V SA 4360/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Sędziowie NSA - Małgorzata Dałkowska-Szary, asesor sądowy - Andrzej Kania (spr.), Protokolant - Konrad Łukaszewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2005 r. sprawy ze skargi A.W. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] października 2003 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania - oddala skargę - Postanowieniem z dnia [...] października 2003r. Nr [...], wydanym na podstawie art. 228 § 1 pkt 2, art. 223 §1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 1997 r. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) i art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny (t.j. Dz.U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 z późn. zm.), Dyrektor Izby Celnej w W. stwierdził, że odwołanie A.W. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia [...].03.2003 r. nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe, wniesione zostało z uchybieniem terminu. W uzasadnieniu tego postanowienia organ odwoławczy wskazał, że decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia[...].03.2003r., Nr [...] została odebrana w dniu 17.03.2003r. przez E. W. (matkę A.W., figurującą w zaświadczeniu o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej jako pełnomocnik), co potwierdziła własnoręcznym podpisem. Odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w P. zostało nadane w Urzędzie Pocztowym w dniu 24.06.2003r., a więc z uchybieniem terminu przewidzianemu do jego wniesienia. Na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. skargę wniósł A.W., zarzucając obrazę przepisów postępowania tzn. - art. 253 § 2 pkt. 1 i art. 254 § 2 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 roku Kodeks celny (Dz. U. 1997r. Nr 23, poz.117 z późn. zmianami ); - art. 122, art. 144, art. 148 § 2 pkt 2), art. 151, art. 210 § 4, art. 212, art. 223 § 2 pkt l, art. 228 § l pkt. 2 oraz art.120, art.121 § 1 i art.124 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa ( Dz. U. 1997 r. Nr 137, poz. 926, z późn. zm.); i wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. W uzasadnieniu zarzutów skargi podniósł, że w dniu 17 marca 2003r. przesyłka będąca doręczeniem decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w P. z [...].03.2003r. została odebrana przez E.W.. Sposób zaadresowania przesyłki wskazywał, że dotyczy osoby adresata (A.W.), a nie prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Przyjęcie, że właściwym doręczeniem było to dokonane do rąk E.W. narusza art. 253 § 2 kodeksu celnego, przepis ten zawęża krąg osób uprawnionych do działania jako przedstawiciel strony – będącej przedsiębiorcą – w ramach postępowania przed organami celnymi. Nie można też przyjąć, że doręczenie zostało dokonane w miejscu pracy adresata- zgodnie z art. 148§ 2 pkt 2 ordynacji podatkowej, albowiem brak jest jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że E.W. była pracownikiem przedsiębiorstwa "A. W.", lub osobą upoważnioną do odbioru korespondencji. Ostatecznie należy uznać, że doręczenie decyzji miało miejsce w dniu 12 czerwca 2003r., kiedy to E.W. przekazała ją K.N.– ustanowionemu przez Stronę pełnomocnikowi i w konsekwencji odwołanie nastąpiło w terminie. W piśmie złożonym w toku postępowania sądowego- z dnia 09.06.2004 r. oraz z dnia 11.01.2005 r. - Skarżący podniósł ponadto, że wobec niekorzystnego zbiegu okoliczności decyzja wysłana przez organ celny w dniu 15.03.2003r. została odebrana przez osobę nieupoważnioną w dniu 17.03.2003r. Tymczasem on pismem z dnia 17.03. 2003r.(z datą wpływu 19.03.2003r.) powiadomił Urząd Celny w P. o zmianie adresu dla doręczeń. Po stwierdzeniu odebrania przesyłki przez osobę nieuprawnioną Naczelnik Urzędu Celnego w P. powinien dokonać powtórnego doręczenia na adres wskazany w piśmie z dnia 17.03.2003r. Ponadto Dyrektor Izby Celnej dokonał rozstrzygnięcia w sprawie, która uległa przedawnieniu. Nawet przyjmując, że doręczenie decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w P.nastąpiło w dniu 17.03.2003 r., to decyzja ta stała się ostateczna z dniem 31.03.2003 r., a więc po upływie terminu z art. 65 § 5 Kodeksu celnego w ówczesnym brzmieniu. W takiej sytuacji organ celny drugiego stopnia powinien wydać postanowienie o umorzeniu postępowania, a nie postanowienie o wniesieniu odwołania po terminie. Dodatkowo podniósł, iż doręczenie decyzji nie nastąpiło w miejscu zamieszkania adresata lecz, że decyzja ta wydana została osobie nieuprawnionej w urzędzie pocztowym. Osoba odbierająca decyzję nie złożyła zobowiązania, iż doręczy przesyłkę adresatowi. