V SA 4078/03
WyrokWSA w Warszawie2004-10-18
Skład orzekający: Eugeniusz Wasilewski, Ewa Kwiecińska, Joanna Kube
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo uznał, że decyzja administracyjna nie została skutecznie doręczona stronie, co skutkowało rozpoczęciem biegu terminu do wniesienia odwołania od dnia osobistego odbioru decyzji, mimo że przesyłka została awizowana i niepodjęta?Ratio decidendi
Organ odwoławczy błędnie przyjął, że decyzja nie została skutecznie doręczona, ponieważ przesyłka została awizowana i niepodjęta, co zgodnie z art. 44 kpa oznacza skuteczne doręczenie. Rozpoznanie odwołania wniesionego po upływie terminu, bez wcześniejszego rozstrzygnięcia wniosku o przywrócenie terminu, stanowi rażące naruszenie przepisów kpa, skutkujące wadą decyzji określoną w art. 156 § 1 pkt 2 kpa.Stan faktyczny
Prezydent miasta wydał decyzję o wymeldowaniu G. S. z pobytu stałego. Decyzja została wysłana na adres do doręczeń, ale nie została podjęta przez adresata, mimo awizowania. Po osobistym odbiorze decyzji w organie gminy, G. S. złożyła odwołanie. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania za bezzasadny, ponieważ decyzja została odebrana osobiście w dniu złożenia odwołania. G. S. wniosła skargę do sądu administracyjnego, kwestionując fakt opuszczenia miejsca stałego pobytu.Rozstrzygnięcie
1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całościPełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski (spr), Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Asesor WSA Joanna Kube, Protokolant Iwona Cichocka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2004 r. sprawy ze skargi G. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2003 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości
Prezydent W. decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 Nr 87, poz. 960 ze zm.), orzekł o wymeldowaniu G. S. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W.
W uzasadnieniu wskazał, iż w konsekwencji wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. stwierdzającego o niezgodności art. 9 ust. 2 cyt. wyżej ustawy z art. 52 ust. 1 i art. 83 w zw. z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2002 r. Nr 78, poz. 716), do wydania przez organ, na wniosek strony lub z urzędu, decyzji o wymeldowaniu niezbędne jest spełnienie wyłącznie jednej z dwóch przesłanek określonych w tym artykule, tj. warunku faktycznego opuszczenia miejsca pobytu stałego bez dokonania obowiązku wymeldowania się. W sprawie warunek ten został spełniony, gdyż G. S. nie zamieszkuje w spornym lokalu.
Powyższa decyzja została wysłana stronie na wskazany przez G. S. adres do doręczeń korespondencji, tj. lokal nr [...] przy ul. [...] w W. (k. 31 odwr.), jednakże w dniu 26 maja 2003 r. została zwrócona z adnotacją Urzędu Pocztowego W. , iż przesyłka była awizowana lecz nie została podjęta (k. 68).
W dniu 27 maja 2003 r. ponownie wysłano decyzję na podany adres, lecz i tym razem urząd pocztowy zwrócił przesyłkę organowi 18 czerwca 2003 r., jako niepodjętą w terminie (k. 70).
Pismem z [...] czerwca 2003 r. Urząd W. powiadomił występujących o wymeldowanie K. i D. G.iż decyzja z dnia [...] kwietnia 2003 r. orzekająca o wymeldowaniu G. S. z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. jest prawomocna i została zrealizowana (k. 72).
W dniu 5 sierpnia 2003 r. zgłosiła się do organu G.S. i odebrała decyzję o wymeldowaniu, składając jednocześnie od niej odwołanie z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia.
Po rozpoznaniu odwołania, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 2003 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W jej uzasadnieniu stwierdził m.in., iż wniosek "o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania jest bezzasadny", gdyż zainteresowana decyzję odebrała osobiście w organie gminy w dniu 5 sierpnia 2003 r. i w tym samym dniu złożyła odwołanie. Termin 14 dni do wniesienia odwołania biegnie od dnia doręczenia decyzji stronie, a zatem odwołanie zostało złożone z zachowaniem ustawowego terminu do jego wniesienia.
