w sentencji wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdza, że niniejsze orzeczenie jest prawomocne od 6 kwietnia 2004 r.