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w W. wniósł o jej oddalenie. Podniósł, że za bezpodstawny należy uznać zarzut naruszenia art. 151 ordynacji, albowiem błędne jest twierdzenie, że firma założona przez A. W. jest jednostką organizacyjną niemającą osobowości prawnej. W świetle przepisów A. W.jest osobą fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą. W tej sytuacji do doręczeń mają zastosowanie art. 148 i 149 ordynacji podatkowej. Doręczenie dokonane na wskazany przez Stronę adres zostało podjęte przez E. W. w dniu 17.03.2003r. Termin do wniesienia odwołania upłynął więc z dniem 31.03.2003r., wniesienie odwołania w dniu 24.06.2003 r. oznacza uchybienie terminowi ustawowemu określonemu w art. 223 § 2 pkt 1 ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny, orzekając w sprawie na podstawie przepisów ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) zważył, co następuje: W oparciu o treść art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skargę należało oddalić uznając, że nie doszło do naruszenia przepisów postępowania. Jest poza sporem, że skarżący jest osobą fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej (przedsiębiorcą) w związku z czym w odniesieniu do niego mają zastosowanie przepisy art. 144-150 ustawy Ordynacja podatkowa z dnia 29.08.1997r.(Dz.U.137 poz. 926 z późn. zm.). Zgodnie z art. 148 §1 Ordynacji podatkowej pisma doręcza się osobom fizycznym w ich miejscu zamieszkania lub miejscu pracy. Zgodnie natomiast z art. 146 §1 Ordynacji strona oraz jej pełnomocnik mają obowiązek zawiadamiania organu o każdej zmianie adresu. Podnoszona przez skarżącego okoliczność, iż decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w P. odebrana została w urzędzie pocztowym przez osobę nieuprawnioną nie znajduje uzasadnienia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Z treści dowodu doręczenia przedmiotowej decyzji - potwierdzenia odbioru, nie zawierającego adnotacji o awizowaniu przesyłki (k-32 akt administracyjnych) wynika, iż została ona doręczona do rąk dorosłego domownika (matce skarżącego – E. W.) na ostatnio wskazany adres zamieszkania. Potwierdzenie odbioru wskazuje również, że doręczenie nastąpiło w dniu 17.03.2003 r., to jest w tym samym w którym pocztowa placówka oddawcza otrzymała przesyłkę – co wynika ze stempla tej placówki wskazującego datę. Doręczenie decyzji zgodne było z art. 149 Ordynacji podatkowej. Dlatego też Dyrektor Izby Celnej słusznie stwierdził w zaskarżonym postanowieniu, że wnosząc odwołanie od decyzji w dniu 24.06.2003r. uczynił to z uchybieniem terminu do jego wniesienia, określonego w art. 223§2 Ordynacji. Słusznie podnosi skarżący, że E.W. – zgodnie z treścią art. 253 §2 Kodeksu celnego w ówczesnym brzmieniu – nie mogła zostać uznana za jego pełnomocnika w postępowaniu celnym. Jednak z tej właśnie przyczyny, wobec braku pełnomocnictwa dla osoby spełniającej kryteria z cytowanego wyżej przepisu, doręczenia były dokonywane bezpośrednio A. W. , jako stronie postępowania administracyjnego. Dorosły domownik, o którym mowa w art. 149 Ordynacji podatkowej, jeśli podjął się oddania pisma adresatowi, oprócz wymogu pełnoletniości nie musi spełniać żadnych innych warunków, w szczególności warunków wymaganych dla pełnomocnika w postępowaniu celnym. Nie są uzasadnione również pozostałe zarzuty skargi. Pismo o zmianie adresu skarżącego wpłynęło już po dokonaniu doręczenia decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w P. i nie mogło mieć wpływu na prawidłowość doręczenia na ostatnio wskazany przez stronę adres. Należy bowiem zważyć, że nie tylko organy celne obowiązane są prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie, ale również strona (zwłaszcza prowadząca profesjonalną działalność gospodarczą) powinna działać wykazując należytą staranność w dbaniu o własne sprawy. Obowiązek powiadamiania organu prowadzącego postępowanie o zmianie adresu, pod rygorem z art.146§ 2 Ordynacji podatkowej, w zestawieniu z faktem, iż organ może być związany tą informacją dopiero do momentu, kiedy informacja ta do niego dotrze, oznacza, że strona która wie, że toczy się postępowanie administracyjne z jej udziałem powinna dokonać zawiadomienia o zmianie adresu ze stosownym wyprzedzeniem – tak aby wszelkie przesyłki dla niej mogły dotrzeć już pod właściwy adres. Nie jest także słuszny zarzut orzekania przez Dyrektora Izby Celnej w sprawie, która uległa przedawnieniu. Co do zasady uznanie przez organ odwoławczy, czy decyzja organu pierwszej instancji zapadła z naruszeniem art. 65§5 Kodeksu celnego, mogło mieć miejsce tylko w wyniku rozpoznania sprawy po prawidłowo wniesionym odwołaniu. Zatem złożenie odwołania z uchybieniem ustawowego terminu uniemożliwiło ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy. Z tych wszystkich przyczyn uznając, że nie doszło do zarzucanego naruszenia przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę należało oddalić.