Podkreślono też, iż strona jako adres do doręczeń korespondencji wskazała lokal nr [...] przy ul. [...] w W., zaś w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania została powiadomiona o wynikającym z art. 41 § 1 kpa obowiązku zawiadomienia organu o każdorazowej zmianie swojego adresu. Została wówczas również uprzedzona, iż w razie zaniedbania tego obowiązku, doręczenie pisma na adres dotychczasowy wywołuje skutek prawny, tzn. uznaje się je za doręczone prawidłowo (art. 41 § 2 kpa). Zmianę adresu korespondencyjnego z ul. [...] na ul. [...] w W. G S. zgłosiła dopiero w odwołaniu.
Rozpoznając odwołanie Wojewoda [...] podzielił stanowisko organu I instancji, iż w sprawie został spełniony warunek, o którym mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, tj. opuszczenie lokalu przez G. S..
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego G.S. wniosła o uchylenie powyższej decyzji jako niezgodnej z prawem podnosząc, iż nigdy nie nastąpił fakt opuszczenia miejsca stałego pobytu, co jest jednoznaczne z brakiem obowiązku wymeldowania.
W odpowiedzi na skargę organ nie stwierdził podstaw do zmiany zajętego stanowiska.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W związku z powyższym właściwym w sprawie przedmiotowej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta wykonywana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Natomiast, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Oceniając zaskarżoną decyzję w kontekście powyższych uwag należy na wstępie stwierdzić, iż organ odwoławczy mylnie przyjął, iż nie została ona skarżącej skutecznie doręczona i że termin do wniesienia odwołania rozpoczął bieg od dnia odebrania przez nią osobiście decyzji w siedzibie organu w dniu 5 sierpnia 2003 r.
Skoro bowiem organ stwierdza, iż przesyłka – list polecony zawierający odpis zaskarżonej decyzji, została wysłana na wskazany przez stronę adres do doręczeń korespondencji, zaś z informacji urzędu pocztowego wynika, iż korespondencja nie została podjęta w terminie pomimo, że zawiadomienie o jej nadejściu umieszczono w skrzynce listowej, to brak było podstaw do uznania, iż nie została ona doręczona zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego.
W myśl bowiem z art. 44 kpa w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 kpa, pismo składa się na okres siedmiu dni w placówce pocztowej lub urzędzie gminy, a zawiadomienie o tym umieszcza się w skrzynce na korespondencję lub, gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata albo biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe bądź w miejscu widocznym na nieruchomości, której postępowanie dotyczy, w tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia tego okresu.
W sprawie nie budzi wątpliwości, że czynności objęte dyspozycją tego przepisu zostały wykonane. Przesyłka zawierająca decyzję, wysłana na wskazany przez stronę adres była awizowana w sposób określony w tym przepisie, a zatem należało przyjąć, iż została ona skutecznie doręczona.
Zatem organ odwoławczy nie mógł przyjąć, iż termin do wniesienia odwołania rozpoczął bieg od dnia odebrania decyzji przez skarżącą i został on zachowany, w związku z czym wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania jest "bezzasadny".
Stwierdzić bowiem należy, iż odebranie przez zainteresowaną decyzji w Delegaturze Biura Administracji Spraw Obywatelskich w Dzielnicy B.(k. 75) nie czyniło nieskutecznym wcześniejszego jej doręczenia, spełniającego warunki z art. 44 kpa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 października 1999 r., sygn. akt V SA/1880/98, Lex nr 49422).
Organ rozpoznając odwołanie wniesione po upływie terminu zakreślonego przepisem art. 129 § 2 kpa, bez wcześniejszego rozstrzygnięcia wniosku skarżącej o przywrócenie uchybionego terminu, rażąco naruszył przepisy art. 44 i 59 § 1 i 2 kpa, a zatem podjęta decyzja jest dotknięta wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
Stwierdzając nieważność zaskarżonej decyzji Sąd nie odnosił się do kwestii będących przedmiotem skargi.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w wyroku.
O wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono w oparciu o art. 152 powołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło